Sağlıklı Yaşam / Healthy Living

Sinüzit

Sinüzit, burnun etrafındaki sinüs adı verilen boşlukların mukozasının, çeşitli olaylara karşı geliştirdiği reaksiyondur. Bu olayların en önemlisi enfeksiyondur. Sinüzit genellikle rinit (burun ilitihabı) ile beraberdir ve rinitin sinüslere yayılması ile meydana gelir.

Sinüslerde enfeksiyon gelişmesi, sinüsün fonksiyonlarındaki (fizyolojisi) bazı değişiklikler sonucu oluşur. Sinüs ağzının tıkanması, burun içi küçük tüycüklerde fonksiyon bozukluğu ve sinüs içinde salgı birikimi, enfeksiyon gelişiminde önemli sebeplerdir. 3 aydan fazla süren bu tip olaylar sonucu, kronik dönem gelişir.

Sinüzit gelişmesini kolaylaştıran lokal veya sistemik bazı faktörler vardır. En sık olarak, üst solunum yolu enfeksiyonlarında sinüs ağzı çevresinde mukozal ödem oluşması sinüzite yol açar. Bunun dışında diş enfeksiyonları sinüs içine geçerek sinüzit yaparlar. Nazal polip, yabancı cisimler, burun tamponları ve tümörler de sinüs ağzını tıkayarak hastalığı başlatabilirler.

Sistemik faktörler arasında ileri derecede beslenme bozukluğu (malnutrisyon), uzun süren kortizol tedavisi, kontrol edilemeyen şeker hastalığı, kanser için ilaç tedavisi (kemoterapi), bağışıklık sistemin ( immun sistem) bozulukları ,AIDS sayılabilir.



BELİRTİLERİ

Tutulan sinüse ve hastalığın akut veya kronik olmasına bağlı olarak belirtileri değişir. En sık görülen semptom bir üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben ortaya çıkan ağrıdır. Ağrı akut sinüzitin önemli bir bulgusudur. Kronik sinüzitler genellikle ağrıya yol açmazlar. Sinüzit ağrısı hafif veya şiddetli olabilen, süreklilik gösteren, başı öne eğme ile alkol alımı ve adet kanaması ile artan bir ağrıdır.

Akut sinüzitte genellikle tek taraflı, bazen de iki taraflı yeşilimsi – kokulu bir akıntı mevcuttur. Bu akıntı burun arkası – geniz bölgesine akarak boğaz ağrısı ve öksürüğe neden olabilir. Bunun dışında burun tıkanıklığı ve ateş ya da halsizlik gibi sistemik belirtiler, akut sinüzitte çoğu zaman mevcuttur.

Kronik sinüzit durumunda ise, akut ataklar dışında genellikle ağrı olmaz. Bu arada en sık şikâyet burun tıkanıklığıdır. Koku ve tat duyusu azalmıştır



TANI

Sinüzitlerde teşhis, hikâye ve fizik muayene bulguları ile ve bunların ışığında radyoloji ve bazı vakalarda kültür ile konur. Fizik muayenede mukozal ödem, kızarıklık ve burun akıntısı dikkati çeker. Yanaklar, alın bölgesi göz küresinin yan taraflarında hassasiyet olup olmadığı araştırılmalıdır. Ayrıca geniz eti, tümör gibi sinüzite neden olabilecek hastalıkları ortaya çıkarmak için, geniz bölgesi mutlaka endoskopik olarak muayene edilmelidir.

Akut sinüzitte düz- direkt filmler (Water’s grafi) çok faydalıdır. Ancak % 3O oranında yanlış sonuç verebilir. Kronik sinüzitte, düz grafilerde en çok görülen bulgu mukozal kalınlaşmadır.

Bilgisayarlı Tomografi (BT), sinüs enfeksiyonlarının teşhisinde çok önemlidir. BT’ lerde hem sinüsün durumunu hem de kemik yapı ile ilgili patolojileri çok iyi görmek mümkündür. BT ayrıca tedavinin planlanmasında da önemli rol oynar.

Sinüs kültürü, hastanın genel durumunun çok bozuk olduğu veya kullanılan antibiyotiğe yeterli cevabın olmadığı durumlarda yapılır.


TEDAVİ

Sinüzit tedavisi, medikal (ilaç) ya da cerrahi olarak yapılabilir. Akut sinüzitler genellikle ilaç tedavisine iyi cevap verirler. Antibiyotikler, medikal tedavinin en önemli parçasıdır. Genellikle ağızdan verilirler. Antibiyotik tedavisi başladıktan sonra 48–72 saat içerisinde genellikle klinik düzelme başlar. Ancak antibiyotik alımı semptomlar azaldıktan sonra en az 7 gün daha devam ettirilmelidir. Yani tedavi süresi en az 10 gün olmalıdır. Erken kesilen antibiyotik, semptomların yeniden ortaya çıkmasına ve kronik sinüzite neden olabilir.

Ayrıca, sinüs ağzının açılmasında rol oynayarak sinüzit tedavisinin önemli bir kısmını oluşturan ilaçlar da verilir. Bunlar ya lokal olarak buruna ve/ veya sistemik olarak ağızdan kullanılır. Lokal kullanım ard arda 5 günden daha uzun sürmemelidir; yoksa burna zarar verirler.

Ağrı kesiciler, salgıların kıvamının inceltilmesi için ilaçlar, ortamın nemlendirilmesi ve serum fizyolojikle burnun yıkanması, medikal tedavinin diğer kısımlarını oluşturur.

Cerrahi tedavi, akut sinüzitlerde genellikle gerekmez; ancak kronik sinüzitlerde, komplikasyonlu vakalarda ve medikal tedaviye cevap vermeyen olgularda, ayrıca mantara bağlı gelişen sinüzitlerde sık başvurulur. Sinüzitin cerrahi tedavisi konusunda, fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi ile önemli adımlar atılmıştır.


HAZIRLAYANLAR; Dr. Murad MUTLU, Doç.Dr. İstemihan AKIN


----------------------------------------------

Aşırı Şişmanlık (Obezite)
Kişinin vücudunda özellikle aşırı yağ birikimi sonucunda olması gereken ideal ağırlık sınırının üzerinde ağırlığa sahip olmasıdır. Yağ oranının erkeklerde %25’i, kadınlarda ise %30-35’i aşması durumunda şişmanlıktan bahsedilebilir. Vücut kitle indeksi (VKİ), obeziteyi saptamak için en sık kullanılan ölçümdür. Vücut ağırlığının (kg cinsinden) metre cinsinden boyun karesine bölünmesi (m2) ile bulunur ve birimi (kg/ m2)’dir. VKİ 24.9’dan küçük ise saglikli, 25–29.9 arasında ise Hafif fazla kilolu, 30–34.9 ise aşırı kilolu (evre 1 şişmanlık), 35–39.9 ise şiddetli fazla kilolu (evre 2 şişmanlık), 40 ve üstü ise çok şiddetli veya ölümcül obez (evre 3 şişmanlık=morbid) denilmektedir.

VKİ 18.5 kg/m2’nin altında ise kilo azlığı (zayıflık=asteni) söz konusudur.

VKİ kadar önemli bir diğer gösterge de Bel Çevresidir. Bel çevresi arttıkça kalp hastalığına yakalanma riski artar. Bel çevresi erkekte 102 cm kadında da 88 cm’den fazla ise, kalp hastalığına yakalanma riski yüksek ihtimaldir. Yine bel çevresi ne olursa olsun VKİ 35 kg/ m2’den fazla ise kalp hastalığı riski yüksektir.

Nedeni tam olarak açığa çıkarılamamasına rağmen, fazla ağırlık oluşumunda ebeveynlerden alınan genetik miras, yakılandan fazla gıda alımı ve hareketsizlik başroldedir. Yaşın ilerlemesiyle bazal metabolizma hızının düşmesi, gebelik (gebelik sayısı ile doğru orantılı), emzirme ve menapoz dönemi, hipotiroidi (tiroid bezi yetmezliği), kan şekerinin yüksek kalorili beslenmeyi takiben düşmesi (reaktif hipoglisemi), böbreküstü bezinin aşırı kortizol üretimi, polikistik over hastalığı gibi hormon bozuklukları, sigara bırakımı ile iştahın artışı, az su içilmesi, aşırı alkol tüketimi, depresyon ve bazı psikolojik sorunlar, bazı ilaçlar (sara ilaçları, antihistaminikler, steroidler, ihtiyaçtan fazla insülin kullanımı gibi), emeklilik ve gece vardiyasında çalışmak, şeker hastalığı veya obez olan bir anneden doğmak, 4000 gramın üzerinde doğum ağırlığına sahip olmak, teknolojinin gelişmesi ile hareket kısıtlığının iyice artması, fazlaca fast-food gıda tüketimi, zayıflamaya aşırı düşkünlük en sık suçlanan sebepler arasındadır.

10 yaş altındaki (özellikle 3 yaş döneminde) fazla kilolu olan çocukların yarısında erişkin dönemde obez olma riski vardır. Ergenlik döneminde fazla kilolu olanların ise %70’inde ileri yaşta obezite gelişmektedir. Bu nedenle obezite ile mücadele çocukluk döneminde başlamalıdır.

Çok hızlı yemek yemek, büyük lokmalar halinde yemek, az çiğnemek, çatalı kaşığı elinden hiç bırakmamak, öğün atlamak, her fırsatta atıştırmak, televizyon izlerken, kitap-dergi-gazete okurken yemek, üzüntü ve stresli durumda abartılı yemek, çok fazla kalorili öğün tüketimi, ziyaret ve davetlere sık katılarak her şeyi tadımlamak, uyuyana dek elinden yiyeceği eksik etmemek, suyu az tüketmek, akşam eve gelir gelmez abur-cubur yemek hatalı yemek yeme davranışlarından sayılmaktatır.

Yemek yemeye başlama ve doygunluk hissi ile yemeğin kesilmesi, aslında üzerinde uzun yıllardır araştırma yapılan ve önemli bir kısmı tam anlamıyla bilinmeyen çok karmaşık bir olaylar silsilesidir. Yemeğe başlama eyleminde hormonlarla ilgisi olmadığı düşünülen öğrenilmiş davranışlar, vücuttan gelen uyarılar, psikolojik etkiler, gıdanın görünümü, kokusu, lezzeti, sosyal ortam ve çevre değişiklikleri etkindir. Açlık hissi duyulmadan da yemek yenilmektedir. Yemeğin sonlandırılması ise hormonlarla sağlanır. Yemek yedikten sonra midenin şişerek gerilmesi ve bağırsaklardan salgılanan hormonlar doygunluk hissi yaratarak yemeği sonlandırırlar. Alınan gıdanın içeriği de tokluk hissinde etkili olur. Gıda alımına başlama, devamı ve sonlandırılması beynimize gelen uyarılarla olur; mide ve bağırsaklardan salgılanan bazı hormonların beyine etki etmesi, açlık-tokluk merkezinden (beyindeki hipotalamus) salgılanan bazı hormonlar, gıda alımı ile insülin hormonunun kanda artışı ile ve yağ hücresinden salgılanan leptin hormonunun beyine etkisi, kan şekerinin azalması-artması ile iştah merkezine etkisi, özellikle mide ve bağırsakta bulunan sinirler aracılığıyla beyine ulaştırılan uyarılar tokluk hissi oluşturur.



Obezite güzel/yakışıklı görünmeye engel olur. Şeker hastalığına eğilim artar. Kalp ve/veya damar hastalığı oluşum ihtimalini arttırır. Hipertansiyon riski fazlalaşır veya olan hastalığı kötüleştirir. Safra kesesi ve yollarında problemler (taş, iltihabi), karaciğer yağlanması, mide ve yemek borusu sıkıntıları (reflü özefajit vs)oluşabilir. Uykuda nefes durması (uyku apne sendromu)’na bağlı sürekli uykusuzluk, Bronşial astım ve solunum yolu enfeksiyonları görülebilir.

Bazı kanserler obez kişilerde daha sıktır.(Kadınlarda meme, rahim ve safra kesesi, erkeklerde ise kalınbağırsak, rektum ve prostat) Obez kadınlarda adet düzensizliği ve yumurtlama bozukluğu (polikistik over vs), kadınlarda testosteron hormonunda artış ve bu nedenle tüylenme gözlenmektedir. Erkeklerde cinsel istek ve testosteron düzeylerinde azalma oluşur.

Psikolojik bozukluklar (özgüven azalması, aşağılık duygusu, sosyal yaşamdan uzaklaşma, sıkıntı, anksiyete ve depresyon gibi), çeşitli cilt problemleri (sellülit, kıl follikül iltihapları, çatlaklar), kas-iskelet problemleri (eklemlerde kireçlenme, topuk dikeni, bel ağrısı, gut artriti), inmeye bağlı geçici veya kalıcı kısmi veya yaygın felçler, iri bebek doğurma ve zorlu doğum riski daha fazladır. Varis, idrar tutamama ve daha pek çok sıkıntılara yol açma potansiyeli mevcut olup etkilenmeyen hiç bir organ yoktur.



Sık ağırlık değişiminin (artışı-azalışı) sakıncası var mı?

Beslenme disiplini ve/veya egzersizle kilo verdikten sonra, bu yaşam felsefesini zamanla terk etmekle daha fazla ağırlık artışı olabilir. Bu dengenin sık olarak bozulması ile aşırı kilo alıp vermeler bazı hormon, mineral ve hatta kalp ritmini etkileyerek zararlı olabileceği mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle sık, aşırı ve uzman doktor kontrolü dışında kilo alıp vermelerden kaçınılmalıdır. İdeali makul sınırda ağırlık kaybı edildikten sonra zorda olsa o ağırlığı sürdürebilmektir. Bunun için de sağlıklı beslenme disiplini ve spor yapmayı yaşantımızın bir parçası/alışkanlığı haline getirmek gerekir.



Hareket İçin Zaman Ayırın

Sadece diyetle spor yapmadan veya diyet yapmadan sadece egzersizle kilo verilemez. Verilse bile sağlıklı olmanın kriterleri yerine gelmez. Egzersiz, kalori azaltılmasına yardımcı olduğu gibi şeker hastalığı ve koroner kalp hastalığı riskini de azaltır. Egzersiz ile yağ dokuları kaybolup yerine kas dokuları geçer. Egzersiz yapmanın amacı da budur. Kilo vermek ve sağlıklı olmak için mutlaka düzenli egzersiz yapılmalıdır.

En iyi egzersiz kişinin kendi başına düzenli ve rahat bir şekilde yapabildiği egzersizdir. Haftanın en az beş günü 30 dakika veya en az 3 gün 1 saat civarında, orta yoğunlukta bir egzersiz yapılması çok yararlıdır. Başlangıçta 5–10 dakikalık egzersizin her gün yapılması gerekir. Haftada bir 5–10 dakikalık tempo artımı uygundur. Yürüyüş, aerobik, dinamik egzersiz, yüzme ve bisiklete binme zayıflamak için uygun egzersizlerdir. 40’lı yaşlardan sonra yapılacak en iyi ve en güvenli egzersiz yürüyüştür. Vitrin seyretme yürüyüşünün ciddi bir faydası olmaz. En iyisi tempolu yürümedir. Egzersizin faydalı olması için, egzersiz sırasında nabzın (kalp atım sayısı) belirli bir rakama ulaşması gerekir. Fazla kilolu bir kişide kalp hızının ulaşması gereken sayı [200-(0.5 x yaş)] formülüyle yaklaşık olarak hesaplanabilir. Egzersizde bu rakamın %80’ine bile ulaşılması yeterlidir.

Egzersiz yapmanın ağırlık kaybından öte kemik erimesi, depresyon, şeker ve kalp hastalığını önlediği, tansiyonu düzenlediği, kötü kan yağlarını azaltırken iyi yağları da arttırdığı unutulmamalıdır. Uzun yaşamanın sırrı az yemek ile bedava ve etkili olan spor yapmaktan geçmektedir.


Fizik aktiviteyi artırma ile ilgili basit öneriler:

Asansör yerine merdiven kullanma alışkanlığı edinmelisiniz, gidilecek yere (otobüs/minibüse) bir durak sonra binmeli ve ineceğiniz yerden bir durak sonra/önce inmelisiniz, işyeri ve alışveriş merkezinde aracı uzak yere park etmelisiniz, farklı aktiviteler edinmelisiniz (bahçe işleri, tamir, ev-araç temizleme vs), soğuk havalarda evde kondisyon cihazları ile spor yapmalısınız, işyerine mümkünse yürüyerek veya bisikletle gitmelisiniz, televizyonu kumandasız izlemelisiniz, ev-işyeri telefonlarını telsiz yerine sabit kablolu tercih etmelisiniz.



İlaç Tedavisi

Obeziteye sebep olan metabolik bir bozukluk olup olmadığının tespiti ile birlikte beslenme disiplini ve egzersizi takiben gerek görülürse ilaç tedavisi eklenebilir. Ancak obez kişilerin “hem ilacımı alırım hem de eskisi gibi beslenirim” beklentisi ve ümidinde oldukları maalesef sık karşılaşılan bir durumdur. Zayıflama amaçlı kullanılan ilaçlar mutlaka Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanı kontrolünde kullanılmalıdır. İlaç seçiminde iştah durumu ve diğer etkenler göz önüne alınmakta ve doktorunuz tarafından size uygun olan ilaç seçilmektedir. Bu tür bir değerlendirme yapılmadan piyasada satılan ve Sağlık Bakanlığı onayı olmayan ilaçların ve/veya besin desteklerinin kullanılması faydasız olabileceği gibi zararlı olabileceği unutulmamalıdır. Maalesef bu tür destekler uzmanı ve yetkisi olmayan kişilerce gelişigüzel kullanılmakta ve hatta reçete edildiği görülmektedir. Oysa varsa önce altta yatan bir bozukluğun saptanması ve tedavisi gerekir.

İlaç tedavisiyle 3-6 ayda %10 ve daha fazla kilo kaybı sağlanmışsa, tekrar kilo almayı önlemek için ilaca devam etmek uygundur. Ne kadar uzun süre ilaç kullanılacağına, kişinin risk durumuna göre Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanı karar vermelidir. Zayıflama ilaçlarının başarılı olması için mutlaka sağlıklı beslenme disiplini ve egzersizin birlikte yapılması gerekir. Aksi taktirde yalnızca bu ilaçlarla zayıflamak mümkün değildir. İlaç tedavisi sırasında ilaçların yan etkileri yönünden ilacı alan kişinin yakından takip edilmesi gerekir. İçeriği bilinmeyen ve klinik olarak ispat edilmemiş bitki/sebze ilaçlarına, yosun haplarına veya bantlara rağbet edilmemelidir.

Bilinçli ve planlı kilo verirken aylık; ağırlık, vücut kitle indeksi, bel çevresi ölçülmeli ve ne kadar zayıflandığı takip edilmelidir. İlaç alanların daha sıkı takip edilmesi gerekebilir. Diyet yapan kişinin, altı ay içinde ağırlığının %5-10’nunu veya haftada 0.5–1.0 kg kaybetmesi, zayıflama programının iyi gittiğinin bir işaretidir ve mevcut ağırlığı muhafaza etme çabasına girilir. Risk faktörleri devam ediyorsa yoğun programa devam edilmelidir.

Bir psikolog veya psikiyatri uzmanından yardım almak ve gevşeme tekniklerini öğrenmek ilave katkılarda bulunabilir.



Cerrahi Tedavi

Cerrahi tercihinin, estetik amaçlı bir yaklaşım olmadığı bilinmelidir. Morbid obez (VKİ 40 kg/m2’nin üzerinde) olanlar veya VKİ 35 kg/m2’nin üzerinde olup komorbid risk faktörleri olan hastalarda dikkatli bir şekilde uygulanmalıdır. Ayrıca bu tedavi diğer yöntemler başarısızlığa uğradığında ve hasta yine yüksek oranda morbidite ve mortalite riskine sahipse uygulanmalıdır.

------------------------------------------------------------

Sıtma Hastalığı
Sıtma, yüksek ateş, titreme ve anemi ile karakterize, parazitik bir hastalıktır. Malarya, paludism, plasmodiasis gibi isimleri de vardır. İnsanlık tarihine bakıldığında, dünya nüfusunun üçte ikisini etkileyerek en tahripkar hastalıklardan biri olmuştur. Hala endemik bölgelerde önemini korumaktadır. Ülkemizde ise Güney ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri endemiktir.

Hastalık, anofel adlı bir sivrisineğin paraziti hasta kişiden bir başka kişiye taşıması yoluyla olur. Sinek ısırığı ile kana bulaşan parazit karaciğere giderek orada olgunlaşır ve başka bir forma dönüşerek tekrar kana geçer. Buradan da kırmızı kan hücrelerine geçerler ve orada çoğalırlar. 48-72 saat sonra kan hücrelerini patlatarak yeni kan hücrelerine geçerler. İlk belirtiler parazit alındıktan 10 gün ila 4 hafta sonra açığa çıkar. Sonrasında da 48-72 saatte bir belirtiler tekrarlanır.

Sıtma gebe anneden bebeğine ya da kan transfüzyonu yoluyla da geçebilmektedir.

BELİRTİLER
Ateş
Terleme ve titreme
Başağrısı
Bulantı ve kusma
Kas ağrıları
Kansızlık
Sarılık
Nadiren nöbet ya da koma
TANI
Fizik muayenede büyümüş dalak ve karaciğer saptanır. Parmaktan alınan bir damla kanın boyanmasıyla tanı konulur.

TEDAVİ
İlaç tedavisi düzenlenir. Sıtmanın sıklıkla görüldüğü bölgelere seyaha ederken hastalığı kapmamamak için kullanmanız gereken ilaç için de en az iki hafta önce doktorunuza danışınız.

PROGNOZ
Sıtmanın bazı türleri oldukça ağır enfeksiyonlara neden olmaktadır; bunlar ülkemizde oldukça nadir görülürler. Tedaviye yanıt genellikle oldukça iyidir.

KOMPLİKASYONLAR
Karaciğer ve böbrek yetmezliği
Anemi
Menenjit
Dalak yırtılması ve buna bağlı ciddi kan kaybı
KORUNMA
Sıtmanın sık görüldüğü ülkelere seyahatlerde iki hafta öncesinden başlayıp, ayrıldıktan sonra da 4 hafta daha devam edecek şekilde ilaç tedavisi alınmalıdır. Bu bölgelerde kol ve bacaklar örtülmeli, pencerelerde sineklikler olmalı, sinekkovarlar kullanılmalıdır.


HAZIRLAYAN; Doç. Dr. Şükran KÖSE

-------------------------------------------------------

Sivilce
Akne, genellikle ergenlik döneminde başlayan; yağ bezlerinde salgılanan yağın deri yüzeyine çıkmasını sağlayan foliküler kanalda tıkanmaya bağlı olarak gelişen; yüz başta olmak üzere boyun, sırt, omuz, kollar ve bacakların üst kısmı gibi seboreik (yağlı) bölgelerde yerleşen küçük, kırmızı kabarıklıklar şeklinde görülen bir hastalıktır.

Aknenin yazılı tarihi insanoğlunun yazılı tarihi kadar eskidir. Bazı eski Mısır yazıları bazı firavunların akne sorunu yaşadıklarından söz etmektedir. Akne sözcüğü Yunancada ‘acme’ (sivri uç veya sivri tepe) sözcüğünden gelmektedir. Bizanslı bir hekim olan Amidenus yazmalarında bu sözcüğü kullanmıştır.

Halk arasında ‘sivilce’ olarak bilinen akne en sık rastlanan cilt problemidir. Her 100 yetişkinin 85?i hayatının bir döneminde akne problemi ile karşılaşır. Sıklık ve şiddet açısından erkeklerde 16–19 ve kızlarda 14-17 yaş arasında en yüksek düzeye ulaşır. Genelde 5-10 yıl sürer ve 20’li yaşların başlarında geçer. Buna rağmen aknenin 20’li ve 30’lu yaşlarda da devam ettiği, hatta ergenlik döneminde akne sorunu yaşamayan kişilerde yetişkinlikte akne problemi yaşandığı da görülmektedir.

Akne farklı şekillerde görülebilmektedir. Siyah nokta şeklindeki akne lezyonlarına komedon adı verilirken; kırmızı, şişmiş ve irinli lezyonlara papül, nodül ve püstül denilmektedir. Komedonların oluşmasını sağlayan dört temel etken vardır:

1. Hormonlar (androjenler): Akne genelde, vücut androjen hormonunu daha fazla üretmeye başladığı zaman oluşur. Androjen üretimi 11–14 yaşları arasında en üst seviyeye ulaştığında akneler de artmaktadır. Genç kadınlarda menstrüel döngü nedeniyle değişen hormon seviyeleri aknelerde alevlenmelere neden olmaktadır. Bu değişiklikler yağ bezlerinin androjenlere olan hassasiyetini de etkilemektedir.
2. Artan sebum üretimi: Yağ bezleri androjenler tarafından uyarıldıktan sonra daha fazla sebum üretmeye başlarlar. Yağlı sebum, folikülün içinde birikir ve yukarıya doğru hareket eder. Yukarı doğru hareket ederken, normal cilt bakterileri ve ölü cilt hücreleriyle birleşir. Sebum üretimi arttıkça, kıl folikülünün tıkanma ve komedonlara neden olma ihtimali de artmaktadır.
3. Folikülün içindeki değişiklikler: Androjen üretimi arttıkça ve yağ bezleri genişledikçe, kıl folikülünün cildin altına doğru uzanan yapısı da değişime uğramaktadır. Normalde ölü hücreler kademeli olarak dökülürler ve cilt yüzeyinden uzaklaşırlar. Ergenlik döneminde hücreler daha sık dökülürler ve birleşip yapışmaya daha müsaittirler, sebumla temas ettiklerinde folikülü tıkayabilirler. Bu durumda sebum ve ölü hücreler folikülde bir tıkaç oluştururlar.
4. Bakteri: Kapalı folikül, bakterilerin üremesi için uygun bir ortamdır. Özellikle bu ortamda yaşayan bakteri P. acnes bakterisidir. Bu bakteri, sebumla beslenir ve aknesi olsun olmasın herkesin cildinde bulunur. Yağ bezi tıkandığında ve içi sebumla dolduğunda P.acnes bakterisi çok daha çabuk çoğalır. Bakterinin ürettiği kimyasallar folikül içinde ve cilt yüzeyinde inflamasyona neden olur.


Akne oluşumunda genetik yatkınlığında rolü vardır. Eğer anne veya baba ergenlikte ya da hayatının herhangi bir döneminde akne problemi yaşamışsa çocuklarında akne görülme ihtimali daha yüksektir. Ayrıca beslenme alışkanlıkları, yeterince su ve taze sebze tüketilmemesi, sigara dumanı, yetersiz egzersiz ve stres gibi etkenlerin de akne oluşumunu olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir.

Akne, tanısı klinik muayene ile konan bir rahatsızlıktır ve spesifik bir laboratuar bulgusu yoktur.

Akne, ister hafif ister ciddi olsun dermatoloğunuzun yardımıyla kontrollü ve güvenli biçimde tedavi edilebilir bir hastalıktır. Ancak farklı türde ve farklı ciddiyet derecesindeki akneler için değişik tedavi seçenekleri vardır.

Reçeteli ilaçlar mutlaka bir dermatolog tarafından yazılmalıdır. Unutmayın ki; en etkili tedavi bile aylar boyunca sürebilir. Akneden şikâyetçi olanların %92’si tedavi başladıktan sonra altı ay içinde %80 iyileşme kaydederler. Tedavi, tekrarlanan kürler nedeniyle uzayabilir. Bu konuda sabırlı olmak gerekmektedir.



1) Deriye yüzeysel olarak uygulanan (topikal) tedavi alternatifleri:

Ergenlik döneminde görülen akneler genellikle topikal tedaviye (kremler) iyi yanıt verirler.

Benzoil Peroksit (Benzoyl Peroxide): Benzoil peroksit akneye neden olan P.acnes bakterisini yok etmek için kullanılır. Sonuç vermesi iki hafta kadar zaman alır ve uzun süre düzenli olarak kullanılması gerekmektedir. Pek çok losyonda, kremde ve jelde bulunmaktadır. Hafif akne vakalarında kullanılması tavsiye edilir.

Salisilik Asit (Salicylic Acid): Salisilik Asit ciltteki hücrelerin anormal olarak kuruyup dökülmesine iyi gelmektedir. Yağ üretimine ya da P.acnes’ye doğrudan bir etkisi yoktur. Uzun süreli ve düzenli olarak kullanımı gerekmektedir.

Topikal antibiyotikler: P. acnes’in üremesini durdurarak veya yavaşlatarak etki eder. Topikal antibiyotiklerin, ağız yoluyla alınan antibiyotiklere göre etkisi daha sınırlıdır.

Topikal retinoid ilaçlar: Soyucu etkileri vardır. Gözeneklerin dolmasını engelleyerek akneleri kontrol altına alırlar. Benzoil peroksit ve ağızdan alınan antibiyotiklerle birlikte kullanılabilirler.



2) Ağızdan kullanılan ilaçlar:

Ağızdan ilaç kullanımı orta derecede ve şiddetli aknesi olan hastalar için önerilmektedir. Bu tür ilaçlar sıklıkla topikal tedavi ile birlikte kullanıldığında daha iyi sonuç verir.

Oral antibiyotikler: Topikal tedavinin yeterli olamadığı durumlarda topikal tedavi ile birlikte veya yalnız oral antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Antibiyotik tedavisi akne oluşumunda rolü olan bakterilerin (P. acnes) sayısını azaltır ve bu bakteriler nedeniyle oluşan iltihaplanmayı ortadan kaldırır.

Oral kontraseptifler (Ağızdan kullanılan doğum kontrol ilaçları): Yağ bezleri kısmen seks hormonlarının kontrolündedir; bu nedenle akne genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkar. Hormonlar ergenlik döneminde hem genç kızlarda hem de genç erkeklerde daha fazla miktarda üretilir. Hormonal tedavide amaç vücudun bu hormonları salgılamasını kontrol altına almaktır. Bu ilaçların kullanımı ile ilgili kararı mutlaka hekiminiz vermelidir. Yalnızca bayanlar için geçerli olan bir tedavi seçeneğidir.

Oral retinoidler: Bu gruptaki ilaçlardan izotretinoin akne tedavisinde çok etkilidir ve yalnızca dermatologlar tarafından reçete edilerek kullanılabilirler. Diğer tedavi yöntemlerine cevap vermeyen ve şiddetli aknesi olan kişilerde başarı ile uygulanmaktadır. Yağ bezlerinin yağ üretimini önemli ölçüde azaltır. Siyah noktaların oluşumunu engeller. Bakteri sayısını ve enflamasyonu giderir. Kullanım sırasında dermatologunuzun öneri ve uyarılarına dikkatle uymaya özen gösterin.

Akne dış görünüşü etkilediğinden kişinin kendini çirkin ve toplumdan dışlanmış hissetmesine yol açabilmektedir. Bazen akneler iltihaplı, ağrılı bir hal alıp hastaya rahatsızlık verebilmekte ve bazen de iz bırakarak iyileşebilmektedir. Bu açıdan akne probleminiz olduğunda lütfen en kısa zamanda dermatoloğunuza başvurunuz.


HAZIRLAYAN; Doç. Dr. Nahide ONSUN


-------------------------------------------------------


Şizofreni
Şizofreni, mental ve sosyal işlevselliği etkileyen ve yeti kaybına yol açan bir psikiyatrik hastalıktır. Bu rahatsızlık hastaların yaşamları kadar aile ve arkadaşların yaşamlarını da etkiler. Şizofreni, davranışın bilişsel, duygusal, algısal ve diğer yönlerini kapsayan, değişkenlik gösteren, işlev kaybına yol açabilen bir klinik sendromdur. Görünümü hastaya ve zamana göre değişkenlik gösterir, fakat hastalığın etkisi genel olarak ağırdır ve çoğunlukla uzun sürelidir.

Şizofreni, tüm toplumlarda ve coğrafi alanlarda görülür. Sıklık ve yaşam boyu yaygınlık oranları tüm dünyada neredeyse eşittir. Genel nüfusun %0.5-1’i yaşamın bir döneminde şizofreni geliştirir. Erkek ve kadınlarda eşit oranlarda görülür.

Günümüzde şizofreni hastalarında sıklıkla gözlenen belirtilerin yazılı tanımlarına kayıtlı tarih boyunca rastlanmaktadır. Şizofreni 18.yüzyılda araştırılmaya ve tedavi edilmeye başlanmıştır. Şizofreni, dementia precox olarak ilk tanımlandığı yüzyılı aşkın zamandan bu yana, nedenleri ve sınıflandırma sistemleri açılarından tartışmalı bir tanıdır. Aynı zamanda şizofreni terimi stigmatizasyona ve yanlış anlaşılmaya uğramıştır. Geleneksel bir bakış açısı ile, şizofreni hastaları hastalar nadiren çalışan, anlamlı ilişkiler kuramayan, toplumdan izole hatta sokakta yaşayan ve sosyal sınıflarda gerileme eğilimi gösteren kişilerdir. Fakat bu olumsuz bakış açısı değişmeye başlamıştır. Şizofreni tanısı alan hastalar üzerinde yapılan yeni bir çalışmada, 15 ve 25 yıllık takiplerde hastaların yaklaşık %50’si iyi klinik sonuçlar göstermektedir Son yıllarda geliştirilmiş tanı kriterleri ile güvenilir bir şekilde şizofreni tanısı konmakta ve uluslararası tanı sistemleri ile şizofreni, tanısal bir durum olarak bilinmektedir ve geniş bir hasta kitlesini tanımlamaktadır.

Şizofreni başlangıç yaşı, erkeklerde tipik olarak onlu yaşların sonu ya da erken yirmili yaşlar iken, kadınlar hastalığa genellikle yirmili yaşların sonu ile otuzlu yaşların başında yakalanırlar. Ailede şizofreni öyküsünün olması önemli risk faktörlerindendir. Davranış genetiği alanındaki 80 yıllık ikiz, aile ve evlat edinme çalışmaları, şizofreninin kalıtsal olduğuna işaret etmektedir. Aile çalışmaları, hasta bireyle genetik paylaşım derecesi arttıkça şizofreni geliştirme riskinin de arttığını göstermiştir. Mary Cannon ve arkadaşları, şizofreni gelişiminde risk faktörü olarak gebelik sırasındaki komplikasyonlar (kanama, diyabet), doğum sırasındaki komplikasyonlar (acil sezaryen, asfiksi) ve anormal fetal büyüme ve gelişme (düşük doğum ağırlığı) şeklinde şizofreniye eşlik eden üç grup doğumsal komplikasyon tanımlamışlardır.


BELİRTİLERİ

Şizofreni başlangıcı yavaş veya hızlı olabilir. Hastaların çoğunda belirtiler yavaşça ortaya çıkıp artış gösterir. Bu evrede, sosyal içe çekilme, okul veya işe ilgi kaybı, hijyen ve kendine bakımda bozulma, sıra dışı davranış veya kızgınlık nöbetleri gibi belirtiler görülebilir. Aile üyeleri bu davranışları rahatsız edici ve yorumlanması güç bulabilir. Hastaların algı bozuklukları (işitsel, görsel ve bedensel), düşünce bozukluğu (sanrılar) ve içgörü kaybı gibi çeşitli psikiyatrik belirtileri yaşaması ile şizofreni tanısı belirginleşir.


TANI

Şizofreni için onaylanmış bir tanı koydurucu belirti veya testi, görüntüleme yöntemi yoktur. Tanı hastanın psikiyatri hekiminin DSM ve ICD tanı ölçütlerine göre değerlendirmesi sonucunda koyulmaktadır. Bu tanı sistemlerinin günümüzdeki versiyonları DSM-IV-TR ve ICD-10’dur. Bu tanı ölçüt sistemleri şizofreni tanımlamalarında büyük oranda birbirleriyle uyumludurlar.

Şizofreninin belirti ve bulguları, diğer psikiyatrik, tıbbi ve nörolojik bozukluklarca taklit edilebilmektedir. Geçerli bir tanıya ulaşmak için tanıya yardımcı patognomonik işaret ve bulgular, laboratuar ve görüntüleme testleri olmadığından, dikkatli bir öykü, mental durum muayenesi ve diğer nedenlerin dışlanması gerekir. İlk atak, atipik özellikler (hızlı başlangıç ya da geç başlangıç gibi) durumunda, tıbbi bir hastalık veya yeni bir tedavi ya da madde kullanımı sonrası başlayan vakalarda ayırıcı tanı için özel bir dikkat gösterilmelidir. (kaplan)

Şizofreni Alttipleri

Paranoid şizofreninin en belirgin özelliği bir ya da daha fazla işitsel varsanının varlığıdır. İşitsel varsanıların içeriği sıklıkla sanrıların içeriği ile ilişkilidir. Bu alt tip nispeten iyi prognoza sahiptir. Dezorganize (hebefrenik) şizofreni alt tipinin en önemli özelliği, DSM-IV-TR’de dezorganize davranış, künt ya da uygunsuz duygulanımı ve düşünce bozukluğunun olmasıdır. Kötü premorbid işlevsellik, sinsi başlangıç, kronik gidiş ve kötü prognoz, bu alt tipin genel özellikleridir. Farklılaşmamış şizofreni, şizofreni ölçütleri karşılayan, ancak yukarıda tanımlanmış alt tiplerin birine sokulamayan kategori olarak açıklanmıştır. Tanı, diğer alt tiplerin dışlanmasıyla konulabilmektedir. Katatonik ve rezidüel tip şizofreni daha az sıklıkla görülmektedir.


PROGNOZ

Hastalık sürecinin anlaşılması tedaviye yol gösterecektir. Şizofreninin klinik gidişi alevlenmeler ve remisyon dönemleri şeklindedir. Genel olarak şizofreni hastalarının yaklaşık %10-20’sinin iyi gidiş gösterdiği, %40-50’sinin yıkımla beraber alevlenmeler ve %20’den azının ise çok az iyileşme gösteren kronik hasta olarak kaldığı belirtilmektedir. Diğer psikiyatrik hastalıklardan farklı olarak her alevlenme dönemi sonrasında hastanın işlevselliğinde daha fazla yıkım izlenir.


TEDAVİ

Şizofrenide tedavi yaklaşımları, hastalığın alevlenme ve stabil (sürdürüm) olduğu dönemlere göre ele alınmalıdır. Şizofrenide erken tanı ve tedavi başlanmasının hastalığın gidişini olumlu etkilediği, işlev kayıplarını engellediği, tedaviye daha kısa sürede ve olumlu yanıt alındığı yönünde veriler mevcuttur. Şizofreni tedavisinde her iki dönemde de antipsikotik ilaçlar birinci sırada yer almaktadır. Tedavi psikoterapi ve psikososyal yaklaşımlarla desteklenmelidir. Tedavi hastanın kendi ortamında sürdürülmeli; ancak tedavi uyumunun olmadığı durumlarda hastanede tedavi tercih edilmelidir.


KOMPLİKASYONLAR

Şizofreni hastaları, intihar da dâhil olmak üzere çeşitli faktörler nedeni ile daha yüksek ölüm hızına sahiptir. Şizofreni hastaları, özellikle nikotin bağımlılığı olmak üzere madde kötüye kullanımı için artmış risk taşırlar. Hastaların yaklaşık %90’ı nikotin bağımlısı olabilir. Şizofreni, psikolojik, ekonomik ve sosyal açılardan işlev kaybına yol açan psikiyatrik hastalıktır.



HAZIRLAYAN; Doç. Dr. Sibel ÖRSEL


----------------------------------------------------


Tekrarlayan Kalp Krizi
Erken ölümlere yol açan ve kişilerin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen kalp damar hastalıklarından dolayı dünyada her yıl yaklaşık 17 milyon insan hayatını kaybetmektedir. Ülkemizde tüm ölümlerin en sık nedeni kalp damar hastalıklarıdır.

Kalp 7 gün 24 saat günde ortalama 100 bin kez kasılıp gevşeyen bir organdır çalışabilmesi için kan dolaşımına sağlayan düzgün çalışan kalp damarlarına ve canlı kalp kası kitlesine ihtiyaç vardır. Sigara, diyabet(şeker hastalığı),hipertansiyon, kötü beslenme ve genetik bazı faktörler nedeniyle kolestrol ve bazı kan hücrelerinin damarların iç yüzünde birikmesi sonucu plak denilen kireçlenmeler meydana gelir. Bu kireçlenmeler kalp damarında meydana gelirse(koroner arter hastalığı veya koroner artheroskleroz) ve büyüp yırtılırsa, kalp damarının bu bölgesinde kan pıhtılaşması oluşacaktır ve oluşan pıhtı kan akımını tamamen kesecektir ya da önemli oranda engelleyecektir. Bu tabloya kalp krizi(miyokard enfarktüsü) denir. Bu sırada hasta göğüs ağrısı hissedecektir. Kalp krizi oluşum mekanizması bu şekilde özetlenebilir. Eğer erken müdahale edilip tıkanan kan damarı açılamazsa bu bölgedeki kalp kası kaybı meydana gelecektir ve kalbin kasılma gücü azalacaktır. Tekrarlayan kalp krizlerinde bu kalap hasarı daha fazla olacak ve sonuçta kalp yetmezliği gelişecektir.

Koroner arter hastalığı kronik bir durumdur. Daha önce kalp krizi geçirmiş olan hastalarda bir yıl içinde %8-10 oranında kalp krizinin tekrarlama olasılığı vardır. İkinci kalp krizi daha önce kalp krizi geçirilmesine yol açan koroner arterden veya diğer koroner arterlerde meydana gelen yukarda bahsedilen tıkanma olaylarından veya daha önce stent uygulanmış hastalarda halk arasında kan sulandırıcı diye tabir edilen bir takım ilaçların kullanımının unutulması ya da ilaçların erken bırakılmasından, by-pass lı hastalarda by –pass damarlarının tıkanmasından kaynaklanabilir

Bir kez kalp krizi geçiren hastalar hastaneden taburcu olduktan sonra dahi yaşam beklentileri normal insanlardan daha düşüktür. İlk kalp krizinde kalpte küçük bir alan etkilendiyse bu kalbin işleyişini etkilemez veya çok az etkiler ve görevine kaldığı yerden devam eder ancak kalp krizi tekrarladığında daha fazla kalp dokusu hasar görecek kalp ve fonksiyonlarında önemli oranda azalma olacaktır veya oluşabilecek diğer komplikasyonlardan (bazı ritim problemleri, kalp kası delinmesi, kapakçık problemleri gibi) dolayı hayati tehlike artacaktır.

Kalp krizi açısından kimler riskli:

1- Daha önce kalp krizi geçirmiş kişiler.

2- By-pass amaliyatı geçirmiş kişiler

3- Balon stent tedavisi uygulanmış kişiler

4- Bilinen koroner arter hastalığı olan kişi

5- Diyabetes Mellitüs(şeker hastalığı)

6- Hipertansiyon

7- Yüksek LDL –Kolestrol düzeyine sahip kişiler ,

8- Düşük HDL kolestrol düzeyine sahip kişiler

9- Sigara kullanan kişiler

10- Ailesinde kalp damar hastalığı bulunanlar

BELİRTİLERİ

Kalp krizinin en önemli belirtisi: baskı sıkışma tarzında sıklıkla sol kola, omuzlara, sırta ve çeneye vurabilen ölüm korkusuyla birlikte olan göğüs ağrısıdır. Sıklıkla 20 dakikadan daha uzun sürer ve dilaltı nitratlara (izordil) yanıt vermez. Soğuk terleme, mide bulantısı, kusma eşlik edebilir. Kalp krizinin bazı türlerinde ağrı göğüsten daha çok mide bölgesinde hissedilebilir ve mide problemlerini taklit edebilir. Bazı insanlarda belirtiler çok gizli olabilir. Diyabet hastaları ve yaşlı hastalar hemen hemen hiç ağrı duymayabilir ve sadece nefes darlığı ve soğuk terleme şikâyetleri olabilir. Buna benzer şikâyetleri olanlar mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır

TEDAVİ
Geçirilen kalp krizinin tipini bağlı olarak bazı hasta gruplarına(ST Yükselmeli kalp krizi) acil olarak, diğer hasta gruplarına ise 48–72 saat içresinde eğer engel bir durum yoksa anjiografi yapılır ve anjiografi sonucuna göre eğer tıkalı damar balon ve stent işlemine uygunsa balon veya stentle tıkalı damarda açıklık sağlanır. ST yükselmeli kalp krizi tipinde trombolitik denen pıhtı eritici(trombolitik tedavi) bazı ilaçlar tıkalı damarın açılması için kullanılabilmekte özellikle kalp krizinin ilk 3 saatinde balon-stent işlemi kadar başarılı olan bu tedavinin daha sonraki saatlerde başarısı azalmakla birlikte anjio laboratuarının olmadığı hastanelerde acil tedavide damarın açılmasını sağlamak için kullanılabilmektedir. Daha sonra koroner yoğun bakım ünitesinde 48–72 saat kalp krizinin bazı komplikasyonları yönünden takip edilir ve kan pıhtılaşmasını engelleyen ve böylece stentin tıkanmasını da önleyen damarın açıklığını devam ettiren bazı ilaçlar ve kalbi koruyan çeşitli ilaçlar tedaviye eklenir. Bazı hastalarda kalbin damar yapısı stent için uygun olmadığı durumlarda acil By- pass yapılabilmektedir. Kalp krizinin ciddiyetine göre hasta birkaç gün içerinde taburcu olabileceği gibi daha uzun bir süre hastanede kalabilir.

Hasta taburcu olduktan sonra;

Özellikle koroner damarına stent yerleştirilen hastalar stent içi pıhtı gelişmesini önlemek için başlanan aspirin ve özelliklede clopidogrel etken maddeli ilaçları 3-12 ay kullanılması önerilmekte ilaç kaplı stentlerde bu süre daha uzun olabilir.

Sigara mutlaka bırakılmalıdır.

Diyet ve zayıflama:meyve sebze ağırlıklı beslenme, doymuş yağ kullanılmaması ,total günlük kalorinin %30 dan daha azını yağlardan sağlanması ve omega -3 denen balık yağlarının alınması, eğer hipertansiyon varsa tuz kullanımının azaltılması önerilmektedir.

Egzersiz: haftada 5 gün günde 30 dakika hafif ağırlıkta egzersiz önerilmekte. Örneğin; hızlı adımlarla yürüyüş gibi. Özellikle sıcak havalarda aşırırı egzersiz yapmaktan kaçınılmalıdır.

Diyet ve ilaçlarla kan basıncı kontrolü sağlanmalıdır.(tansiyon 130/80 in altında olmalı). Diyabet varsa kan şekeri düzeyi kontrol altına alınması ve kolestrol düzeyinin ilaçlarla, diyetle düşürülmesi, düzenli kontrolü önerilmektedir.

---------------------------------------------------------

Tansiyon Düşüklüğü (Hipotansiyon)
Bundan sadece birkaç on yıl önce, doktorlar 160/95 milimetre cıvalık tansiyon ölçümünün (mm Hg) çoğu insan için kabul edilebilir bir hedef oran olduğunu düşünmekte idi. Günümüzde ise bu rakamlar tehlikeli biçimde yüksek olarak kabul edilmektedir ve 120/80’in altındaki kan basıncı sağlık için en iyi düzey olarak kabul edilmektedir.

Yüksek tansiyon standartlarının devamlı olarak düşecek şekilde ayarlanması bazı insanları, çok ince veya çok zengin olunamayacağı gibi, kan basıncının da çok düşük olamayacağını varsaymaya yöneltti. Ancak durum her zaman böyle değildir.

Düşük tansiyonu (hipotansiyon) olan birçok kişi sağlıklıdır ve normalden düşük olduğu görülen değerler ile ilintili hiçbir belirtileri veya semptomları yoktur. Ancak bazı insanlarda, düşük tansiyon baş dönmesine ve bayılmaya yol açabilir ya da ciddi kalp, endokrin veya nörolojik bozukluklara işaret edebilir. Tansiyonun yoğun bir biçimde düşük olması beyni ve diğer yaşamsal organları oksijen ve besin maddelerinden yoksun bırakarak, şoka, ölüm tehlikesi taşıyan bir rahatsızlığa yol açar.

BELİRTİLERİ

Düşük tansiyonu olan bazı kişiler, sağlam kalp ve damar sistemleri, düşük kalp krizi ve inme riskleri ile fiziksel durumlarının zirvesindedirler. Bu kişiler için, düşük tansiyon kaygı nedeni olmaktan çok, bir kutlama nedenidir.

Ancak düşük tansiyon aynı zamanda, özellikle aniden düşerse ya da aşağıdaki gibi belirtiler veya semptomlar ona eşlik ederse, altta yatan bir sorunun işareti olabilir:

Baş dönmesi veya cansızlık
Bayılma (senkop)
Konsantrasyon eksikliği
Görüş bulanıklığı
Bulantı
Derinin soğuk, nemli ve soluk olması
Hızlı ve derin olmayan biçimde nefes alma
Yorgunluk
Depresyon
Susama


Nedenleri

Kalp dolaşım sisteminin ana harekete geçirici unsurudur; her bir atışta kanınızı atardamarlar, damarlar ve kılcal damarlardan oluşan 60.000 mil uzunluğunda bir yolculuğa çıkararak, nihayet her gün yaklaşık olarak 8000 litre kanın dolaşmasını sağlar.

Bunu yapmak için, dakikada bir tenis topunu sıkmak için uygulayacağınız kuvvetin aynı ölçüde uygulayarak ortalama 70 defa kasılır. Kan basıncı her bir kalp atışının çalışma ve dinlenme aşamalarında atardamarlarınızdaki basıncın ölçümüdür. İşte rakamların anlamları:

Sistolik basınç. Tansiyon ölçümündeki ilk rakam olan bu rakam, kalbinizin atardamarlarınız aracılığı ile vücudunuzun geri kalan kısmına kan pompalarken ürettiği basınç miktarıdır.
Diyastolik basınç. Tansiyon ölçümündeki ikinci rakam olan bu rakam, kalbiniz atışlar arasında dinlenmede olduğu zaman atardamarlarınızdaki basınç miktarıdır.


Herhangi bir zamanda doğru tansiyon ölçümü elde edebilecek olsanız da, tansiyon sabit olan bir şey değildir. Kısa bir zaman dilimi içerisinde, bazen bir kalp atışından diğerine kadar geçen sürede, vücudunuzun konumuna, nefes alma ritminize, stres düzeyinize, fiziksel durumunuza, aldığınız ilaçlara, ne yediğinize ve içtiğinize, hatta günün saatine bağlı olarak, kayda değer ölçüde değişiklik gösterebilir. Tansiyon genellikle geceleri en düşük düzeydedir ve uyanılınca keskin bir artış gösterir.

Mevcut rehber ilkelerde, normal tansiyonun 120/80’den daha düşük olduğu belirtilmektedir, birçok uzman 115/75’in optimal değer olduğu kanısındadır. Daha yüksek değerlerin ölçülmesi, gitgide artan ciddi kalp ve damar hastalığı risklerinin işaretidir. Eskiden sağlıklı olarak kabul edilen tansiyonların bile (120 ila 139 sistolik ve 80 ila 90 diyastolik) artık riskleri artırdığı düşünülmektedir. Öte yandan, düşük tansiyonun nitelendirilmesi çok daha güçtür.

Bazı uzmanlar düşük tansiyonu 90 sistolik veya 60 diyastolikten daha düşük ölçülen değerler olarak tanımlamaktadır, tansiyonunuzun normalden daha düşük olarak kabul edilmesi için, rakamlarınızdan sadece birinin düşük aralıkta olması yeterlidir. Başka bir deyişle, sistolik basıncınız mükemmel bir biçimde 115, ancak diyastolik basıncınız 50 ise, basıncınızın normalden daha düşük olduğu düşünülür.

Yine de bu durum yanıltıcı olabilir, çünkü düşük tansiyonu oluşturanlar, kişiden kişiye kayda değer değişiklikler gösterir, oldukça görecelidir. Bu nedenle, doktorlar çoğu zaman kronik olarak düşük tansiyonun ancak fark edilebilir belirtilere ve semptomlara yol açmakta ise çok düşük olduğu kanısındadırlar.

Öte yandan, tansiyonda ani bir düşüş tehlikeli olabilir. Sadece 20 mm Hg’lik bir değişiklik, örneğin 130 sistolikten 110 sistoliğe düşüş, beyne yeterli kan akışı olmadığı zaman baş dönmesine ve bayılmaya neden olabilir. Yüksek değerlerden aşağı çakılma, özellikle de kontrol edilemeyen kanamanın, ağır enfeksiyonlara veya alerjik reaksiyonların neden olduğu düşüşler ise ölüm tehlikesi barındırabilir.

Düşük tansiyon nasıl düşük tansiyon olur?

Düşük tansiyon sağlıklı bir yaşam tarzından kaynaklandığı zaman bir nimet olabilir. Sporcular ve örneğin düzenli olarak egzersiz yapan kişilerde tansiyon, aynı ölçüde formda olmayanlara göre genellikle daha düşüktür. Genel olarak, sigara içmeyenler, iyi beslenen ve normal kilosunu koruyanlar da öyledir.

Ancak bazı durumlarda, düşük tansiyon ağır, hatta ölüm tehlikesi arz eden bozuklukların belirtisi olabilir. Tansiyonun normalden düşük olmasının nedeni her zaman açık olmasa da, doktorlar aşağıdaki etkenlerin düşük, bazen de tehlikeli biçimde düşük değerlerin ölçülmesine neden olabileceğini veya katkıda bulunabileceğini bilmektedir:

1- Hamilelik. Bir kadının dolaşım sistemi hamilelik esnasında hızlı bir biçimde genişlediğinden ötürü, tansiyon düşme eğilimindedir. Hatta, hamileliğin ilk 24 haftasında, sistolik basınç yaygın olarak, beş ila 10 puan düşer, diyastolik basınç ise 10 ila 15 puan gibi büyük bir düşüş gösterir.

2- İlaç tedavileri. Diüretikler ve hipertansiyonu tedavi eden diğer ilaçlar, beta engelleyiciler gibi kalp ilaçları, Parkinson hastalığına yönelik ilaçlar, trisiklik antidepresanlar, özellikle de nitrogliserin ile birleştiğinde Viagra, narkotikler ve alkol gibi bir dizi madde düşük tansiyonun nedeni olabilir. Reçeteli olarak ve tezgah altından satılan diğer ilaçlar da, yüksek tansiyon ilaçları ile birleşik olarak alındıkları zaman düşük tansiyona yol açabilir.

3- Kalp sorunları. Düşük tansiyona neden olabilen kalp rahatsızlıkları arasında, kalp atış hızının aşırı derecede düşük olması (bradikardia), kalp kapakçıkları ile ilgili sorunlar, kalp krizi ve kalp yetmezliğine yer almaktadır. Bunlar, kalbinizin vücudunuzun ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek ölçüde kanı dolaşıma sokamayabileceği rahatsızlıklardır.

4- Endokrin sorunları. Bunlara tiroidin yeterince etkin olmaması veya aşırı etkin olması (hipotiroidizm ve hipertiroidizm), adrenal yetersizlik (Addison hastalığı), kan şekerinin düşük olması ve bazı durumlar da diyabet dâhildir.

5- Dehidrasyon (Su kaybı). Ateş, kusma, yoğun ishal, diüretiklerin aşırı kullanımı ve yorucu egzersiz gibi etkenlerin hepsi de, vücudunuzun aldığınız sudan daha fazlasını kaybettiği, potansiyel olarak ciddi bir rahatsızlık olan su kaybına yol açabilir. Vücut ağırlığının yüzde 1?i ila yüzde 2?si gibi hafif bir su kaybı bile, halsizliğe, uykululuğa ve yorgunluğa neden olabilir. Çok daha ciddi olanı ise, dehidrasyonun ölüm tehlikesini içeren bir komplikasyonu olan hipovolemik şoktur. Bu durum, düşük kan hacmi tansiyonda ani bir düşmeye, dokularınıza ulaşan oksijen miktarında da buna mukabil bir düşüşe neden olduğu zaman meydana gelir. Ağır hipovolemik şok tedavi edilmeden bırakıldığı takdirde, birkaç dakika veya saat içinde ölüme yol açabilir.

6- Kan kaybı. Büyük bir travmadan veya yoğun iç kanamadan ileri gelen kayda değer kan kaybı kan hacminin azalmasına neden olarak, tansiyonda ağır bir düşüşe yol açar.



-------------------------------------------------------------------------


Uzuv Kopması Durumunda İlkyardım
Hasta/yaralı sırt üstü yatırılır. Hasta/yaralının bacakları 30 cm kadar yükseltilir(şok pozisyonu verilir). Kopmuş olan uzvun kanama kontrolü yapılır, tampon yapılır ve kapatılır. Kanamayı durdurmak için kanayan yere veya baskı noktalarına bası uygulanır. Bu önlemlerle kanama kontrol edilemiyorsa turnike uygulanır. Turnike uygulandıktan sonra sıkılaştırılarak uzuvdaki kanama kontrol edilir.

Kopan uzuv parçası temiz su geçirmez ağzı kapalı bir plastik torbaya yerleştirilir. Kopan parçanın konduğu torba buz içeren ikinci bir torbanın içine konur. Kopmuş uzuv parçasının konduğu plastik torba ağzı kapatıldıktan sonra, içerisinde 1 ölçek suya 2 ölçek buz konulmuş ikinci bir torbaya ya da kovaya konulur. Bu şekilde, kopmuş uzuv parçasının buz ile direkt teması önlenmiş ve soğuk bir ortamda taşınması sağlanmış olur. Torba hasta/yaralı ile aynı vasıtaya konur, üzerine hastanın adı ve soyadını yazılır, en geç 6 saat içinde sağlık kuruluşuna sevk edilir. Tıbbi birimler haberdar edilir (112).

HAZIRLAYAN; Sağlık Bakanlığı Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı


-------------------------------------------------------------

Uyku Bozuklukları
İnsanın ömrünün üçte biri uykuda geçer. Uyku ile ilgili bilgiler özellikle son 50 yılda elde edilmiştir ve uyku çağımızın önemli araştırma konularından birisi haline gelmiştir.

Uyku genel sağlığın bir göstergesidir. Ruhsal ve bedensel bozukluklarda uyku sorunları meydana gelebilir ve bu nedenle uyku bozukluğu çok sık görülür. Başka bir ruhsal ya da bedensel rahatsızlığa bağlı olan uyku bozukluğunun yanında kendi başına bir sendrom sayılabilecek uyku bozukluğu türleri de yaygındır. Özellikle son yıllarda başlı başına bir sendrom olan ‘uyku bozuklukları’ üzerinde çalışmalar artmıştır.

Bir hastada uykusuzluk depresyon sonucunda ortaya çıkabileceği gibi, uyku ağrı ya da tıbbi bir hastalık sonucunda da bozulabilir. Bu tip olgular ikincil uyku bozukluklarıdır. Birincil uyku bozukluklarında uykuyu düzenleyen mekanizmalarla ilgili aksaklıklar söz konusudur. Uyku sorunları kişinin yaşamında ciddi verim düşüklüğüne sebep olabilmektedir.

İlk olarak Freud geçen yüzyılın sonlarında rüyalar üzerinde bazı çalışmalar ortaya koymuştur. Zihnin uykuda da etkin bir şekilde çalışmaya devam ettiğini ve bunun kanıtının da rüyalar olduğunu ileri sürmüştür. Uyku üzerinde ilk bilimsel çalışmalar Aserinsky, Kleitman, Dement ve Hartman tarafından 1950 ve 1960’ lı yıllarda ortaya koyulmuştur.

Uyku beynin etkin olarak çalıştığı, nörofizyolojik olarak bir toparlanma ve onarım yapıldığı, uyanıkken öğrenilenlerin ayıklama, depolama ve uyanıklık için etkin hazırlanmanın olduğu aktif bir süreçtir.

Çocuklarda ve bebeklerde çok daha uzun olmakla birlikte yetişkin bir insanda ortalama uyku süresi günde 7–8 saattir. Yeni doğanda bu süre 16–18 saati bulur. Uyku miktarındaki gereksinimi biyolojik etkenlerin yanı sıra öğrenme ve alışma etkenlerine de bağlı olarak kişiden kişiye değişkenlik gösterir. Hartman kaygılı, sıkıntılı, karamsar kişilerin daha çok uyuduklarını, canlı iyimser ve yaşamlarını kendileri programlayabilen kişilerin daha az uykuya gereksinim duyduklarını söyler.

UYKU FİZYOLOJİSİ

Uyku, Non-REM (hızlı göz hareketlerinin olmadığı dönem) ve REM (hızlı göz hareketleri dönemi) olarak iki bölümden oluşur. İkisi birlikte bir uyku periyodunu oluşturur. Bir gece boyunca 4-5 adet uyku periyodu izlenir. Gece boyunca Non-REM uykunun süresi giderek azalırken, REM uykusunun süresi artar. Yetişkin bir bireyin uykusunun %80’ i Non-REM, %20’ si REM uykusudur. Non-REM de kendi içinde dört dönemden oluşur ve uyanıklık haline göre fizyolojik işlevler belirgin azalır. REM uykusu ise beyin aktivitesinin yüksek seviyede olması ve uyanıklığa benzer fizyolojik aktivite ile karakterizedir. Rüyaların %80’ inin REM sırasında görüldüğü bilinmektedir.

Bedensel yenilenme ve dinlenmenin olduğu NREM uykusunda; metabolizma yavaşlar, kardiyovasküler sistem ve solunum sistemindeki fizyolojik aktivitelerde genel olarak azalma dikkati çeker.

REM uykusunda; bilişsel ve fizyolojik aktiviteler dikkati çekmektedir. Kalp hızı, solunum sayısı ve derinliği değişkenlik göstermektedir. Beyin kan akımı ve oksijen kullanımı uyanık dönemdekine benzer patern gösterir. Erkeklerde ereksiyon ortaya çıkabilir.

Genç erişkinlik döneminde oranlar:

1- NON-REM toplam uykunun %75’ idir.

Dönem 1: (%5) halüsinatuar imgeler görülebilir, uyku uyanıklık arası geçişler olabilir, yüzeyel uyku dönemidir.

Dönem 2: (%45) bu evrede de yüzeyel uyku izlenir.

Dönem 3: (%12) vücut ısısı ve kan basıncı azalır, orta derecede derin uykudur.

Dönem 4: (%13) uykunun en derin olduğu evredir.

Yüzeyel Uyku(Dönem 1 ve Dönem 2): Uyku-uyanıklık arasındaki geçiş dönemidir, insanlar kolaylıkla uyandırılabilir.

Derin Uyku(dönem 3 ve 4): İnsanın uyandırılması zordur. Bu dönemde Büyüme Hormonu salınımında artış olur. Protein sentezi artar, metabolizma yavaşlar, kardiyovasküler ve solunum işlevlerinde genel olarak azalma olur.

2- REM toplam uykunun %25’ idir.

UYKU BOZUKLUKLARI

Her insan zaman zaman uykusuzluk çekebilir, ruhsal sıkıntılar ve bedensel hastalıklar uykuyu geçici olarak bozabilir. Bunlara uyku bozukluğu denmez. Birçok ruhsal bozuklukta da uykuda bozulma görülebilir. Fakat bu durumlarda da başlı başına uyku bozukluğu tanısı konmaz. Bu hastalarda tanı, birincil bozukluğun tanısıdır.

Uyku muayenesi yapılırken her hastadan uykusu hakkında ayrıntılı bilgi alınmalıdır.

a) Uykuya geçişteki problemler(uykuya dalış biçimi, hızı, dalmada güçlük)

b) Uykunun sürdürülmesi sırasındaki problemler (rüyalar, bölünmeler, diş gıcırdatma, sayıklamalar, uyurgezerlik)

c) Uyanmada problemler (erken uyanma, geç uyanma, uyanma güçlüğü).

Uykunun asıl muayenesi uyku laboratuarında yapılmalıdır, ancak her hastanın uyku laboratuarında incelenmesi olanaksızdır. Bu yöntem genellikle araştırma amacı ile tedaviye yanıt alınamadığında ya da bazı özel bozuklukların(örneğin cinsel güçsüzlük, uyku apnesi, huzursuz bacak sendromu gibi) tanısını koyabilmek için kullanılır.

Uyku bozukluklarını Dünya Sağlık Örgütü şu başlıklar altında toplamaktadır:

ICD-10 sınıflaması

- F 51 Organik nedenli olmayan uyku bozuklukları

- Organik nedenli olmayan uykusuzluk

- Organik nedenli olmayan aşırı uyuma

- Organik nedenli olmayan uyku-uyanıklık düzeni bozukluğu

- Uyurgezerlik

- Uykuda korkular

- Bunaltılı düşler

- Organik nedenli olmayan başka uyku bozuklukları

- Organik nedenli olmayan uyku bozukluğu, belirlenmemiş

DİSSOMNİA

Uykuyu başlatma, sürdürme ya da aşırı uyku ile ilgili bozukluklardır. Uykunun miktarı, niteliği ya da zamanlamasındaki bozuklukla belirlidir.

İNSOMNİA(uykusuzluk)

Uykuya başlama ya da devam ettirme güçlüğüdür. Kişi uyuduğu halde uykuyu alamama ya da dinlenmeme yakınmasının olması da insomnia olarak değerlendirilir. En sık görülen uyku yakınmasıdır.

HİPERSOMNİA(aşırı uyku)

Uyku miktarında artma, gündüz uykululuğunda artma ya da her ikisinin birlikte görülmesidir.

PARASOMNİA

Uyku süresince ya da uyku uyanıklık arası eşikte görülen istem dışı veya olağandışı bir fenomendir.

UYKU-UYANIKLIK DÜZENİ BOZUKLUĞU

Uykunun istenen sirkadyen periyodun dışına yer değiştirmesidir(1,2).





PRİMER İNSOMNİA(Birincil Uykusuzluk)

Primer İnsomnia, ana yakınmanın dinlendirici olmayan bir uyku ya da uykuya başlamada veya devam ettirmede güçlük olduğu ve bu yakınmanın en az 1 ay devam etmesi şeklinde tanımlanır. Bu tanımlamalar hastanın kendi uykusunu değerlendirmesine göre yapılır. Bu yüzden tanı için hastadan alınan öykü yeterlidir.

Bu yakınmalara eşlik eden gün içinde yorgunluk, dikkat ve bellek sorunları da gözlenir. Erişkinlerde yıllık yaygınlığı %30-40 olup, bu vakaların %10-20’si ağır ve kalıcı bir şekilde uykusuzluktan yakınırlar.

En sık uykuya dalma güçlüğü ve aralıklı uyanma birlikteliğini bildirilmektedir. Kronik insomniası olanlar, uykularının yüzeyel olduğunu, kolaylıkla uyanıp, tekrar uyumakta güçlük çektiklerini söylerler. Kronik insomnia kadınlarda, yaşlılarda ve bedensel/ruhsal hastalığı olanlarda daha sıktır.

Bu tarz yakınması olan kişilerden anlamlı işlevsellik bozulması olanlara primer insomnia tanısı konmalıdır.

TEDAVİ

Tedavi de amaç başka bir hastalığın olup olmadığının saptanması ve nedene yönelik tedavisinin düzenlenmesi ve belirgin bir ruhsal ya da organik neden yoksa uyku hijyeninin düzenlenmesidir. Uyku hijyeninin düzenlenmesine yönelik öneriler;

- Sabah uyanınca yataktan çıkılmalı

- Her sabah aynı saatte kalkılmalı

- Gündüzleri uyunmamalı

- Düzenli egzersiz yapmalı

- Yatak odası ses, ışık, ısı yönünden korunmuş olmalı

- Çok aç ya da tok olunmamalı

- Kafeinli, alkollü içecekler ve tütünden uzak durulmalı

- Uyumaya çabalamamalı

- Gece boyunca saate bakılmamalı

- Yatak odası uyku dışında başka amaçla kullanılmamalı (ders çalışma, TV seyretme gibi)

İlaç tedavisinden önce gevşeme egzersizleri, ılık banyo ve davranışcı yöntemler denenmelidir. Sadece uyku hijyeninin düzenlenmesiyle bile önemli ölçüde yarar sağlanmaktadır. Bu düzenlemelerin yeterli olmadığı durumlarda hipnotik ilaçlara başvurulabilir.

Stimulus Kontrol Terapisi

Amaç uyuyamama ile yatak odası ve yatağın eşleştirilmesi sonucunda ortaya çıkan olumsuz yaşantının değiştirilerek yeni bir davranış modeli oluşturmaktır.(Uyku gelmeden yatağa girmemek, yatak odasını sadece uyuma amaçlı kullanmak, uyuyamadığında yataktan çıkarak uyku gelince tekrar yatağa dönmek, ne kadar uyunursa uyunsun sabah belli bir satte kalkmak).

Uyku Kısaltma Tedavisi

Muhtemel uyku saatleri belirlenerek bunun dışında yatağa girmeye engel olunmalıdır.

-Gevşeme tedavileri: Gevşeme kasetleri, meditasyon.

PRİMER HİPERSOMNİA (Birincil Aşırı Uyuma)





Kişinin gece yeterince uyumasına karşın gündüzleri kendisini uyumak zorunda hissettiği, bir aydan uzun süredir devam eden, kişinin işlevselliğini etkileyen uyku bozukluğudur. Kişi gün içinde uyanık kalmada güçlük çeker ve istemsiz uyuklamalar görülebilir.

Tanının konulabilmesi için belirtilerin en az 1 ay süreyle devam etmesi, toplumsal ve mesleki alanlarda işlevsellikte bozulma olması gerekmektedir.

Türk toplumunda genel popülasyonun %14’ü hipersomniadan yakınmaktadırlar.

Genellikle ergenlik döneminde başlar ve yaşam boyu süren kronik bir durum haline gelebilir.

Hipersomnia okulda, işte ve toplumsal ilşkilerde işlev bozukluğuna yol açabilir.

Hipersomnia

1-Ruhsal bir hastalığa bağlı (örneğin depresif bozukluklarda)

2-Bedensel bir hastalığa bağlı (örneğin Obstrüktif Sleep Apne sendromunda)

3-Birincil hipersomnia olarak 3 grupta incelenir ve tedavi nedene yönelik olarak yapılır.

NARKOLEPSİ





Uyanıklıkta uyku atakları ve kaslarda aniden olan kısa süreli gerginlik kaybıyla giden, uyku-uyanıklık geçişi sırasında uyku felci ve uykuya dalarken/uykudan uyanırken olan halüsinasyonlar ile karakterize bir bozukluktur(1,2,3).

Ailesel eğilim göstermektedir.

Tüm belirtiler her hastada olmasa da en yaygın yakınma gündüzleri olan uyku ataklarıdır.

Karşı konulamaz uyku epizodu atakları 5-10 dk sürer ve kişiler uyuduklarında tamamen dinlenmiş olurlar.

Uyku epizodu atakları ortalama olarak günde 2-6 kez oluşur.

Uykunun başlamasının ilk 10 dakikası içinde REM uykusu görülür.

Sıklıkla adölesan ve genç erişkinlerde, genellikle de 30 yaşından önce başlar.

Tedavi:

-Günün belli saatlerinde kısa uykuların planlanması önem taşır.

-Uyku ataklarının sayısını azaltmada ve psikomotor performansın iyileştirilmesinde çeşitli ilaçlar kullanılabilir(1,2,3).

SOLUNUMLA İLİŞKİLİ UYKU BOZUKLUĞU





Uyku sırasında solunumla ilgili bozukluklar yeterince tanınmayan, yaygın sorunlardır ve ağır komplikasyonları vardır.

Uyku ile ilişkili solunum bozukluklarının ortaya çıkardığı insomnia ya da hipersomnia ile karakterize bozukluklardır.

En yaygın görülen formu Obstrüktif Sleep Apne Sendrom(Uyku Apnesi Sendromu)dur.

Uyku apnesi; uyku sırasında 10 saniyeden uzun süren solunum durmasıdır.

Tanısı için 1 saatlik uykuda 5 defadan fazla apne bulunması gerekir.

Yaşlılarda, erkeklerde ve şişman kişilerde daha yaygın görülür.

Horlayan hastalarda görülme sıklığı daha yüksektir.

Yorgunluk, isteksizlik, verimsizlik, bilişsel işlevlerde bozukluk yapabilir.

Tedavi:

-Tedavinin ilk adımı: Kilo verme

-Üst solunum yollarında yapısal bozukluk varsa onarılması: uvuloplasti, burun ameliyatı,…

-CPAP(continuous positive airway pressure) adı verilen üst solunum bölgesinde basıncın düzenlenmesini sağlayan cihazlar

-Antidepresanlar: Sıklıkla apnelerin oluştuğu REM uykusunu kısaltmak

-Alkolden kaçınmak sayılabilir(1,2,3).

SİRKADİYEN RİTİM UYKU BOZUKLUĞU(Uyku Uyanıklık Düzeni Bozukluğu)





Bir günlük süre zarfında Çevreye göre uyması gereken uyku-uyanıklık düzeni ile kişinin kendi sirkadiyen uyku-uyanıklık döngüsünün birbirine uymamasına bağlı olarak ortaya çıkan, hipersomnia ya da insomniaya yol açan sürekli ya da tekrarlayıcı olan uyku bozukluğudur.

Gecikmiş uyku evresi tipi: uykuya dalma ve uyanma saatlerinin sürekli bir biçimde geç olmasıdır(1, 2). Uykunun başlangıcı genellikle kabul edilen zamana göre 2 saatten daha fazla gecikmiştir.

Öne kaymış uyku evresi tipi: uyku dönemi olağan zamana göre birkaç saat öne kaymıştır. İstenenden daha erken bir saatte uyanma ile karakterizedir.

Jet Lag tipi: Birden çok zaman dilimini geçerek seyahat edildiğinde ortaya çıkan, içinde bulunulan zamana göre günün uygunsuz saatlerinde uykulu ya da uyanık olma durumudur.

Değişen mesai saatleri tipi: Gece mesaisi ya da mesai saatlerinin sık değişmesi ile birlikte kişinin uyku dönemi sırasında uykusuz ya da asıl uyanıklık dönemi sırasında uykulu olmasıdır.

4- Belirlenmemiş tip olarak alt tiplere ayrılmaktadır(1,2).

BAŞKA TÜRLÜ ADLANDIRILAMAYAN DİSSOMNİALAR





-Restless Legs (huzursuz bacak) Sendromu:

İstirahat ve uykuda, çoğu zaman ayaklarda belirgin olmak üzere uyuşma, karıncalanma gibi hisler, bazen ağrı ve sıçramalarla giden bir tablodur. Bu nedenle kişi uykuya dalma ve sürdürme güçlüğü çeker.

Yakınmalar genelde geceleri kötüleşme eğilimindedir. Yürümekle ve hareket etmekle azalır. Kişi meydana gelen bu şikayetler nedeniyle yataktan kalkma ihtiyacı duyduğundan uykuya başlamada güçlük çeker.

Kişiler bu durumla başetmek için ayaklarını oğuşturmakta, masaj yapmakta, dolaşmakta, bir şeyler yemektedirler.

Nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte dopaminerjik eksiklikten söz edilmektedir. Hamilelikte demir eksikliği anemisinde, B12 vitamin eksikliği anemisinde ve böbrek hastalıklarında görülme sıklığı artmaktadır.

Uzun uğraşlardan sonra bu hastalar uykuya dalsalar bile bacaklarda miyoklonus denilen periyodik hareketlerin devam etmesi nedeni ile uykunun devamlılığı bozulmaktadır.

Tedavide dopaminerjik ilaçlar, opiyatlar, gabapentin kullanılabilmektedir.

-Nokturnal Miyoklonus(periyodik uzuv hareketi sendromu):

Özellikle bacaklarda ortaya çıkan, yineleyici ve düşük amplitüdlü, kısa süreli atmalar şeklinde görülür.

Böbrek hastalıkları, demir ve B 12 vitamin eksikliği anemisi ile ilişkilendirilmektedir. Cinsiyet farkı gözetmeksizin orta yaş sorunu olarak görülür ve yaşla birlikte görülme sıklığının arttığı bildirilmektedir.

İnsomniaya, sık sık uyanmalara yol açabilir.

KABUS BOZUKLUĞU(nightmare)





Genellikle REM döneminin sıklaştığı ve uzadığı gece uykusunun sonuna doğru görülür ve bir dış uyaran olmaksızın uyanmaya yola açan, korkutucu rüyalar ile belirlidir.

Her yaşta ortaya çıkabilir. En yaygın olarak 3-5 yaşlarda görülür. Erişkinlerdeki sıklığı %5, çocuklarda ise %10-30 civarındadır(1, 2, 4).

Cinsiyetler arasında fark yoktur.

Kişiler uykudan korku ile uyanırlar. Uyku teröründeki gibi çığlık atma, otonomik aktivitede artma ve anormal davranışlar olabilir. Ancak çok az şaşkınlık içindedirler ve rüya içeriğini hatırlarlar. Epizod geçtikten sonra uykuya dalarlar.

Tedavide antidepresanlar, hipnotikler kullanılabilir, REM uykusunu baskılayarak kabus sıklığını azaltırlar(1,2).

UYKU TERÖRÜ BOZUKLUĞU(pavor nokturnus)

Uykunun ilk saatlerinde ortaya çıkan, çığlık atma ve ağlamanın eşlik ettiği, yoğun korku ile birlikte otonomik ve davranışsal değişikliklerle karekterize bir bozukluktur.

Yoğun korku, panik ve bunlara bağlı otonomik belirtiler( çarpıntı, terleme…) vardır. Kişi yataktan çıkmaya, kaçmaya kalkışabilir, ani hareketler yapabilir, yaralanmalar olabilir.

Kişi sabah uyandığında olayla ilgili hiçbir şey hatırlamaz(1, 2, 3).

Genellikle gecede bir epizod görülür ve epizodlar genellikle 15 dk içinde tam bir uyanukluk hali olmaksızın yatışır.

Yaygınlığı çocuklarda %1-6 olup en çok 5-7 yaşlar arasında görülmektedir. Ergenlik döneminde atakların sıklığı azalmaya başlar. Erişkinlerde sıklık %1’ in altındadır.

Tedavide antidepresanlar, hipnotikler kullanılabilir(1, 2, 3, 4).

UYURGEZERLİK BOZUKLUĞU(somnambulizm):





Non-REM Dönem 3 ve 4’te, özellikle uykunun ilk üçte birinde başlar. Bir sıra karmaşık davranışlardan oluşur. Tam bilinçliliğin olmadığı ya da epizodun bir kısmının hatırlandığı, yataktan ayrılma ve yürüme ile karakterizedir(1, 3). Buna konuşma, tuvalete gitme gibi kompleks davranışlar da olabilir. Düşmeler, yaralanmalar gözlenebilir.

Hastanın uyandırılması güçtür ve tabloya hatırlamama eşlik eder. Hasta genellikle yatağına geri dönüp uykuya devam eder.

En çok 5-7 yaşları arasında görülür ve ergenlik döneminde sonlanma eğilimindedir.

Çocukların %25-30’unda uyurgezerlik epizodları görülür. Yetişkinlerde yaklaşık %1’ dir.

Ailesel yatkınlık belirgindir.

Uykusuzluk, yorgunluk gibi faktörler atakların sıklığını artırır.

Ataklar ağır değilse ilaç tedavisinden kaçınılmalıdır.

Tedavide antidepresanlar, hipnotikler kullanılabilir(1,3).



BAŞKA TÜRLÜ ADLANDIRILAMAYAN PARASOMNİALAR





Uykuyla İlişkili Bruksizm: Uykuda diş gıcırdatmadır. En yoğun olarak ergenlik döneminde görülür. Sıklığı %5-21 arasındadır. Uyku hijyeni, gevşeme teknikleri, antidepresanlar, hipnotikler, kas gevşeticiler kullanılabilir.

Uyku Felci(rekürren uyku paralizisi): Uykuya dalarken ya da uykudan uyanırken, ölüm korkusunun eşlik ettiği, istemli hareketleri yapamama halidir. Göz ve solunum kasları hareket eder. Kendiliğinden düzeldiği gibi, bir başkasının dokunması gibi dış uyaranlarla da düzelebilir. Ergenlik döneminde yaygın görülür.

Uykuda Konuşma: Uykuda sesler çıkarma veya konuşma ile belirlidir. Uykunun ilk saatlerinde, derin uyku sırasında ortaya çıkmaktadır.

Uyku enürezisi(enuresis nokturna): Sıklıkla gecenin ilk üçte birinde görülür. Uyku sırasında tekrarlayıcı istemsiz idrar yapma ile karakterizedir(1, 2, 3).

REM uykusu davranış bozuklukları: Uykunun ilerleyen dönemlerinde, REM uykusunda mevcut olan kas tonusu kaybının geçici olarak ortadan kalkması ile birlikte rüya ile ilişkili motor aktivitelerin oluşması sonucu gözlenir. Kol ve bacaklarda atmalar, konuşma, çığlık atma izlenir. Nadirdir. Sıklıkla geç erişkinlik döneminde görülür(1, 2, 3, 4).

HAZIRLAYAN; Dr. Nedret TURAN


----------------------------------------------------------

Yaşlı Sağlığı
Biyolojik olarak yaşlanma, döllenme ile anne karnında başlayan ve yaşam boyu devam eden bir süreç olup, bu süreçte organizmanın tümünde işlev değişiklikleri husule gelmektedir. Sosyal anlamda yaşlılık ise, kültürel duruma ve sosyal özelliklere göre toplumdan topluma değişen bir tanım olarak karşımıza çıkmakta olup, modern anlamda, kişinin aktif çalışma dönemini tamamlayarak, sosyal güvence sisteminin katkısı ile ya da birikimleri ile yaşadığı dönemin adıdır. Bu tanıma göre her ne kadar biyolojik anlamda yaşlanma açısından kesin bir sınır teşkil etmese de 65 yaş, sosyal nedenlerden dolayı, ABD ve Batı ülkelerinde, yaşlılık sınırı olarak kabul edilmektedir.

Gerek koruyucu, gerekse tedavi edici tıp alanlarındaki gelişmeler, beslenme ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi, aile planlaması ve doğum kontrolünün toplumlarda yaygınlaştırılması gibi nedenler, toplumlardaki ortalama yaşam beklentisinin artmasına, dolayısıyla yaşlı popülâsyonun nüfus içindeki oranının artışına yol açmıştır. ABD’nde 65 yaş üstü popülâsyonun, tüm nüfusa oranı %13 iken, bu oran İskandinav ülkelerinde %20’lere ulaşmaktadır. Türkiye için bu oran, son istatistikî verilere göre %6 civarında olmakla beraber, nüfus yoğunluğumuz göz önüne alındığında, toplumumuzdaki yaşlı bireylerin sayısının da hiçte azımsanmayacak düzeyde olduğu aşikârdır.

YAŞLILIK DÖNEMİNE AİT PROBLEMLER ve PRATİK ÖNERİLER

Yaşlılık dönemi bir hastalık hali olmayıp, çocukluk, ergenlik gibi yaşam dönemlerinden birini teşkil etmektedir. Bu dönemin kaliteli, hastalık veya sorunlardan uzak geçirilebilmesi, yaşam boyu sağlığın korunması ile mümkündür. Dengeli ve sağlıklı beslenme alışkanlığı, düzenli egzersiz, sigara ve alkol gibi kötü alışkanlıklardan, stresten uzak durma bu önlemlerin başlıcaları olarak sayılabilir. Bu tür sağlıklı yaşam tarzı uygulamalarının, fiziksel ve ruhsal yeterlilik, hastalıkların ortaya çıkmasının engellenmesi veya geciktirilmesi veya mevcut kronik hastalıkların kötüleşmesini önlemede etkili olduğu bilinen bir gerçektir.

Kalp-Damar Hastalıkları: Yaşlanma ile kronik hastalıklar olarak ifade ettiğimiz bir çok hastalığın görülme sıklığı artar. Bunlar içinde hayati öneme haiz olması dolayısıyla kalp damar hastalıkları, ön planda değerlendirilmesi gereken grubu oluşturmaktadır. Olumsuz beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivitede yetersizlik, sigara, alkol gibi kötü alışkanlıkların yaygınlaşması gibi faktörler, bu tür hastalıkların günümüzde daha sık karşılaşılır hale gelmesine yol açmıştır. Ülkemizde kalp ve damar hastalıkları, kanser ve trafik kazalarının da önünde, en sık ölüm nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Hastalıkları oluşmadan önlemenin, oluştuktan sonra tedavi etmekten daha kolay ve etkili bir yol olduğu bilinen bir gerçektir. Dengeli ve sağlıklı beslenme, düzenli fizik egzersiz (örn. her gün yarım saat tempolu yürüyüş), sigara ve alkol gibi kötü alışkanlıklardan ve mümkün olduğu ölçüde stresten uzak kalma gibi yaşam tarzı ile ilgili düzenlemeler, kalp ve damar sağlığını korumada, çok etkin yöntemlerdir. Ancak altını çizerek ifade etmek gerekir ki, bu düzenlemeleri, ileri yaşlara bırakmamak, gençlik döneminden başlamak, göreceğimiz faydayı da arttıracaktır. Tabii ki, hastalıklar oluştuktan sonra da, mevcut tedavi yöntemleri yanı sıra bu uygulamalara devam etmek, problemlerin ilerlemesini engelleyecektir.

Yüksek tansiyon (Hipertansiyon): Yaşla görülme sıklığı artan en önemli sağlık problemlerinden birisidir. Kalp, beyin, böbrek, göz gibi birçok hayati organda fonksiyon bozukluklarına yol açabildiği gibi, ölümcül tablolara da sebebiyet verebilmektedir. Teşhisi çok basit olup, uygun bir tedavi ile sayılan riskler en aza indirilebilir. Önemli olan problemin ciddiyetini kavramak ve ona göre hareket tarzını belirlemektir. Özellikle ailede hipertansiyon öyküsü olan, şeker hastalığı, şişmanlık gibi diğer risk faktörlerine sahip kişiler başta olmak üzere, belli aralıklarla (en azından yılda bir kez) tansiyon ölçtürülerek takip yapılmalı, hipertansiyon teşhisi söz konusu ise, gerek yaşam tarzı değişiklikleri (tuz kullanımını kısıtlama, diyet, egzersiz, sigara ve alkolden uzak durma gibi) ve gerekse ilaç tedavilerine azami dikkat gösterilmelidir. İlaç tedavisi alıyor olmak, tansiyonun kontrol altında olduğu anlamına gelmez. Düzenli aralıklarla tansiyonu kontrol ettirip, tedaviye riayet edildiği halde normalin üzerinde seyrediyor ise, doktora başvurmak gerekir. İlaç tedavisini kendi başımıza kesmenin, değiştirmenin veya doktor tavsiyesi olmadan yapılacak tedavi girişimlerinin, yarardan çok zarar getirebileceği akıldan çıkarılmamalıdır.

Şeker Hastalığı: Yaşla beraber görülme sıklığı artan diğer önemli bir sağlık sorunudur. Adı gibi şeker bir hastalık olmayıp, birçok hayati organın, yaşam için gerekli fonksiyonlarında problemlere yol açabilmektedir. Hipertansiyon gibi teşhisi çok kolay bir hastalık olup, tedavisi açısından da günümüzde bir çok alternatif söz konusudur. Önemli olan bilinçli bir şekilde sağlık kontrollerini yaptırarak problemin mevcut olup olmadığını değerlendirmek, mevcudiyetinde ise, gerekli tedavilere azami uyum göstermeye çalışmaktır. Tedavide, diyet ve egzersiz, en az ilaç tedavileri kadar önemli bir role sahiptir. Hastalarımız tarafından sıklıkla yapılan hatalardan birisi, ilaç tedavisi verildiğinde, nasıl olsa ilaç alıyorum düşüncesi ile diyet ve egzersiz uygulamalarını kesme eğilimidir. Bunlar olmaksızın ilaç tedavilerinin etkisiz olduğunu, her halükarda temel tedavinin yaşam tarzı değişiklikleri olduğu gerçeği unutulmamalıdır. Belli aralarla yapılacak kontroller, tedavinin etkinliğini değerlendirmede ve muhtemel komplikasyonların tespiti ve önlenmesinde etkili olacaktır. Şeker hastalarının özellikle göz muayenelerini düzenli yaptırarak, şekere bağlı oluşabilecek sorunlar açısından takip edilmeleri gerekir. Şeker hastalığına bağlı sinir sistemi tutulumları, ağrı ve his kaybına yol açabilmekte, bu da sıklıkla ayak sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Şeker hastalarının, ayak sağlığına özen göstermeleri, bu problemin ileri aşamalara ulaşmasını önlemesi açısından önemlidir.

Kemik Erimesi (Osteoporoz): Yaş ilerledikçe, kemik dokusunda belli miktarlarda kayıp söz konusu olmakta, kritik düzeylerin altına indiği koşullara ise, kırık riski ile yaşlıları yüz yüze getirebilmektedir. Genç erişkin dönemde yeterli kalsiyum alımı, kemik yoğunluğunu belirleyen en önemli faktörlerden birisidir. Bu yaş döneminde sağlıklı ve dengeli beslenen, yeterince kalsiyum alan ve düzenli egzersiz yapan kişilerde, böyle bir risk ile karşılaşma şansı oldukça azdır. Kemik erimesi menapoz sonrası daha sıklıkla gözlendiği için, kadınlara özgü bir problemmiş gibi algılanmakta, takipler genellikle bayan hastalar için önerilmektedir. Hâlbuki erkeklerde de yaşla kemik dokuda kayıp söz konusu olmakta ve benzer riskleri erkek hastalar da taşımaktadır. O nedenle, sadece kadınların değil, erkeklerin de kemik sağlığı açısından belli aralarla kontrol edilmeleri gerekir. Kalsiyumdan zengin gıdaların (süt ve süt ürünleri gibi) tüketilmesi, düzenli egzersiz ve güneş ışığından uygun ve yeterli yararlanma, ileri yaş gruplarında dahi kemik sağlığı açısından önemli olup, en azından verilen tedavilerin etkinliğini arttırmada rolleri büyüktür.

İlaç kullanımı: Yaşla beraber birçok hastalığın görülme sıklığı artmakta, dolayısıyla ilaç kullanımı da ileri yaş grubunda önemli bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. İlaçlar doğru yerde, doğru zamanda ve uygun şekilde kullanıldığında, bize faydalı olabilen maddeler olup, aksi takdirde faydasız olmanın yanı sıra zarar verebilen özelliğe sahiptir. Uygunsuz ilaç kullanımının önüne geçmede biz hekimlere önemli sorumluluklar düşerken, hastalarımızın da dikkat etmesi gerekli bir takım kurallar mevcuttur. Her şeyden önce ilaçlar mutlaka hekim kontrolünde kullanılması gerekir. Hekimin öngördüğü süre, miktar ve sıklıkta kullanılmalı, kullanım sürecinde bir problemle karşılaşıldığında, yine mutlaka hekime danışılarak hareket tarzı belirlenmelidir. Çevremizde benzer problemler nedeni ile farklı ilaçlardan fayda görmüş, yakınlarımız, komşularımız olabilir. İlaçlar herkeste aynı etkiye yol açmaz. Hatta bazı özel durumların mevcudiyetinde, aynı ilaç bizler için zararlı dahi olabilir. Kullanmayı düşünsek bile, mutlaka hekimin fikri alınarak karar verilmesi gerekir. Tansiyon, şeker ilaçları gibi bir takım ilaçlar, bazı nadir durumlar hariç ömür boyu kullanılması gereken ilaçlardır. “Tansiyonum veya şekerim iyi gidiyor, ben iyileştim” diyerek, ilaçları kesmek, istenmeyen ciddi sonuçlara yol açabilir. Belli aralarla kontrole giderek, tedavimizin devamlılığını hekimimizin öngördüğü şekilde yapmak en akılcı ve doğru yoldur. Bir diğer önemli konu, hastalarımızın nasıl olsa ilaç kullanıyorum düşüncesi ile yapmaları gereken diyet, egzersiz gibi uygulamaları bırakmalarıdır. Hâlbuki ilaç tedavilerinin etkinliği için, bu uygulamalar çok önemli olup, tedavinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekliliği akıldan çıkarılmamalıdır. Günümüzde bitkisel ilaçların, giderek daha yaygın bir şekilde kullanılması söz konusudur. Halk arasındaki bu ilaç veya maddelerin zararsız olduğu yönündeki genel kanaat doğru olmayıp, etken madde içermeleri dolayısıyla bir takım yan etkiler bunlar için de söz konusudur. Kullanılan diğer ilaçların etkisini arttırıp, azaltabildiği gibi çok ciddi sonuçlara da yol açabilir. Örneğin, halk arasında tansiyonu düşürdüğü için, hipertansiyonu olan hastaların fazlaca tükettiği sarımsak, kanı sulandırıcı ilaçlar kullanan biri hastada, bu etkiyi arttırarak, kanamalara sebebiyet verebilmektedir. Bu nedenle, hekime müracaatta kullanılan ilaçlar ifade edilirken, mutlaka kullanılıyorsa bu tür ilaçlar da dâhil edilmeli ve hekimin fikri alınmalıdır.

Uyku problemleri: Uyku sağlıklı yaşamın vazgeçilmez unsurlarından birisidir. Her yaşta olduğu gibi, ileri yaşlarda da yeterli miktar ve kalitede bir uyku, beden ve ruh sağlığının önemli belirleyicilerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak burada gündüz saatlerini de içine alan aşırı uyku halinin bu kapsamda değerlendirilmemesi gerektiğinin de belirtilmesi gerekir. Uykuya eğilimin arttığı bu durumlar, depresyondan, kalp yetmezliği, şeker hastalığı gibi mevcut kronik hastalıkların kötüleşmesine kadar değişen yelpazede farklı problemlere bağlı olabileceği akıldan çıkarılmamalı ve mutlaka nedenleri araştırılmalıdır.

Sağlıklı bir uyku dediğimiz zaman bunun tanımı ve ölçüsü ne olmalıdır? Ve yaşla birlikte bu ölçüde bir değişiklik olur mu? Halk arasında “yaşlandıkça kişinin uyku ihtiyacı azalır” şeklinde yaygın bir inanış söz konusudur. Bu kesinlikle doğru olmayan bir düşünce tarzıdır. Yaşla beraber uyku kalitesini etkileyen bir takım hastalıkların (idrar problemleri, psikolojik sorunlar, kalp hastalıkları vs) görülme sıklığının artması, yaşlılarda uyku problemlerinin daha sık görülmesine yol açabilir. Ancak bu tür problemleri olmayan veya uyku sürecini olumsuz etkilemeyecek düzeylerde problemleri olan yaşlıların, genç erişkinlerdeki normal uyku kalitesine sahip olduğunu görmekteyiz. O halde uyku süresi ve kalitesi açısından tek başına yaş, olumsuz bir faktör olarak kabul edilemez. Sağlıklı uyku, uyunan süre ile orantılı olmayıp, etkili olan yani kişinin, uyandığında kendini dinlenmiş, zinde hissettiği uykudur.

Uyku hijyeni olarak tanımladığımız bir takım kurallara uyulması, özellikle ileri yaşlarda görülen uyku problemlerinin giderilmesinde veya en aza indirgenmesinde oldukça etkili olup, tedavide de birinci basamakta gündeme getirilmesi gerekmektedir.

Sağlıklı bir uyku için; Uykunuz gelmeden yatağa girmeyin. Aksi takdirde yatakta uyanık geçen süre, uykunuzun daha da kaçmasına sebebiyet verecektir. Kaçta yatarsanız yatın, her gün belli bir saatte kalkmaya çalışın. Sabah geç kalktığınız koşulda, bu diğer geceki uykunuzu olumsuz yönde etkileyecektir. Gündüz saatlerinde mümkün olduğu ölçüde uyumamaya özen gösterin. Sabahları düzenli egzersiz yapmaya çalışın. Uyku üzerine olumlu etkileri olacaktır. Kahve, çay, kola gibi uyarıcı etken maddeler ihtiva eden içeceklerden uzak durun, en azından gece almamaya çalışın. Aynı zamanda idrar söktürücü özelliklerinden dolayı, gece sık tuvalete kalkmaya neden olup, uykunuzu bölebilirler. Yatak odanızı, sadece uyumak için kullanın. Kitap okuma, TV seyretme, yemek yeme gibi aktivitelerinizi başka bir odada gerçekleştirin. Ortamın ısısı, gürültü gibi uykuyu olumsuz yönde etkileyecek konulara dikkat edin. Yatmaya yakın bir şeyler yemeyin. Özellikle gece sık idrara kalkanlar için, yatmadan iki saat önce sıvı alımının kesilmesi, gece idrara çıkma ihtiyacını azaltacaktır.

Yatmadan önce, ılık bir duş, bir bardak ılık süt uykuya dalmayı kolaylaştırabilir. Bu önerilere uyulmasına rağmen, uyku problemleri yaşayanların, mutlaka hekime başvurarak, çare aramaları gerekir.

İdrar kaçırma: Yaşlılarda sık karşılaştığımız bu problem, genel kanının aksine yaşlanmanın doğal bir sonucu değildir. Özellikle ileri seviyelerde, kişinin psikososyal yaşantısını önemli ölçüde etkileyen bu problemin, her yaş grubunda farklı tedavi alternatifleri mevcuttur. Genellikle utanma duygusu, yaşa bağlı doğal bir sonuç olarak görme veya tedavisinin olmadığını düşünme gibi nedenlerle, bu önemli problem saklanmakta, hekimlere ifade edilmekten kaçınılmaktadır. İdrar kaçırma probleminin ileri yaşlarda farklı tipleri olup, tedavileri de belli ölçülerde farklılıklar arz etmektedir. Diğer taraftan, tuvalete sıkışma hissinde artış ve tuvalete yetişemeden idrar kaçırma şeklinde kendini gösteren sıkışma tipi idrar kaçırma, ileri yaşlarda sık görülen bir tip olup, erkeklerde özellikle prostat büyümesi nedeni ile ortaya çıkmaktadır. Yine egzersiz programları ve bir takım ilaçlar tedavide etkili olup, prostat problemlerine bağlı idrar kaçırmada ilaç tedavisinin yanında cerrahi tedavi de bir seçenek olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bunların dışında, basit bir idrar yolu enfeksiyonu, kontrolsüz şeker hastalığı, ileri derecede kabızlık, bir takım vitamin eksiklikleri gibi durumlar da geçici idrar kaçırma nedenleri olabilmekte, altta yatan neden düzeltildiğinde problem tamamen ortadan kalkabilmektedir. Bu nedenle hangi yaşta olursa olsun idrar kaçırma problemi yaşa bağlı doğal sonuç olarak değerlendirilmemeli, tedavi için hekime müracaat edilmelidir. Problemi azaltmada bize düşen bir takım faktörler de söz konusudur:

Şişmanlarda karın içi basınç artacağından idrar kaçırma daha sık gözlendiğinden, kilo vermek idrar kaçırma sıklığını azaltacaktır. Kronik öksürüğü olan sigara içenlerde, sigaranın bırakılması faydalı olabilir. Bir takım ilaçlar problemi arttırabilir. Hekim ile görüşerek, ilaç tedavisinin tekrar düzenlenmesi, problemin çözümüne katkı sağlayabilir.

Sıkışma hissinde artış nedeni ile sık tuvalete çıkmak zorunda kalan hastalar için, günlük yapılacak bir tuvalet planı, sıkışma hissi, dolayısıyla idrar kaçırma riskini en aza indirebilir. Örneğin, her yemekten sonra, her öğün arası en az iki kere ve yatmadan tuvalete gidecek şekilde yapılan bir plan, çoğu hasta için uygun olabilir. Günlük idrara çıkma sıklığına göre, daha farklı bir program da yapılabilir.

Günlük yaşantımızı, tuvalete rahat ulaşabileceğimiz şekilde düzenlememiz de faydalı olacaktır. Gece, tuvalete yetişme telaşı içinde düşme riski fazla olduğundan, mutlaka gece lambası kullanmalı, tuvalette de tutunma barları bulunmalıdır. Ev dışına çıktığımızda, bulunduğumuz yerde önceden tuvaletin yerini belirlemek de, yaşayabileceğimiz bir kazayı önlemede yardımcı olacaktır.

Sıklıkla yapılan bir yanlış, tuvalete sık çıkmamak, dolayısıyla idrar kaçırmamak için, az su içme eğilimidir. Bu yaklaşım, problemi çözmede yardımcı olmayacağı gibi, vücudumuz için birçok zararı da beraberinde getirecektir.

Kabızlık: Yaşlılarımızın sıklıkla yakındığı problemlerden birisi de kabızlıktır. Yaşla beraber fizik aktivitenin azalması, sıvı alım yetersizliği, kullanılan bir takım ilaçlar, bu yaş döneminde gözlenen kabızlık probleminin başlıca nedenleri arasında sayılabilir. Özellikle yatalak hastalarda genel sağlıklılık halini olumsuz etkileyen faktörlerden birisidir. Önlenmesi veya tedavisinde ilaç kullanımı yerine bazen basit günlük yaşam tarzı değişiklikleri etkili olabilir. Öncelikle günlük sıvı alımının yeterli olması (1,5–2 lt), egzersiz, yeterince lifli gıda tüketimi, düzenli barsak hareketleri için gereklidir. Bunun dışında, her gün belli saatlerde ihtiyacımız olmasa da, tuvalete gitmek (örn. kahvaltı sonrası) tekrar düzenli barsak alışkanlıklarının kazanılmasına yardımcı olabilir. Mevcut hastalıklar dolayısıyla kullanılan bazı ilaçlar da (örn. bazı tansiyon ilaçları, kalsiyum, öksürük şurupları, antasitler), kabızlık problemini arttırır. Doktora danışarak, kabızlığa sebebiyet verebilecek ilaçlar açısından uygun bir düzenlemenin yapılmasını sağlayabiliriz. Uzun süreli ve yukarıda saydığımız önlemlere rağmen devam eden kabızlık problemi için mutlaka hekime başvurarak, çözüm yolları aramalıyız. Aksi takdirde, uygunsuz ilaç kullanımları, problemin tedavisini daha zor bir duruma getirecektir.

Aşılama: Yaşlanma ile tüm sistemlerde belli derecelerde fonksiyonel kayıplar olur. Bağışıklık sistemi de bu etkilenen sistemler arasında olup, yaşlılarda bir takım enfeksiyonların sık karşılaşılır olmasına neden olmaktadır. Aynı zamanda, organlardaki yetersizlik dolayısıyla bu enfeksiyonlar, yaşlı bireylerde daha ciddi seyirli olup, yaşamı tehdit edebilecek durumlara yol açabilir. Bu nedenlerle, enfeksiyonları önleme adına yapılacak aşıların bu yaş grubunda önemi büyüktür. İleri yaş grubunda yapılması önerilen aşılar, grip aşısı, pnömokok aşısı ve tetanos aşısıdır. Grip aşısı her yıl, Ekim-Kasım aylarında yapılması önerilirken, pnömokok aşısı için, 65 yaş üstü kişilerde genellikle bir kez aşılanmak yeterli olarak kabul edilmektedir.

Unutkanlık: Unutkanlık, yaşlılarımızın sıkça yakındığı problemlerden birisidir. Tanıdığı kişilerin isimlerini hatırlayamamak, ev içinde eşyaları kaybetmek, koyduğu yeri bulamamak, ocağı açık unutmak, aynı soruları tekrar tekrar sormak, bildiği yerlerde yolunu kaybetmek, bazen altta yatan önemli bir problemin habercisi olabilmektedir. Yaşla beraber zihinsel işlevlerde de belli ölçülerde gerileme, yavaşlama söz konusu olmaktadır. Ancak bu değişiklikler nadiren günlük yaşantımızı etkileyecek boyutlara ulaşır. Örneğin, bir yakını ile karşılaştığında ilk anda ismi aklına gelmese de belli bir süre sonra hatırlar, evde eşyasını koyduğu yeri biraz araştırdığında bulabilir. Problemin giderek ilerlediği, günlük yaşantıyı etkilediği durumlarda mutlaka doktora başvurulması gerekir. Halk arasında bunama olarak ifade edilen demans, yaşla sıklığı artan bir hastalık grubu olup, en sık rastlanan nedeni Alzheimer Hastalığıdır. Hâlihazırda bu hastalığın kesin tedavisi olmamakla beraber, erken dönemde yakalandığında bir takım ilaçlarla hastalığın gidişatını yavaşlatmak veya belli ölçüde iyilik hali sağlamak mümkün olabilmektedir. Bunun yanı sıra unutkanlık problemine yol açabilen bir takım durumlarda (vitamin ve hormon eksiklikleri, beyin sıvısının artması, depresyon vs) altta yatan nedenin tedavisi ile problem tamamen düzelebilmektedir. Erken dönemde, bir kısım hastalar, kendisindeki problemin farkında olup, gizleme eğilimi içinde olabilir. Hatta başka nedenlerle doktora müracaat ettiğinde bu konuya yönelik sorulara olumsuz yanıt verebilir. Bu durumda, hastadaki gelişmeleri gözleyen yakınlarının, problemin çözümüne yönelik girişimleri önemli olabilmektedir. Hastanın doktor kontrolü için ikna edilmesi, hekimin bilgilendirilmesi yolu ile erken teşhiste etkili olabilirler. Alzheimer hastalığında belirtiler sıklıkla bellek kaybı ile başlamakta, özellikle yakın geçmişte yaşanan olaylar kolay unutulmaktadır. Erken dönemde uzun süreli hafıza bozulmadığı için, durum hem hasta hem de yakınları için yanıltıcı olabilmektedir. Örneğin, bir önceki öğünde ne yediğini hatırlamakta güçlük çeken hastanın, 30 yıl önce aldığı gömlek için ödediği ücreti hatırlaması hafızasının güçlü olduğu şeklinde yanlış bir yoruma sebebiyet verebilir. Konuşma sırasında aynı şeyleri tekrar tekrar söyleyebilir. Hastalık ilerledikçe kafası iyice karışır, etrafa ilgisi giderek azalmaya kendi kabuğuna çekilmeye başlar. Konuşurken kelimeleri hatırlayamama, cümlenin sonunu getirememe, bu hastalarda sık gözlenir. Belki de hastayı ve çevresindeki yakınlarını en fazla etkileyen, davranış problemlerinin gelişmesidir. Kolay sinirlenme, aşırı kuşkuculuk ve yanlış inançlar görülebilir, bazen aşırı sakin ya da saldırgan olabilirler. Hastalığın ilerlemesi ile, günlük yaşam aktivitelerinde giderek artan bir bağımlılık söz konusu olur.

Beslenme: Yaşamın devamı ve kalitesi için vazgeçilmez unsurlardan birisi de beslenmedir. Yeterli ve dengeli bir beslenme birçok hastalığın ortaya çıkışını engellemekte veya geciktirmekte ve genel sağlığın korunmasında çok önemli bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle bebekler ve yaşlılar beslenme yetersizliğine karşı çok duyarlı olup, yaşlılık döneminde ortaya çıkan hastalıkların önemli bir kısmı iyi beslenememekten kaynaklanmaktadır. Örneğin aşırı yağ tüketen kişilerde kalın bağırsak, pankreas ve prostat kanserleri daha sık rastlanırken, yine aşırı yağ ve karbohidrat tüketimiyle beraber, sebze ve meyvelerin az tüketilmesi damar sertliği, hipertansiyon ve kalp hastalıklarına zemin hazırlar. Burada altı çizilmesi gereken önemli nokta, sadece belli bir yaştan sonra değil, tüm yaşam boyu sağlıklı beslenmenin ileriki yaşlardaki olumlu etkiyi arttıracağı gerçeğidir.

Sağlıklı bir beslenme için besin kaynaklarının çeşitliliği önemlidir. Ülkemiz çok çeşitli besin kaynaklarına sahip şanslı ülkelerden birisidir. Sağlıklı bir yaşam için gerekli her türlü sebze, meyve ve tahıl grupları ülkemiz topraklarında yetişmekte, aynı zamanda gerek hayvansal, gerek bitkisel protein kaynakları da bol ve çeşitli miktarlarda bulunmaktadır. Mümkün olduğu ölçüde tüm besin öğelerinden dengeli bir biçimde tüketilmesi, sağlıklı beslenmenin temel ilkesini teşkil etmektedir. Günde en az üç öğün yemek yemek daha dengeli ve bol çeşit tüketmemize olanak sağlayacaktır. Açlık hissetmesek dahi, alışkanlıkları kaybetmemek için öğün atlanmamalı, hiç olmazsa hafif bir şeyler yenilmelidir. Yediğimiz gıdalara özen göstermeli, doğru muhafaza edilmelidir. İyi hazırlanmamış ve doğru saklanmamış gıdalar besin zehirlenmesine yol açabilir. Özellikle yaşlı bireylerde besin zehirlenmesi, su ve tuz kaybına yol açarak, son derece ciddi sonuçlar doğurabilir. Gıdanın taze olduğundan emin değilsek, tüketmemek daha uygun olacaktır. Taze meyve ve sebze yemenin faydaları sınırsızdır. Vücut için gerekli vitamin ve mineralleri bu besinlerle almak mümkündür. Ayrıca sindirim sağlığımız için gerekli lif bu gıdalarda bol miktarda mevcuttur. Böyle alışkanlıkları elde etmenin de yaşı yoktur. Daha önce sebze ve meyve alışkanlığı yoksa bile, bunu bir gereklilik olarak görüp başlamak önemlidir. Taze sebze ve meyvenin mideye dokunduğu görüşü yanlıştır. Uygun şekilde tüketildiğinde böyle bir sorun ile karşılaşılmayacaktır. Örneğin, yoğun bir öğün sonrası alınan meyve, önden alınan gıdaların midedeki sindirimi esnasında midede ekşime yapabilir, ancak yemek öncesi meyvenin veya salatanın alınması, böyle bir riski ortadan kaldıracaktır. Özellikle doymuş yağ içeren maddelerden uzak durmamız gerekir. Aslında yağların tamamının fazla tüketilmesi zararlıdır. Doymuş yağ içeren margarinler, kuyruk yağı ve tereyağı gibi yağlar ise özellikle sakıncalıdır. Bu gruptan mümkün olduğu ölçüde uzak durulmasında yarar vardır. Tuz ve tuzlu maddeler de az tüketilmesi gereken grupta sayılabilir. Sofra tuzunun yanında her türlü tuzlu gıdayı alırken dikkat etmek gerekir. Sucuk, salam, bazı peynir türleri, salça ve sodalı içeceklerin fazla miktarda tuz içerdiği unutulmamalıdır.

Yeterli miktarda su içmek veya sıvı almak, yaşlılık döneminde daha da bir önem kazanmaktadır. Bedensel işlevlerin sürdürülebilmesi için suya ihtiyacımız vardır. Ancak çeşitli nedenlerle yaşlılarda sıvı alımının yetersiz olduğunu görmekteyiz. Suya olan ihtiyacın, yaşla birlikte azaldığı düşüncesi yanlış bir düşüncedir. Hastaneye başvuran yaşlıların önemli bir bölümünde sıvı alım yetersizliğine bağlı problemler sık karşılaşılmaktadır. Aşırı terleme, ishal gibi ekstra kayıpların söz konusu olmadığı durumlarda, yaklaşık bir buçuk litre sıvı alımı, vücut fonksiyonlarının idamesi için yeterli olacaktır.

Şekerli gıdalar, özellikle karaciğer gibi hayati organların iş yükünü arttıran besin kaynaklarıdır. Basit şekerler olarak ifade edilen karbonhidratların az tüketilmesi, vücut için gerekli şekerin meyvelerden karşılanmaya çalışılması daha uygun bir yaklaşım tarzı olacaktır. Diğer taraftan kemik sağlığı açısından kalsiyumdan zengin beslenmenin önemi herkes tarafından bilinmektedir. Özellikle menapoz sonrası bayanlarda osteoporoz olarak ifade edilen kemik erimesi, genel sağlıklılık halini olumsuz yönde etkileyen faktörlerden birisidir. Özellikle kalsiyumdan zengin süt ve süt ürünlerinin bol miktarda tüketilmesi, kemik erimesi ve yol açtığı olumsuzlukları önlemede faydalı olacaktır.

HAZIRLAYAN; Yrd. Doç. Dr. Ümit ATEŞKAN

-------------------------------------------------------------------


Yeme Bozuklukları
Biyolojik, duygusal ve kültürel etkenlerin karmaşık etkileşimi sonucu ortaya çıkan yeme bozuklukları hem psikolojik hem de bedensel boyutları olan ve ciddi komplikasyonlara yol açabilen bir hastalık grubudur. Bu konudaki çalışmaların önemli bir kısmı anoreksiya nevroza üzerine yoğunlaşmakta ve Bulimiya nervozanın anoreksiyadan farklı bir hastalık olup olmadığı tartışılmaktadır. Bu bozukluklar hem fiziksel hem de psikiyatrik olarak potansiyel hayati tehlike taşımaktadırlar.

Anoreksiya Nervozanın tarihçesi ‘’kutsal anoreksiya’’ olarak bilinen 1600 öncesi ve sonrası olmak üzere iki dönemde incelenmektedir. İlk dönemle ilgili bilgiler genellikle dini yayınlardan elde edilmektedir. İstemli açlığın birçok dinde kişiyi manevi yönde geliştirdiği yönündeki telkinler anoreksiyanın tarihsel gelişiminde önemli yer tutmaktadır. Anoreksiya 19. yüzyılın sonlarında tıbbi bir problem olarak görülmeye başlamıştır. İlk kez 1874 yılında William Gull anoreksiya nervoza terimini kullanmıştır. Bu hastalar 1950’lere kadar kadar dâhiliye servislerinde takip edilmişlerdir.

Bulimiya nevroza ile ilgili ilk tarihsel veriler eski Mısır, Yunan, Roma ve Arap medeniyetlerindeki zevk için yeme ve kusma bilgilerine dayanmaktadır. Tıpkı anoreksiya nervozadaki gibi 16. ve 17. yüzyılda Bulimiya nevrozayı düşündürecek olgulara rastlandığı görülmektedir. Bu terim ilk kez 1979 yılında Russel tarafından kullanılmıştır.

Kültürel inanç ve tavırların yeme bozukluklarında önemli etkisi olduğu görüşü uzun zamandan beri kabul görmektedir. Özellikle Anoreksiya Nervozanın batı toplumlarında orta ve üst sosyokültürel sınıfta idealize edilen ince ve uzun beden tipiyle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Yine balerinler ve modeller gibi fiziksel görünümün önemli olduğu gruplarda yeme bozuklukları daha sık görülmektedir.



BELİRTİLER

Anoreksiya Nevroza beden görünümü ile ilgili aşırı uğraşlar, kilo kaybı ve adet görmeme ile seyreden hem zihni hem bedeni etkileyen tıbbi bir hastalıktır. Hastalar zayıf olmalarına hatta kimi zaman ölüm sınırında olmalarına rağmen kendilerini kilolu olarak görmektedirler. Hastalığın ciddiyetini inkâr etmek çoğu hastada önemli bir bulgudur. Hastalar kilo vermeyi sürdürmek ya da kilo almayı önlemek için çeşitli davranışlar geliştirirler. Fiziksel bulgular ve semptomlar genellikle açlığa bağlıdır. Aşırı zayıflık, tansiyon düşüklüğü, kol ve bacaklarda tüylenme, vücutta ve tükürük bezlerinde şişlik, adet görmeme başlıca fiziksel bulgulardır.

Bulimiya nevrozada ise tıkanırcasına yemek yeme atakları ve sıklıkla kusma/müshil ilacı kullanma gibi kilo korumaya yönelik davranışlar gelişir. Anoreksiya nervozadan farklı bir hastalık olup olmadığı halen tartışmalıdır. Tıkanırcasına yemek yeme, aşırı miktarlarda yiyeceğin kısa süre içinde tüketilmesi olarak tanımlanmaktadır. Hastalar bu şekilde yemek yemenin sağlıksız olduğunun farkındadırlar. Bu atakların sıklığı değişken olup ayda ya da günde birkaç kez yaşanabilir. Tüketilen gıda türünü, ulaşılabilirlik etkiler. Atakların durmasında tokluk hissi değil ağrı ya da bulantı ya da yiyeceğin tüketilmesi etkendir. Bu hastalarda da anoreksiya nervozaya benzer şekilde tüm vücut sistemleri etkilenebilir.



TANI

Tanı koymak için Dünya Sağlık Örgütünce belirlenen ve uluslararası alanda kabul gören gerekli şartlar aşağıdaki gibi özetlenebilir.

Anoreksiya Nervoza

1. Beden ağırlığında beklenenin en az %15 daha altında olması. Hastalarda kilo kaybı vardır veya beklenen kiloya hiç ulaşılmamıştır.

2. Hasta ergenlik öncesi dönemde ise büyüme döneminde beklenen miktarda kilo almaması. Kilo kaybının şişmanlatan yiyeceklerden kaçınma veya aşağıdaki yollarla ve kişinin kendi isteği ile oluşması; kendi kendini kusturma, müshil ilaçları kullanma, aşırı hareket, iştah baskılayan ve sıvı atılımı sağlayan ilaçlar kullanma.

3. Özgül psikolojik rahatsızlık kişinin bedenini beğenmemesidir. Şişmanlama korkusu aşırı değer verilen ve zihinden uzaklaştırılamayan bir düşünce olarak bulunur. Hasta kendisi için düşük bir beden ağırlığı eşiği saptamıştır.

4. Hastalarda hormonal bozukluklar olabilir. Bu kadınlarda adet görmeme, erkeklerde cinsel ilgi ve güç kaybı şeklinde belirti verir.

5. Hastalığın başlangıcı ergenlikten önce ise, ergenlik dönemine ait gelişme gecikebilir, hatta durabilir, büyüme durur, kızlarda meme gelişimi olmaz, adet görmeme olur, erkeklerde cinsel organlar çocuk tipinde kalır. Anoreksiya Nervoza düzelirse, ergenlik gelişimi sıklıkla normal şekilde tamamlanır, fakat ilk kez adet görme tarihi gecikir.

Bulimiya Nervoza

1.Yeme ile inatçı aşırı uğraşma ve karşı konulamayan bir yeme isteği vardır. Hasta kısa sürede büyük miktarlarda tıkanarak yeme nöbetlerini durduramaz.

2. Hasta kusma, müshil ilaçları kullanma gibi yollarla yiyeceklerin şişmanlatıcı etkisini ortadan kaldırmaya çalışır.

3. Çok şiddetli bir şişmanlama korkusu vardır. Hasta kendisi için, tıbben en uygun ya da sağlıklı olandan çok daha düşük ve kesin olarak belirlenmiş bir beden ağırlığı eşiği saptamıştır. Öyküde her zaman olmamakla birlikte sıklıkla bir Anoreksiya Nervoza dönemi vardır, iki dönem arasındaki süre birkaç aydan yıllara kadar değişebilir. Başlangıçtaki bu dönemde Anoreksiya Nervozanın tüm belirtileri bulunabileceği gibi orta derecede kilo kaybı veya geçici adet görmeme ile giden hafif gizli bir form bulunabilir.

SEYİR

Önemli ve kronik bir hastalık olan anoreksiya nervozanın seyri ve sonlanımı değişkenlik göstermektedir. Anoretik hastaların yaklaşık %40’ında tam, %30’unda orta düzeyde iyileşme görülürken %20’sinde kötü sonlanım mevcuttur. Bulimiya Nevroza da çok sayıda düzelme ve nükslerle seyreder. İyileşme oranları Anoreksiya Nevroza’dan daha fazla olup, bazı çalışmalarda %85’e varan iyileşme oranları bildirilmektedir.



TEDAVİ

Yeme bozukluğu olan tüm hastalarda özellikle ilaç tedavisine başlamadan önce sodyum, potasyum, magnezyum, klor, fosfor düzeyleri gibi biyokimyasal kan tetkikleri, idrar tetkiki, tiroid fonksiyon testleri ve EKG yapılmalıdır. Hastalar adet kesilmesi yönünden tetkik edilmelidir. Hastalarda unutkanlık gibi bilişsel zayıflamalar var ise MR veya beyin tomografisi çektirilmelidir. Tedavide psikoterapi yöntemleri, beslenme danışmanlığı ve ilaç tedavisi gereklidir. Hastalar bir psikiyatri dışında etkinliği kanıtlanmamış yöntemler kullanan birimlere başvurmamalıdırlar.



KOMPLİKASYONLAR

Yeme bozukluklu hastalarda tedavi alınmadığı takdirde diğer vücut sistemleri ile ilgili komplikasyonlar sık görülür. Yeme bozukluklarının en önemli komplikasyonu ölümdür. Özellikle Anoreksiya Nevroza hastalarının bir kısmı intihar nedeniyle olmak üzere yaklaşık %5–10 ölüm riski vardır. Ruhsal hastalığı olanlarda doğal ya da doğal olmayan nedenler gerçekleşen tüm ölümler içerisinde en yüksek risk yeme ve madde kullanım bozukluklarındadır.



KORUNMA

Yeme bozukluğunda bilinen etkin bir korunma yöntemi yoktur. Beden imajı ve algısıyla ilgili yetişme tarzı ve eğitim koruyucu olabilir.


HAZIRLAYANLAR; Dr. Yakup ALBAYRAK



-------------------------------------------------------------------




Yemek Borusu Kanseri
Yemek borusunda, yutaktan itibaren görülen kansere yemek borusu veya özofagus kanseri denilir. Yemek borusu (özofagus) kanserleri, değişik ırklarda ve coğrafik bölgelerde farklı sıklıklarla görülen sindirim sistemi kanseridir. Mikroskopik incelemelerde iki değişik tipi bulunmaktadır. Skuamöz (yassı hücreli) kanser ve adenokanser olarak adlandırılır. Günümüzde her iki tipininde görülme oranları artmaktadır. Çin, Japonya ve Afrika’nın güneyinde görülme sıklığı 170/100 000, Asya’nın doğusunda bu oran 500/100 000’lere ulaşmaktadır. Bu toplumlarda skuamöz hücreli kanser görülürken, gelişmiş ülkelerde adenokanser daha fazla görülmektedir. ABD ve Avrupa ülkelerinde oran 21/100 000’dir. Ülkemizde de yemek borusu kanserine doğu illerinde daha fazla rastlanmaktadır.

Yemek borusu ağız boşluğunun sonundan başlayarak göğüs kafesi içinde arkada devam eder ve karında mide başlangıcında diafram düzeyinde sonlanır. 40-50 cm’lik bir organdır. Ağızdan hemen sonraki bölümü üst, göğüs kafesi içindeki orta ve mide ile birleştiği alan alt yemek borusu olarak adlandırılır. Tümörün yerleştiği alana göre yemek borusu kanserinin metastaz yani farklı bölgelere atlama oranları değişir.

Özofagus kanserlerine orta yaş ve ileri yaşlarda daha sıklıkla rastlanır. Yemek borusu kanserlerinde genetik yatkınlıktan çok, çevresel faktörler ve beslenme alışkanlığı sorumludur. Besinlerin uygun hijyenik ortamda saklanmaması, uzun sürede tüketilmesi, uygunsuz katkı maddeleri, tütsülenmiş et, çiğ gıdalar ve konserve besinlerdeki nitrozaminler kansere zemin hazırlar. Ağız sağlığı bozuk olanlarda besinlerin az çiğnenmesi, çok sıcak içecekler, mineral eksiklikleri (çinko vb.), tütün ve sigara kullanımı, radyasyona maruz kalma diğer etkenlerdir. Skuamöz kansere zemin hazırlayan diğer faktörler ise yemek borusunun alt ucunda görülen yutma bozukluğu olan ve uzun süre tedavi edilmeyen Akalazya hastalığı, insan papilloma virüsü ve özellikle çocukluk çağında yanlışlıkla yutulan yakıcı koroziv madde içilmesine bağlı oluşan yemek borusu darlıklarıdır. Kırsal kesimde özellikle dikkat edilmesi gereken çamaşır suyu gibi kostik kimyasal maddelerin, farklı şişelere konması sonucu çocuklar yanlışlıkla yakıcı sıvıları içmektedir. Bunun sonucunda yemek borusunda darlıklar oluşmakta ve ileride kanser gelişebilmektedir. Özofagus adenokanserleri de son yıllarda, özellikle gastroözofageal reflüsü olan hastaların %10’unda mide hücrelerinin yemek borusuna değişerek ilerlemesi sonucu Barret hastalığı zemininde gelişirler. Hazımsızlık yakınması olan hastalar mutlaka sağlık kuruluşlarına muayeneye gidiniz.

Hastalarda en sık rastlanan klinik belirti, kilo kaybı, yutma güçlüğü, yemek yerken takılma hissidir. Sağlık kuruluşlarına başvurmadan önce yaklaşık 6 ay önce başlayan ağrılı bir yutma ve takılma hissi yemek yerken oluşur. Karında üst bölgede yemeklerin geriye kaçma duygusu ve ağrı şikâyeti olur. Bazen de boyunda lenf bezleri oluşabilir. Kemik ağrıları ve halsizlik görülebilir.

Yemek borusu kanserine tanı koymak için, yukarıdaki şikayetleri olan hastalar, mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz. Tanı koyarken yemek borusunun ilaçlı filmi çekilir. Endoskopi denilen optik ışıklı kameralarla yemek borusu incelenir ve patolojik tanı için parça (biyopsi) alınır. Yemek borusunun içinden etraf dokulara yapışıklık araştırması için endoultrasonografi denilen ultrason tetkiki yapılır. Hastaya bilgisayarlı tomografi, magnetik rezonans (MR), PET denilen ileri görüntüleme tetkikleri istenir. Akciğerlerde film çekilerek incelenir. Karaciğer ve karın içi organlar ultrasonografi ile değerlendirilir. Gerekirse akciğer solunum borucuklarına kamera ile bakılır (bronkoskopi). Bazı kanserlerde olduğu gibi kanda bakılan tümör belirleyicileri ve tarama programları yoktur. Bu tip şikâyetlerde mutlaka aile hekiminizle görüşünüz.

Hastalığın seyrinde, günümüzde artan tedavi yöntemleri ile yüz güldürücü sonuçlar alınmaktadır. Hastalık metastaz denilen etraf lenf bezlerine ve çevre dokulara yayılıma göre farklı seyretmektedir. Yemek borusu kanserleri başlangıç bölgesine göre boyundaki organlara, boyun lenf bezlerine, göğüs kafesi içindeki damar ve lenf bezlerine sıçrayabilir. Karın içinde mideye, karaciğere ve diyafram etrafındaki lenf bezlerine atlayabilir. Sıçramalar olduğu zaman tutulan organın fonksiyon kaybına bağlı olarak hastalığın gidişi değişebilir. Hastada sıçramalar olmadığı zaman ilk tedavi cerrahi olarak tümörlü yemek borusunun çıkarılmasıdır.

Yemek borusu ameliyatlarında hasta tüm tetkikleri yapıldıktan sonra, göğüs kafesi içinden, karından ve boyundan yemek borusu çıkarılır. Değişik yöntemlerle yeniden mideden veya barsaklardan yemek borusu yapılarak operasyon tamamlanır. Etraf lenf bezleri temizlenir. Hastaların bir kısmında farklı klinik uygulamalar da yapılabilir. Hastada yemek borusu tıkanıklığı olan alana, stent denilen genişletici şemsiye uygulaması yapılarak besinlerin geçmesi sağlanır. Endoskopik olarak lazer uygulanarak hastalara darlıklar olan bölgelere tedavi yapılabilir. Hastalarda bazen mideye gastrostomi denilen hortumlar yerleştirilerek dışarıdan beslenme sağlanabilir.

Yemek borusu kanserlerinde operasyon öncesi ve sonrası hastaların genel durumları dikkate alınarak, kemoterapi denilen ilaç tedavisi uygulanabilir. Ameliyat öncesi ve sonrası ışın tedavisi(radyoterapi) pek çok hastada faydalı olmaktadır. Hastalığın tekrarladığı veya operasyon sonrası sıçrama olan durumlarda, yeniden ışın ve kemoterapi uygulamaları yapılmaktadır. Hastalığın komplikasyon denilen yan etkileri ise tamamen, hastalığın yayılım alanlarına bağlıdır. Tedavi sonrası hastalar yakın takip programlarına alınarak, endoskopik kameralı takiplerle ve görüntüleme yöntemleri ile izlenmektedirler. Erken dönemde teşhis edilen hastalarda, ülkemizde çok başarılı sonuçlar alınmaktadır.

Yemek borusu kanserlerinde korunmaya yönelik en önemli etkenler çevresel faktörlerdir. Sigara ve tütünden uzak durunuz. Çok sıcak içecekler tüketmeyiniz. Tütsülenmiş gıda ve konserve gıdaları çok bilinçli tüketiniz. Çiğ gıdalarda uzak durunuz. Hijyene uygun olmayan gıda üretimi ve tüketimine dikkat ediniz. Ağız sağlığınıza dikkat ediniz. Özellikle çocukları yemek borusunu yakıp tahriş edebilecek çamaşır suyu gibi sıvılardan uzak tutunuz. Reflü hastalığı tedavinizi ve mide şikâyetlerinizi mutlaka ciddiye alınız. Bu tip durumlarda mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.

HAZIRLAYANLAR; Dr. Abdullah ÇETİN, Dr. Suat KUTUN


-------------------------------------------------------------------



Yüksek Doğum Ağırlığıyla İlgili Bozukluklar
Zamanında doğmuş tartısı 4000 gr’ın üstünde olan bebekler yüksek doğum ağırlıklı olarak tanımlanır.

Risk faktörleri:

Kilolu, uzun boylu, ileri yaşta ve çok doğurmuş olmak
Gebelik öncesi kilonuz ile gebelikte aldığınız kilo bebeğin tartısını direk olarak etkileyecektir. Bu tartıların fazla olması bebeğin tartısının da fazla olmasına yol açar.
Gebeliğin uzun sürmesi
Gebelikte ya da gebelikten önce ortaya çıkan şeker hastalığı
Bazı genetik hastalıklar
Takip:

Ailede ve sizde yüksek kilolu doğma öyküsünün olması
Kilolu ve/veya şeker hastalığınızın olması
Gebelikte beklenenden fazla kilo almanız
Gebelik süresinin uzaması
Bebeğin suyunun fazla olması
Rahim yüksekliğinin artmış olması
Uzamış doğum durumlarında yüksek doğum ağırlıklı bebekten şüphelenilir.
Bebeğin kilosunun fazla olması nedeniyle doğum travması ve anne karnında ya da doğum sonrası ölüm riski fazla olduğundan bu bebeklerin yakından takip edilmesi gerekir. Bu bebeklerde uzamış doğum, müdahaleli doğum, doğumda omuzun takılması ve doğum sonrası kanamanın artmış olması gibi durumlar sıktır. Ayrıca annede şeker hastalığı varlığında bebekte buna bağlı ilave yan etkiler de ortaya çıkabilir. Bunlar:

Doğumda oksijensiz kalma
Doğum travması
Kan şekerinin düşüklüğü
Kanda kırmızı hücrelerin oranının artmış olması
Annede şeker hastalığı durumunda bebekte kalp hastalığı, organlarda anomaliler
Ölüm oranı normal doğan bebeklere göre 2 misli fazladır.
Bu bebeklerde kadın doğum uzmanı sezaryen doğum kararı verebilir.

PROGNOZ

Bu bebekler genellikle ilk 1 yaşta normal kiloya erişmekle beraber daha sonra tekrar kilolu olmaya eğilimlidir. Annede şeker hastalığı olan bebeklerde ilerde şeker hastalığı riski daha fazladır.

HAZIRLAYAN; Dr. Nalan KARABAYIR, Dr. M. Gönül AYDOĞAN



-------------------------------------------------------------------

Yüksek Tansiyon
Damarlar vücuttaki tüm organlarımızı besleyen kanın dolaştığı yollardır. Yüksek Tansiyon damarlardaki kan basıncının normalin üzerinde olmasıdır. Vücuttaki kan dolaşımında sorun olduğunda damarların beslediği organlarda bir takım hasarlar oluşur. Büyük tansiyonun 14 veya küçük tansiyonun 9 ve üzerinde olması (140/90 mmHg) yüksek tansiyon demektir. Şeker ve böbrek hastalarında ise; büyük tansiyonun 13 ve küçük tansiyonun 8 ve üzerinde olması yüksek tansiyon ya da hipertansiyon olarak sınıflandırılır. Kılavuzlara göre ideal tansiyon değeri 120/80 mmHg’dır.

Halkımızda hipertansiyonluların tahminen yarıya yakını bunun bilincindedir. Hipertansiyonlularda ilaç kullanan erkeklerde %31, kadınlarda %41 oranındadır. Tansiyon kontrolu sistolik <140 ve diyastolik <90 mmHg olarak tanımlandığında, hipertansiyonlu 100 erkekten 8’inde, 100 kadından 10 unda kan basıncının kontrol altında tutulduğu anlaşılır. ABD de kan basıncının aynı tanımlı kontrol oranları erkek ve kadınlarda %19 ve %28 olarak bildirilmiştir. Hipertansiyon beyin kanaması ve felç, kalp yetersizliği ve kalp krizi, böbrek yetersizliği, görme kaybı gibi hastalıklara neden olabilir. Kan basıncı değerleri normal sınırlarda tutulan hipertansiyon hastalarında bu hastalıkların oluşması önlenebilir. Halk arasında tansiyon veya yüksek tansiyon denilen hipetansiyon vakalarının % 90 ile % 95 inde sebep bilinmez. Ve bu tip hipertansiyona tıp dilinde esansiyel hipertansiyon veya primer (birincil) hipertansiyon denilir. Geri kalan % 5 veya % 10 luk hipertansiyon grubunda ise altta yatan başka bir hastalık veya hastalıklar vardır. Bu hastalıklar dolaylı olarak hipertansiyona sebep olur. Bu tip hipertansiyona tıp dilinde sekonder (ikincil) hipertansiyon denilir. Kişinin yaşı, cinsiyeti ve ırkı hipertansiyon sıklığı konusunda belirleyici faktörlerdir. Hipertansiyon siyah ırkta ve kadınlarda daha çok görülmektedir. Kişi yaşının hipertansiyona olan katkısı öncelikle damarlarda yaşlanmaya eşlik eden anormalliklerdir. Bu durum özellikle de kanı kalpten damarlara taşıyan damarlardaki esneklik kaybı ile açıklanabilir. Ancak yaşla hipertansiyon arasındaki bu bağlantıya bazı ilkel toplumlarda hiç rastlanmamaktadır. Bu durumda etkili faktörün “uygarlaşma” ve bununla bağlantılı yaşam biçimi olduğu söylenebilir: örn. tuz kullanımı, aşırı beslenme, hareketsiz yaşam, stres, vs. Türkiye’de en yaygın görülen sağlık sorunlarından biri olan hipertansiyon hakkında Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği’nce 2003 yılında yapılan “Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması” hastalığın sıklık ve yol açtığı sağlık sorunlarıyla ilgili önemli sonuçlar ortaya koymuştur. Bir yıldır sürdürülen hipertansiyonla ilgili bugüne kadar yapılan en kapsamlı çalışmadan aşağıdaki çarpıcı veriler elde edilmiştir: Türkiye genelinde hipertansiyon görülme sıklığı % 31,8’dir. Ülkemizde her üç kişiden biri hipertansiyon hastasıdır yani başka bir deyişle Türkiye’de yaklaşık 15 milyon hipertansiyon hastası bulunmaktadır. Hipertansiyon saptananların % 38’inin daha önce hipertansiyon tanısı aldığı, % 62’sinin ise ilk kez bu çalışma sırasında hipertansif olduğunu öğrendiği belirlenmiştir. Buna göre ülke genelinde hipertansiyonu olan her 3 kişiden 2’si hipertansif olduğunun farkında değildir. Hipertansiyon kadınlarda daha fazla görülmektedir. Erkeklerde % 27,5 sıklıkta bulunurken kadınlarda bu oran % 36,1’dir. Hipertansiyon hastası olup kan basıncı yeterli kontrol edilenlerin oranı sadece % 21’dir. Bu da, 5 hipertansiften 4?ünde kan basıncı kontrolünün yeterli yapılmadığını göstermektedir. Hipertansiyon saptanan bireylerde yapılan idrar ve kan analizleri ile % 27,4?ünde böbrek hasarının göstergesi olan ‘mikroalbuminüri’nin varlığı saptanmıştır. Her 3 hipertansiften birinde böbrek hasarı saptanmasının altında yatan neden, hipertansiyonun geç fark edilmesi ve yeterince kontrol altında tutulmamasıdır. Yüksek Tansiyon Yapan Sebepler Erişkin yaştaki hipertansiyonların %90’ında sebep tam bilinemez. Bu tip hipertansiyona tıpta esansiyel veya primer hipertansiyon denir. Halk arasında “asabi tansiyon” da denilmektedir. Genellikle hayat boyu devam eden bir durumdur. Hipertansiyon oluşmasında başka bir hastalık veya sebep söz konusu ise buna sekonder hipertansiyon denir. Erişkinlerde %6-8 sıklıkta rastlanır. Burada bu tip hipertansiyonla ilgili bilgiler verilmeyecektir. Esansiyel hipertansiyonun nasıl oluştuğunun mekanizmaları, günümüzde oldukça ortaya konmuştur. Bu tip yüksek tansiyonun gelişmesini kolaylaştıran bazı önemli faktörler vardır: a) Kalıtım: Hipertansiyonun bazı ailelerde daha sık görüldüğü bilinmektedir. Anne, baba veya yakın kanbağı olan akrabalarınızda hipertansiyon varsa, sizde de oluşma ihtimali fazladır. Aile fertleri arasında erken yaşta kalp krizi veya felç geçirenler bulunuyorsa, diğer aile üyelerinin belirli aralıklarla tansiyonlarını ölçtürmeleri erken tanı için önemlidir. Kalıtımsal (genetik) özelliklerin hipertansiyona katkısı, %30-60 gibi önemli bir orandır. b) Cinsiyet: Erkeklerde kadınlara göre daha fazla sıklıkta hipertansiyon görülür. Menopoza girildikten sonra kadınlarda da görülme sıklığı artar. c) Yaş: Hipertansiyon genellikle 35 yaşın üzerinde ortaya çıkar ve yaş ilerledikçe daha sık görülür. 15-20 yaş civarındaki hipertansiyon vakalarının da %20-25’i esansiyel tiptir. d) Irk: Siyah ırkta beyazlara göre daha sık hipertansiyona rastlanır ve daha şiddetli seyreder. e) Şişmanlık: Yapılan taramalarda ideal ağırlıklarının %20’sinden fazla şişman olan kimselerde, hipertansiyon gelişme şansının yüksek olduğu anlaşılmıştır. Ancak şişmanlık her zaman hipertansiyona neden olmamaktadır. f) Yemeklerde fazla tuz kullanılması: Yemeklik tuzda sodyum ve klor bulunur. Sodyum sağlık için gereklidir ve yeterli, normal miktarda yenirse vücuttaki sıvı dengesinin düzenler. Yüksek tansiyonlu kişilerin bazıları aşırı tuzlu yiyen kişilerdir. Fazla atılan tuz böbreklerden atılır ama bazı kişilerde bu mekanizma az çalıştığından, tuzla birlikte vücutta su da tutularak hipertansiyon gelişebilir. Hipertansiyonlu hastaların büyük kısmında tuz alımı azaltılırsa tedavide yararlı olur. g) Alkol: Fazla miktarda düzenli alkol içilmesi kan basıcını yükseltebilir. h) Sigara: Fazla sigara içilmesi de kan basıcını etkilemektedir. i) Sedanter ( hareketsiz ) yaşam şekli: Bu şekilde yaşayanlar genellikle şişmandırlar ve bu da hipertansiyona zemin hazırlar. Hareketli yaşam, düzenli yürüyüşler hem kilo alınmasını önler, hem de sıkıntı ve endişe gibi hislerin giderilmesini sağlar. j) Stress: İşinde veya evinde sıkıntı ve gerginlik içinde yaşayanlarda kan basıncı geçici olarak yükselebilir. Bu stress’ler şiddetli ve uzun süreli olursa devamlı hipertansiyona yol açabilir. BELİRTİLERİ Gerçekten hipertansiyonlu birçok kişi yüksek tansiyonlu olduklarını bilmeden yaşarlar ve bunun tehlikeli sonuçlarıyla karşılaşırlar. Bu nedenle hipertansiyona “sinsi bir katil” diyenler de olmuştur. Bilinmesi için tek yol belirli aralıklarla kan basıncını ölçtürmektir. Hastaların yaklaşık 1/3’ünde şu belirtiler bulunabilir: Baş dönmesi, baş ağrısı ( genellikle kafa arkası ve ensede ), çabuk yorulma, nefes darlığı, görme bozuklukları, göğüste ağrı, burun kanaması, kulak çınlaması, çarpıntı, kafada ağırlık hissi, göz kanamaları. Bu belirtiler başka hastalarda da görülebildiğinden hipertansiyona özgü değildirler. Hipertansiyonun riskleri nelerdir? Hipertansiyonun zarar verdiği belli başlı organlar göz, böbrekler, kalp beyin ve atardamarlardır. Normal düzeye düşürülmeyen yüksek kan basıncı olan hastalarda zaman içinde bazı organlarda hasar oluşmaktadır. Hipertansiyona bağlı hedef organ hasarları, erişkin ve ileri yaş grubunda ölüm nedenlerinin başında yer alır. Bu nedenler hipertansiyonun erken tanısı ve tedavisinin iyi yapılması halinde hedef organ hasarları, dolayısıyla ölüm oranları büyük ölçüde azaltılabilmektedir. Tedavi edilmemiş hipertansiyon şu organlarda tahribat yapabilmektedir: a) Kalp: Yüksek basınca karşı kanı pompalayan kalbin sol karıncık kasında zaman içinde kalınlaşma ve karıncıkta büyüme meydana gelir. Bu büyüme fazlalaşınca kalp kasında yorgunluk, zayıflık gelişir ve sol kalp yetersizliği diye bilinen tablo ortaya çıkar. b) Kalbin atardamarları (koroner arterler): Kalp kasını besleyen koroner arterlerde damar sertliğine bağlı daralma ve tıkanmalar (kalp infarktüsü) hipertansiyonlu hastalarda daha sık görülür. Bir yaşlanma olayı olan damar sertliği (ateroskleroz) çok nedenli karmaşık bir süreçtir ama hipertansiyon en önemli risk faktörlerinden biridir. c) Aort yırtılması: Seyrek görülen ama tedavisi acilen yapılmazsa ölümle sonuçlanabilen, oluşmasında hipertansiyonun rol oynadığı bir hastalıktır. d) Beyin atardamarları: Hipertansiyon tedavi edilmediği takdirde beyin arterlerinde tıkanma, kanama ve beyinde kanlanma azlığı ataklarına neden olabilmektedir. Böylece oluşan felçler (inme) hastanın hem sakat, yatalak kalması, hem de erken ölüm sebebidir. e) Beyin ödemi: tedavi görmeyen ve tansiyonu hızla yükselen hastalarda görülebilen az rastlanan bir tablodur. Acil ama dikkatli tedaviyle düzelir. f) Bacak atardamarları: Bu damarlardaki tıkanma ve daralmalar, hipertansiyonlu ve özellikle fazla sigara içen hastalarda sık görülür. Yürürken baldır veya bacak ağrısı oluşur, durunca hemen geçer. Tedavi edilmezse ayakta gangren oluşabilir. g) Böbrek: Tedavi görmeyen esansiyel hipertansiyonlu hastalarda, böbrek damarlarında tahribat olmakta ve böbreklerde çalışma bozukluğu zaman içinde yerleşmekte ve ilerlemektedir. Böylece hipertansiyonlu hastaların bir kısmında “üremi” hastalığı gelişebilir. h) Göz: Hipertansiyon gözün iç tabakasındaki ince damarları etkileyerek kanamalara ve bazen körlüğe kadar giden görme bozukluklarına yol açabilir. Hipertansiyonun Sınıflandırılması Avrupa kalp cemiyetinin 2007 yılında yayınladığı kılavuza göre hastalar kan basıncı değerlerine göre tablodaki gibi sınıflandırılmıştır. Hipertansiyon, sıklıkla, nedenine göre sınıflandırılır. Buna göre iki tip vardır. esansiyel (primer – birincil) hipertansiyon sekonder (ikincil) hipertansiyon Hipertansiyon vakalarının yaklaşık %90?ı, neden (etiyoloji) bilinmediğinden primer ya da “esansiyel” hipertansiyon olarak adlandırılır. Hipertansiyon vakalarının geriye kalan bölümüne, yani yaklaşık %10?una bu durumun nedeni bilindiğinden “sekonder ” hipertansiyon denir. Böbrek kökenli olan (renal) hipertansiyon bunların en yaygın olanıdır. ESANSİYEL (PRİMER) HİPERTANSİYON Hipertansiyonun bu en yaygın şekli, bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. Hipertansiyon, kalp dolaşım sistemini, sinir ve hormon sistemlerini, böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür. Esansiyel hipertansiyon ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır. sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden, sistemde anormallik kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi diyetteki tuz miktarının yüksek olması anormal psikolojik uyarı ırk cinsiyet yaş şeker hastalığı aile hikayesinde hipertansiyon hiperlipidemi (hiperkolesterolemi) sigara içimi obesite (şişmanlık) SEKONDER HİPERTANSİYON Bu tipte yüksek kan basıncı, bilinen bir etiyolojiden (nedenden) kaynaklanmaktadır. Neden olan hastalık tedavi edildiğinde hipertansiyon düzelebilir. Böbrek hastalığı: Renal hipertansiyon olarak adlandırılır. Var olan bir böbrek hastalığı kan basıncının yükselmesine neden olur. Endokrin hastalıkları: Endokrin sistemi etkileyen hastalıklar kan basıncını da etkiler, çünkü adrenal bezler çeşitli kan basıncını kontrol eden mekanizmaları düzenler. İlaçlar: Bazı ilaçlar, örneğin kortikosteroidler, oral kontraseptifler (aldosteron TEDAVİ A) Yaşam tarzı değişiklikleri Kan basıncı düzeyi yüksek normal olan ve ilaç tedavisi gerektiren hastalar da dahil olmak üzere tüm hastalarda, uygun olduğunda, yaşam tarzıyla ilgili önlemler alınmalıdır. Bunun amacı kan basıncını düşürmek, diğer risk faktörlerini ve klinik durumları kontrol altına almak ve daha sonra kullanılması gerekebilecek antihipertansif ilaç sayısını ve dozunu azaltmaktır. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları her zaman teşvik edilmelidir. Bununla birlikte, yaşam tarzı önlemlerinin hipertansif hastalarda kardiyovasküler komplikasyonlar› önlediği kanıtlanmamıştır ve bunlara uzun süreli uyum düzeyinin çok düşük olduğuna ilişkin olumsuz bir izlenim vardır. Yaşam tarzı değişiklikleri, özellikle risk düzeyi daha yüksek olan hastalarda, ilaç tedavisine başlanmasını hiçbir zaman gereksiz şekilde geciktirmemelidir. Kan basıncını veya kardiyovasküler riski düşüreceği yaygın kabul gören ve tüm hastalarda düşünülmesi gereken yaşam tarzı önlemleri şunlardır: 1. Sigarayı bırakmak Sigara içmek kan basıncı ve kalp hızında, bir sigaradan sonra 15 dakikadan uzun süre devam eden akut bir yükselmeye neden olur. Buna yol açan mekanizma, olasılıkla, santral düzeyde ve sinir uçlarında sempatetik sinir sisteminin uyarımıdır. Sigara içmek önemli bir kardiyovasküler risk faktörüdür. Ve sigarayı bırakmak olasılıkla, inme ve miyokard infarktüsü dâhil çok sayıda kardiyovasküler hastalığın önlenmesinde en önemli tek yaşam tarzı önlemidir. Orta yaştan önce sigarayı bırakanlarda, tipik olarak yaşam beklentisinin yaşam boyu hiç sigara içmemiş bireylerinkinden farklı olmaması gözlemi de bunu desteklemektedir. Bu nedenle, hipertansif sigara içicilerine sigarayı bırakma konusunda danışmanlık yapılmalıdır. 2. Orta düzeyde alkol tüketimi Alkol antihipertansif ilaç tedavisinin etkisini azaltır; ancak bu etki, içilen miktarın yaklaşık %80 azaltılması durumunda 1–2 hafta içinde, en azından kısmen geri döner. Alkol tüketimini azaltma çalışmaları, sistolik ve diyastolik kan basıncı değerlerinde anlamlı bir azalmayı göstermiştir. Alkol alan hipertansif erkeklere, etanol tüketim miktarını günde 20-30 g’ı ve hipertansif kadınlara, günde 10-20 g’ı aşmayacak şekilde sınırlamaları önerilmelidir. Bu hastalar yoksunluk sendromu ile ilişkili olarak inme riskinin arttığı konusunda uyarılmalıdır. 3. Sodyum kısıtlaması(tuz alımını azaltmak) Sodyum alımını günde yaklaşık 180 mmol’lik başlangıç düzeyinden (10. 5 g sodyum klorür) 80-100 mmol (4. 7-5. 8 g sodyum klorür) azaltmanın kan basıncını ortalama 4- 6 mmHg düşürdüğüne işaret etmektedir. Sodyum kısıtlaması, diyet konusundaki diğer tavsiyelerle birlikte ele alınırsa daha büyük antihipertansif etki gösterebilir ve kan basıncını kontrol etmek için kullanılan antihipertansif ilaç dozunun ve sayısının azaltılmasına olanak sağlayabilir. Aşırı tuz alımı dirençli hipertansiyonun bir nedeni olabilir. Tavsiye edilen yeterli günlük sodyum miktarı yakın zamanda 100 mmol/günden 65 mmol/güne düşürülmüştür; bu miktar günde 3. 8 g sodyum klorüre karşılık gelmektedir ve günümüzde bunu başarmak güç olabilir. Erişilmesi mümkün olan hedef, günde 5 g’ın altında (85 mmol/gün) sodyum klorürdür. 4. Diyet; (meyve ve sebze tüketimini artırmak ve doymuş ve toplam yağ alımını azaltmak) Genel bir önlem olarak, hipertansif hastalara daha fazla meyve ve sebze (günde 4-5 porsiyon veya 300 mg sebze), daha fazla balık tüketmeleri ve doymuş yağ ve kolesterol alımını azaltmaları önerilmelidir. Eğitimli diyetisyenlerce danışmanlık yapılması yararlı olabilir. 5. Kilo verme Ortalama 5. 1 kg kilo kaybı ile ortalama sistolik ve diyastolik kan basıncında meydana gelen azalma, sırasıyla 4. 4 ve 3. 6 mmHg düşüş sağlar. 6. Fiziksel egzersiz Dinamik aerobik dayanıklılık egzersizinin istirahat halindeki sistolik ve diyastolik kan basıncını 3. 0/2. 4 mmHg ve gündüz ambulatuar kan basıncını 3. 3/3. 5 mmHg azalttığı sonucuna varılmıştır. O halde, sedanter hastalara, düzenli olarak orta düzeyde, örn. günde 30-45 dakika egzersiz yapmaları tavsiye edilmelidir. Egzersizin türü olarak, öncelikle dayanıklılık sağlayıcı fiziksel aktivite (yürüme, “jogging”, yüzme) olmalı ve bu, direnç egzersizleriyle desteklenmelidir. Yüksek Tansiyonun İlaçla Tedavisinde Bazı Tavsiyeler Sınırda KB veya hafif hipertansiyonu olan bazı kişilerde ilaç dışı tedavi yöntemleriyle KB istenen düzeye inmemişse veya orta ve şiddetli hipertansiyonlularda ilaç tedavisi başlanmalıdır. Amaç kalp ve damar olaylarını ve hedef organ hasarlarını önlemek veya iyileştirmektir. Çok çeşitli olan tansiyon düşürücü ilaçların seçimini sizi tetkik eden hekim kararlaştırır. Kendi bildiğinize göre komşunuzun, bir yakınınızın tavsiyesiyle ilaç kullanmayın. Çünkü başkasına iyi gelen bir ilaç size iyi gelmeyebilir veya hatta zararlı da olabilir. Doktorunuz bir ilaca başladığında iyi gelip gelmediği, bir deneme süresi sonunda anlaşılır. Tansiyonunuz tam düşmemişse umutsuzluğa kapılmayınız. Yüksek tansiyonda kullanılan tıbbın elinde çok çeşitli ilaçlar vardır. Bunlardan birisi, ikisi veya bazen üçü size iyi gelecektir. Bunların düzenlenmesini yine doktorunuz yapacaktır. Her ilaçta olduğu gibi hipertansiyon ilaçlarında da bir takım yan etkiler görülebilir. Bunların bir kısmı katlanılabilir yan etkilerdir. Önemli bir yan etki olmuşsa doktorunuza haber verirseniz gerekli ilaç değişikliği yapılacaktır. Görüldüğü üzere hipertansiyon tedavisinde hasta-hekim iletişiminin iyi olması tedavinin başarısını artıran bir husustur. Hipertansiyonun ilaçla tedavisi genellikle hayat boyu, hekim kontrolünde sürdürülmesi gereken bir durumdur. Bu nedenle tansiyonunuz normale inince iyi oldum diye ilacı kesmeyiniz. Çünkü tansiyonunuz birkaç gün sonra yeniden yükselecektir. Koroner kalp hastalığı ile ilgili olaylar sabahın ilk saatlerinde öğleye kadar olan zamanda (06:00–12:00) daha sık görülür. Yine hipertansiyonlu hastaların bir kısmında sabah uyanma saatlerinde KB daha fazla yükselmektedir ve koroner olaylarıyla bir ilişki söz konusudur. Bu nedenle tüm gün boyunca yüksek kan basıncını kontrol altında tutacak bir ilacın seçimi veya ilaç içme saatlerinin buna göre ayarlanması önem kazanmaktadır. Genellikle hayat boyu sürecek bu tedaviye hastanın uyum sağlayabilmesi ve bunu sürdürebilmesi için 24 saat veya daha uzun süreli etkili, günde bir kez kullanılacak ilaçların seçimi de önemli bir avantajdır. Şeker hastalarında yüksek tansiyon varsa kan basıncı kontrolünün daha “sıkı” yapılması gerekir. Aksi halde şeker hastalığının damar ve böbrek hastalıklarına yol açması hızlanmaktadır. İlaç deneme döneminde size iyi gelen ilaç saptandıktan sonra da kan basıncınızı haftada 1-2 defa ölçtürünüz. Eğer yüksek çıkarsa 3–4 gün boyunca her gün ölçtürünüz. Devamlı yüksekse doktorunuza haber veriniz. Gerekli ilaç düzenlemesini o yapacaktır. Arada bir hafif kan basıncı yükselmeleri önemli değildir. Böyle durumlarda telaş ve paniğe kapılmayınız. Son olarak esansiyel hipertansiyonun genellikle hayat boyu devam eden bir hastalık olduğunu, perhiz ve ilaçlarla tansiyonunuzun kontrol altına alınabileceğini, Ümitsizliğe katılmayıp, tedaviyle felç, kalp krizi, kalp yetmezliği, böbrek hastalığı gibi yüksek tansiyonun yol açtığı tehlikeli sonuçlardan korunabileceğinizi unutmayınız HAZIRLAYAN; Doç. Dr. Halil Lütfü KISACIK ------------------------------------------------------------------- Yumurtalık Kanseri Yumurtalık (over) kanseri kadın yumurtalıklarından köken alan bunun için de halk arasında yumurtalık kanseri olarak tanınan bir kanser türüdür. Kadın kanserleri içerisinde dünyada yedinci sıklıkta görülen kanserdir. Yaşam boyu yumurtalık kanseri geliştirme riski %1,4’tür. Her yaşta görülebilmesine rağmen en sık 60–64 yaşlarında görülür. Yumurtalık kanseri görülme riski bazı koşullarda artmıştır, 40 yaş üzerinde olmak, çocuk doğurmamış olmak, yağdan zengin diyetle beslenmek, talk pudrası kullanmak ve ailede yumurtalık kanser öyküsüne sahip olmaktır. Bununla birlikte doğum kontrol hapı kullanma, çocuk doğurma ve emzirme, rahmin alınması, tüplerin bağlanması yumurtalık kanser görülme riskini azaltır. Normalde vücudumuzdaki hücreler bölünerek çoğalırlar ve böylece ölen hücrelerin yerine yenilerinin oluşması ve görev yapması sağlanır. Ancak normal hücreler kanser hücrelerine dönüşürse, bölünen hücreler kontrollerini kaybederek daha hızlı ve anormal şekilde çoğalmaya başlar ki bu da tümör denilen, halk arasında ur olarak da isimlendirilen kitlelerin oluşmasına neden olur. Bu kitleler komşu oldukları diğer organlar üzerine fiziki bası yapıp işlevlerini bozabilecekleri gibi, ana tümör kitlesinden kopan parçaların vücudun diğer bölgelerine yayılması ile tıp dilinde metastaz denilen yeni tümörlerin oluşması da mümkün olabilir. BELİRTİLERİ Yumurtalık (over) kanserinin henüz yeni olduğu safhalarda belli belirsiz ve geçici şikâyetlere neden olması sebebiyle genellikle hastalar tarafından önemsenmez. Daha ileri safhalarda tümörün büyümesi ve kalın bağırsak üstüne baskı yapması kabızlık ya da ishal gibi şikâyetlere yol açar. Karın ağrısı ve şişliği, dolgunluk hissi, bulantı kusma, gaz, ve bacak ağrısı gibi diğer şikayetler de görülebilir. Yumurtalık (over) kanseri normal kadın doğum muayenesinde tanınamayabilir, zira doktorun dikkatini sadece büyümüş bir yumurtalık çekebilir. Yumurtalık (over) kanseri hücreleri tarafından üretilen bir protein olan CA125 kandan bakılabilir ve yüksek seviyeleri yumurtalık (over) tümörünü belirleyebilir. Bunun yanında ultrason yada tomografi tetkikleriyle de yumurtalık (over)deki anormallikleri saptamak mümkün olabilir. Ancak yumurtalık (over) kanseri tanısının tam olarak konması için tek yol biyopsidir, buda doktorun tümörden aldığı örneğin patolojik olarak mikroskop altında incelenmesi ile yapılır. PROGNOZ Yumurtalık kanserinde erken evrelerde 5 yıllık yaşam %70 iken, ileri evrelerde bu oran giderek azalır. Evre 3 ve 4’de ilk iki yıl içinde hastalığın yapılan tedaviye rağmen tekrarlama olasılığı %50–75 arasında değişmektedir. KANSERİN YAYILIMI VE EVRESİ Kanserin yumurtalıktan dışarı sıçrayıp sıçramadığını belirlemek önemlidir. Doktorlar bu yayılımın derecesini evrelere ayırarak yaparlar, bu işleme de evreleme adı verilir. Yumurtalık (over) kanseri Evre 1’den (erken evre), Evre 4’e (ileri evre) kadar olan dört basamaklı bir evrelemeyle sınıflanır. Yumurtalık (over) kanserinin tedavisi ve bu tedaviden beklenen başarı oranı bulunduğunuz evre ile ilişkilidir. Evreleme işlemi cerrahi olarak karın boşluğu içinin incelenmesi ve yumurtalık (over)lerden ve çevre dokudan alınan örneklerin tümör açısından incelenmesi ile yapılır. TEDAVİ Yumurtalık (over) kanserinin tedavisinde ilk adım cerrahidir. Cerrahi sırasında amaç var olan tüm tümör dokusunu çıkartabilmek ve karın içerisindeki büyük damarlar etrafındaki lenf bezlerini almaktır. Bu nedenle yumurtalık (over) kanserinde cerrahi yaklaşım bazen dalağın, pankreasın bir kısmının, kalın ve ince bağırsakların bir kısmının alınmasını gerektirebilir. Bu durum yumurtalık (over) kanseri ameliyatı sonrası iyileşim sürecinin özellik göstermesine neden olur. Ameliyat sonrası iyileşimini tamamlayan hastalar erken evre değilse kemoterapi dediğimiz ilaç rejimini almak durumundadırlar. Ameliyat sonrası uygulanan ve ilk basamak ilaç kürü olarak adlandırılan bu kemoterapi kombinasyonu genellikle iki ilaçtan oluşmaktadır ve çoğunlukla 21 gün arayla olmak üzere 6 defa uygulanmaktadır. Kemoterapi için kullandığımız ilaçlar yan etkileri açısından özellik gösterir. Kemoterapi süresinde kişiden kişiye değişmek üzere vücudun tüm organlarıyla ilgili yan etkiler görülebilir. Ancak bu yan etkiler çoğunlukla hasta tarafından tolere edilebilen, kemoterapiyi uygulayan ekip tarafından tedavi edilebilen yan etkilerdir. Hastaların büyük kısmında tedaviyle beraber saç dökülmesi gelişir. Ancak bu saç dökülmesi geri dönüşümlüdür ve kemoterapi bitimini takiben saçlar tekrar çıkmaya başlar. Bunun dışında en fazla rahatsızlık yaratan yan etkilerden biri bulantı-kusmadır. Ancak bu yan etki kemoterapi sırasında uygulanan ve sonrasında devam eden bulantı önleyici ilaçlarla en aza indirilebilmektedir. Buların dışında eklem ağrıları, kol ve bacakta uyuşmalar gelişebilir. Ancak bu yan etkiler çoğunlukla günlük yaşamı etkilemez. Ayrıca kemoterapi sırasında, ishal veya kabızlık, ağızda yara, alerjik reaksiyon, karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında bozulma görülebilir ve bu yan etkiler çoğunlukla geçicidir. Tüm bu yan etkilerin dışında kemoterapi sırasında görülen en yan etki vücut savunma sisteminin geçici olarak baskılanmasıdır. Bu dönemde kişi başka kişilerden gelebilecek enfeksiyonlara açık haldedir ve gelişebilecek enfeksiyon, tedavisi yapılmazsa tehlikeli olabilir. Bu nedenle kemoterapi alan kişi enfeksiyonlardan kendisini korumalıdır. Vücut savunma sisteminin baskılanmasının yanı sıra anemi dediğimiz kansızlık durumu kemoterapi sürecinde görülebilir. Bu durum kan nakillerini gerektirebilir. Hastalar kemoterapi uygulayan ekip tarafından gelişebilecek yan etkiler konusunda bilgilendirilir ve yan etkiler açısından klinik olarak ve laboratuar tetkikleriyle yakından takip edilir. Gelişen yan etkiler değerlendirilerek kemoterapideki ilaç dozları azaltılabilir ve hatta kemoterapi durdurulabilir veya başka bir kemoterapi uygulamasına geçilebilir. Tedavi bitiminden sonra hastalar ilk iki yıl üç ayda bir takiben beşinci yıla kadar altı ayda bir ve sonrasında yılda bir olmak üzere takip edilirler. Bu takibin amacı hastalığın tekrarı durumunda bunu belirleyebilmektir. Kemoterapi alacak olan hastaların şu soruları sorması beklenir; 1-Kemoterapi Her Kanser İçin Aynı mıdır? Size uygulanan kemoterapinin şekli; kanserin hangi organdan kaynaklandığı (rahim, rahim ağzı, yumurtalık kanseri vb), kanser hücrelerinin tipi ve bu hücrelerin ne kadar yayıldığı gibi nedenlere bağlıdır. Yumurtalık (over) kanserinde genellikle kanserin köken aldığı hücrenin tipi nedeniyle daha öncede belirttiğimiz gibi 21 gün arayla 6 ilaç kürü olacak şekilde kemoterapi uygulanır. Ancak daha nadir görülen ve başka hücre tiplerinden gelişen değişik yumurtalık (over) kanserleri vardır ve bunlara değişik tipte kemoterapi uygulanır. 2-Kemoterapi Nasıl Verilir? Yumurtalık (over) kanserinde ilaçlar damara enjekte etmek suretiyle verilir. 3-Kemoterapi Günlük Hayatımı Etkiler mi? Bazı ilaçlar sizde huzursuzluk, yorgunluk, hassasiyet, halsizlik yapabilir. Bunlar geçicidir, kesinlikle hastalığınızın ilerlediğine işaret değildir. Bu yan etkilerle başa çıkabilmek, hastalık ve kemoterapi hakkındaki korkularınızı yenmek için hemşire, doktor ve psikoloğunuzdan yardım isteyebilirsiniz. Bu zor dönemde tedavinin başarı şansı, sizin ve ailenizin katılımı ile artacaktır. 4-Kemoterapi Alırken ya da Bittikten Sonra Kilo Almam ve ya Vermem Sorun Yaratır mı? İdeal kilonuzu devam ettirmeniz önerilir. Tedavi devam ederken ideal kilonuzun altına düşebilirsiniz. Bu iştahsızlık, bulantı ve kusmaya bağlı olabilir, geçicidir. 5-Diyet Yapmalı mıyım? Eğer özel bir beslenme şekli gerekmiyorsa ve kronik hastalıklarınız (seker, kalp ve tansiyon hastalığı gibi) yoksa, özel diyete gerek yoktur. Bunun yanında bol sıvı almalısınız ve günlük içeceğiniz su ve sulu şeyler en az üç litre olmalıdır. 6-Hastalığım Bulaşıcı mıdır? Kanser kesinlikle bulaşıcı değildir. Bu konu ile ilgili endişenizi sadece doktorunuz ve hemşirenizle paylaşınız. 7-Kemoterapi Cinsel Yaşamımı Etkiler mi? Kemoterapi alan birçok hastanın cinsel yaşamı kemoterapiden etkilenmez. Eğer, doktorunuz herhangi bir sınırlama getirmemişse, kemoterapi sırasında cinsel yaşamınıza devam edebilirsiniz. Yorgunluk, halsizlik, üzüntü ve fiziksel güçsüzlük de cinsel yaşamınızı olumsuz etkileyebilir. Bu durum geçicidir. Tedaviye başlamadan önce eşiniz ve siz, cinsel yaşamınızla ilgili endişelerinizi doktorunuz, hemşireniz ve psikoloğunuzla paylaşmalı, böyle bir görüşme için çekinmemelisiniz. 8-Aşı Yaptırabilir miyim? Aldığınız kemoterapi çeşidine bağlıdır. Kemoterapi doktorunuzun önerisi ile grip aşısı yaptırabilirsiniz. Normal zamanlarda koruma sağladığı kadar, tedavi sırasında aynı koruyuculukta olmayabilir. Bunun dışında herhangi bir aşı yaptırmak isterseniz, önce kemoterapi doktorunuzla görüşünüz. Çünkü tedavi sırasında bazı aşılardan kaçınmak gerekebilir. 9-Kemoterapi Alırken Hastanede Yatacak mıyım? Genelde, kemoterapi aldığınız aynı gün evinize dönebilir ya da alacağınız küre göre birkaç gün hastanede kalabilirsiniz. Bu alacağınız kemoterapi protokolüyle ve kemoterapi uygularken gelişebilecek bazı yan etkilerle ilgilidir. Yumurtalık (over) kanserinde genellikle uygulanan kemoterapi protokolü günlüktür. 10-Kemoterapi Alırken Tatile Gidebilir miyim? Belki tedaviniz bitene kadar beklemeniz daha iyi olabileceğinden, tatil için rezervasyon yaptırmadan önce, bu konuyu doktorunuzla görüşünüz. Eğer kendinizi iyi hissederseniz, tatilinizi, kemoterapi döngülerinin, aralarında yapmanız mümkündür. 11-Kullandığım Başka İlaçlarda Var, Tedavim Devam Ederken Kullanabilir miyim? Sistemik hastalıklarınız varsa (kalp, şeker, tansiyon hastalığı gibi), ilgili doktorunuz size reçete etmişse, kullanmaya devam edebilirsiniz. Bu ilaçları mutlaka kemoterapi doktorunuz ve hemşirenize söyleyiniz. 12-Kemoterapi Alırken Bitkisel İlaçlar ve Besin Desteği Alabilir miyim? Sağlık Bakanlığı’nın onaylamadığı, hiçbir bitkisel kökenli ilaç ve otları tavsiye etmiyoruz. Lütfen, tedaviniz boyunca, kemoterapi doktorunuz ve hemşirenize danışmadan, bu ilaçlardan kullanmayınız. Çünkü, bu tür ilaçlar bazı kemoterapi ilaçlarını etkilerini azaltabilir. Yumurtalık (over) Kanserinde Diğer Tedavi Yaklaşımları Genel olarak bu tedavi şeklinin dışında hastanın kliniği değerlendirilerek bazı özel durumlarda önce 21 gün arayla üç kür kemoterapi arkasından cerrahi ve sonrasında üç veya altı kür daha kemoterapi uygulanabilir. Bu durum yumurtalık (over) kanserinin yarattığı klinik tablo, hastanın genel durumu ile ilişkilidir. Bazı değişik tipteki yumurtalık (over) kanserlerinde hastanın belli özellikleri kesin olarak taşıması durumunda kişi erken yaştaysa, doğurganlığı koruyarak yapılacak cerrahi girişim bir tedavi seçeneği olabilir. Ancak bu durum hastalığın tekrarlayabilme riskinden dolayı önem arz eder. Tedaviyi uygulayacak ekip ayrıntılı olarak bu risklerden bahseder ve uygulanacak tedavi şekline ancak net olarak bilgilendirilmiş hasta karar verir. HAZIRLAYAN; Doç. Dr. H. Gökhan TULUNAY ------------------------------------------------------------------- Yumurtalık Hastalıkları Yumurtalıklar alt karın boşluğunda, rahmin iki tarafında asılı olan organlardır. Kadınlarda yumurtlama fonksiyonu, hipofizden salgılanan uyarıcı hormonların etkisinde yumurtalıklarda gerçekleşir. Bu hormonlar adet kanamalarının da düzenini sağlar. Her ay hipofizden salınan FSH (Follikül uyarıcı hormon) ve LH (Luteinizan hormon) etkisi ile follikül kisti oluşur. Bu kist içinde olgunlaşan yumurta karın boşluğuna atılır. Rahimin iki yanına doğru uzanan tüpler (Tuba uterina) tarafından bu yumurta tutulur ve rahim içine yönlendirilir. Yumurtanın sperm ile karşılaşması ile gebelik oluşur. Gebelik oluşmazsa menstrüel kanama ile yumurta atılır. Yumurtalıklar ile ilgili problemlerde hastaların muayene ve aynı zamanda ultrasonografi ile değerlendirilmesi gerekir. Karın ağrısı, adet dönemi ağrıları (dismenore), cinsel birliktelikte ağrı (disparuni), mesane veya makata baskı hissi, sık idrara çıkma, adet düzensizliği durumunda jinekolojik muayeneyi tamamlayıcı ultrasonografi tanı sürecinde çok faydalıdır. YUMURTALIK KİSTLERİ: Fonksiyonel Over Kistleri Muayene sırasında tesadüfen saptanan herhangi bir bulgu vermeyen masum kistlerdir. Genellikle 1- 3 ay içerisinde kendiliğinden kaybolurlar. Ancak bu kistler yumurtalığın kendi etrafında dönmesine (Torsiyon) neden olabileceği gibi kist içine kanayabilir veya karın boşluğuna açılabilir (kist rüptürü). Dermoid Kist Yumurtalıklarda gelişen bu kistlerde üreme hücrelerinden başka saç, diş, kemik, kıkırdak, barsak gibi dokular içerirler. Tedavisi cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Endometriozis (Çikolata Kisti) Kronik olarak dismenore ve kasık ağrısına neden olan, infertiliteye yol açabilen bir durumdur. Yumurtada oluşan kist çikolata kisti olarak da tanımlanabilir. Tedavisi cerrahi olarak bu kistlerin çıkarılmasıdır. ERKEN MENAPOZ (PREMATÜR OVER YETMEZLİĞİ) Beklenenden erken yaşta menapoz gelişmesidir. Erken menapoz için sınır yaş 40 olarak kabul edilmektedir. Genetik orjinli olabileceği gibi, otoimmün kökenli de olabilir. Ayrıca radyasyon tedavisi, kemoterapi ve overlerin cerrahi veya travmaya bağlı yaralanmaları sonucunda da oluşabilir. Genelde adet görememe ile tanınırlar. Hastalar infertildirler. Tedavi; hormon replasman tedavisidir. POLİKİSTİK OVER SENDROMU Kadınların yaklaşık %4-6’ nda görülür. Düzensiz adet görme ve yumurtlama sorunları ile karakterizedir. Bu nedenle bu kadınlar infertilite (gebe kalamama) veya düşük riski ile karşı karşıyadırlar. Ayrıca artan testesteron (erkeklik hormonu) seviyelerine bağlı olarak tüylenme artışı ve sivilcelenme durumu ortaya çıkar. Tüylenme artışı özellikle yüz göğüs, göbek çevresi ve uyluğun iç kısımlarında görülür. Ultrasonografide yumurtalıklarda 2-8 mm çapında olan 10 veya daha fazla kistik folliküller bulunur. Polikistik overli kadınların %50’ i obez (kilolu) dir. Bu kadınlar kanda kolesterol yüksekliği, rahim kanseri, şeker hastalığı ve kalp hastalıkları gelişme riski altındadırlar. Tedavide hormon düzenleyici ilaçlar kullanılır. OVER KANSERLERİ En sık görülen jinekolojik kanserlerden biridir. Gelişmiş ülkelerde daha sık görülürler. Özellikle genetik olarak eğilimli kişilerde, adet görmeyenlerde (amenore), infertillerde, enfeksiyon ve radyasyon maruziyetinde yatkınlık artar. Tanı karında şişlik, ağrı, düzensiz adet kanaması olanlar veya postmenapozal dönemde kanama şikayeti olanlarda şüphelenilmelidir. Genelde ileri evrelerde tanınırlar. 3 tipi vardır. Epitelyal over tümörleri, germ hücreli tümörler ve sex-cord stromal tümörler olarak sınıflandırılırlar. Over tümörlerinin %90’ ınını epitelyal over tümörleridir. Bu tümörler %80 menapoz sonrası görülürken, menapoz öncesi ise germ hücreli over tümörleri en sık görülür. Yukarda belirtilen şikâyetlerin mevcudiyeti durumunda hemen doktora başvurulmalı ve öncelikli olarak jinekolojik muayene ve ultrasonografi yapılmalıdır. Gerekirse magnetik rezonans inceleme, smear alınması ve tümör belirteçlerine bakılması da diğer tanı göstergeleri olabilir. Bu tanı yöntemleri ile over tümörleri evrelendirilir. Evrelendirme tedavi için yol göstericidir. Tedavi cerrahi, radyoterapi, immunoterapi, kemoterapi ve hormon tedavisini içerir. HAZIRLAYAN; Doç. Dr. Bekir ÇAKIR ------------------------------------------------------------------- Yumurtalık İltihabı Salpenjit; fallop tüpünün(lerinin) iltihabıdır. Ooforit, yumurtalık(ların) iltihabıdır. Salpenjit ve ooforit bir veya iki taraflı olabilir. Ooforit, salpenjit’in yumurtalıklara yayılması sonucu oluşur. Salpenjit ve ooforit sosyoekonomik düzeyi düşük ve genel sağlık durumu bozuk, genç kadınlarda daha sık görülür. Ancak cinsel açıdan aktif olan her kadın salpenjit ve ooforit için adaydır. Bir başka risk faktörü de spiral (RIA) kullanımıdır. Vajinadaki mikroorganizmalar spiralin ipi sayesinde yukarılara tırmanabilirler. Doğum ve küretaj sonrası enfeksiyon gelişen hastalarda risk altındadır. BELİRTİLER Salpenjit ve ooforit belirti vermeden sessizce de seyredebilir. Belirtiler olacaksa genelde adet kanamasından hemen sonra başlar. Tanıda hikaye, muayene ve laboratuar bulguları birarada değerlendirilmelidir. Ağrı ve hassasiyet hastalarda en sık görülen yakınmadır. Genelde her iki kasıkta bulunur. Adet sancısını taklit eder şekilden apandisiti taklit edecek kadar şiddetliye kadar uzanan bir genişlikte görülebilir. Kramp tarzında gelip geçici değil genelde süreklidir. TANI Tanı için şart olmamakla beraber hastaların %40?ında 38 derece yada daha yüksek ateş görülür. Vajinal akıntı görülebilir. İlerlemiş vakalarda karın zarlarının iritasyonu sonucu bulantı ve kusmalar olabilir. TEDAVİ Enfeksiyonlarda tedavi hastanın durumuna ve hastalığın şiddetine göre planlanır. Hafif olgularda ayaktan tedavi verilebilir. Bu amaçla ağızdan alınan ya da enjeksiyon şeklinde verilen antibiyotikler kullanılır. Ayaktan tedavi genelde ateşi fazla yüksek olmayan, karın muayenesinde ciddi karın zarı iltihabı bulguları bulunmayan olgularda uygulanır. Hastaya antibiyotiklere ilave olarak ağrı kesici ilaçlar da verilebilir. Bu hastalarda yatak istirahati iyileşmeyi hızlandırır. Tedavi süresince cinsel ilişki yasaklanır. Tedavi en az 7-10 gün sürmelidir. Şiddetli vakalarda ise hastaneye yatarak tedavi ya da bazı durumlarda ameliyat gerekebilir. Spiral bulunan hastalarda spiral çıkarılabilir. KOMPLİKASYONLAR VE PROGNOZ Salpenjitin en önemli komplikasyonu yaptığı yapışıklıklardır. Her geçirilen enfeksiyon üreme organlarında hasar ve yapışıklığa neden olabilir. Bu yapışıklıklar tüplerde tıkanıklığa ve tüplerin hareketinde azalmaya neden olarak çocuk sahibi olmayı güçleştirebilir. Aynı nedenlerden dolayı bu olgularda dış gebelik riski de 6-10 kat artar. Kasık bölgesinde abse oluşursa, enfeksiyon kana ve vücuda yayılabilir ve hayatı tehdit eden boyutlara ulaşabilir. Birkez salpenjit ve ooforit geçirenlerde hastalığın tekrar etme olasılığıda normale göre daha yüksektir. Bu nedenlerle bu tip şikayetleri olan hastalar en kısa zamanda hekimlerine başvurmalı ve tedavi olmalıdır. HAZIRLAYAN: Doç.Dr.Cüneyt Eftal TANER ------------------------------------------------------------------- Yürüyüş ve Hareket Bozuklukları Ayakta durma ve yürüme için insan vücudunun birçok sistemi, birlikte uyum içinde çalışmalıdır. Bu işleyişin bozulması sonucu değişik yürüme anormallikleri görülebilir. İstemli hareketin merkezi olan beyinden kaynaklanan hastalıklarda da yürüyüş bozuklukları görülebilir. Vücudun sağ veya sol yarısının yada sadece alt yarısının tutulduğu serebral palsi adı verilen hastalıkta oraklayarak yada makaslayarak yürüme görülebilir. Beyinden gelen emirlerin kaslara iletilmesi sırasında oluşan hastalıklarda da yürüme bozuklukları görülebilir. Ayağı hareket ettiren sinirlerdeki zedelenmelerde ayağın geriye çekilmesi mümkün olmadığı için, ayağın ucu yerden kaldırılamaz ve at yürüyüşüne benzetilen bir yürüyüş ortaya çıkar. Bu yürüyüş şekli serebral palside de görülebilir. Parkinsonizm ve Huntington Koresi adlı hastalıklarda da yürüyüş hastalığa özel bir şekil alır. Hasta baş ve gövdesi öne eğik olarak yavaş ve ufak adımlarla yürür. Hasta yürürken kolları sallanmaz, gövdeye yapışık kalır. Yürümeye başladıktan sonra yürüyüş kolayca durdurulamaz koşar adım yürüme görülebilir. Beyincikten kaynaklanan sorunlarda da yürüyüş bozuklukları görülebilir. Hastalar ayaklarını açarak dengesiz yürür. Gözlerin açık veya kapalı oluşu bu durumu değiştirmez. Sağa sola yalpalama ve düşmeler görülür. Sarhoşvari bir yürüyüş mevcuttur. Tek bir çizgi üzerinde topuk parmak ucu yürüyüşü yapamazlar. Bu geniş tabanlı yürüyüş bozukluğu multipl sklerozda da görülür. Duyusal iletilerin taşındığı omuriliğin arka kök ve kord lezyonlarında da yürüyüş bozuklukları görülür. Hastalar ayaklarını bitiştirerek ayakta dururken, gözlerini kapattıkları zaman oldukları yerde sallanır ve düşerler. Bacaklarını ölçüsüz şekilde öne atarak yürürler. Gözler kapatılınca yürüyüş kusuru belirgin şekilde artar. Hastalar karanlıkta yürüyemezler. Frontal lob hasarlarında ayakta durma ve yürüme ciddi şekilde bozulabilir. Yürüyüş yavaş tereddütlü ve güvensizdir. Daha ağır şekillerinde hastanın ayakları yere yapışmış gibidir, bir türlü yürüme hareketini başlatamaz. Adeta yürümeyi unutmuş gibidir. Bu durum özellikle kafa travmaları sonrası veya beyin tümörleri ile birlikte görülebilir. Kas hastalıklarında; özellikle üst kas gruplarını tuttuğundan ve omurga çevresi kas zaafı nedeniyle karın öne doğru çıkmış olduğundan, iki tarafa yalpalayarak ördek gibi yürüyüş dikkati çeker. Hastanın yerden kalkışı da tipiktir; elleriyle kademeli bir şekilde bacaklarını tutarak ayağa kalkar. Bilateral kalça çıkığında da aynı yürüyüş görülür. Osteomalasili hastalarda da benzer yürüme şekli mevcut olabilir. Kulak patolojileri de dengeyi bozarak yürüyüş anormalliği yaratabilir. Hasta problemli tarafına düşme eğilimindedir. Uzuv eksikliklerinde de yürüme patolojileri görülebilir. TANI Üç boyutlu yürüme analizi ile yürüyüş ve hareket anormallikleri tespit edilebilir. İncelenmek istenen kişi yürüme bandında yürütülerek, yürüme esnasında bacaklarda ve leğen kemiğinin eklemlerinde oluşan açı ve kuvvetler ölçülür ve elde edilen bütün veriler grafik haline dönüştürüp sunulur. Yürüme bandına yerleştirilmiş olan kuvvet platformu yardımıyla, yürümenin bütün fazları boyunca eklemlerde ne kadar moment oluştuğu bilgisayar tarafından hızlı ve otomatik bir şekilde hesaplanır. Yürüme Analizinden kimler faydalanabilir ? En sık kullanılan uygulama alanları; Serebral Palsi Parkinsonizm Multiplskleroz Serebrovasküler vakalar Kafa travmaları Omurilik hastalıkları Omurilik yaralanmaları Spor yaralanmaları Ortopedik problemler 10. Amputasyon HAZIRLAYAN; Dr. Önder Murat DELİALİOĞLU ------------------------------------------------------------------- Yutak Kanseri Hipofarinks yutağın gırtlağın hemen arkasında yer alan kısmıdır. Bu bölgenin kötü huylu tümörüne hipofarinks kanseri denir. Yutak burnun arkasından başlayıp aşağıda yemek borusuna kadar uzanan içi boş tüp şeklinde bir yapıdır. Hipofarinks ile burun veya ağız yolu ile alınan hava önde soluk borusuna yönlendirilirken, yenilen yemeklerde yemek borusuna yönlendirilir. Hipofarinksin üç kısmı vardır. Kanser bu kısımlardan biri veya birkaçını tutabilir. Sigara, tütün ve alkol kullanımı diğer tüm baş boyun kanserlerinin gelişimini artırdığı gibi hipofarinks kanseri gelişimini de artırmaktadır. Dolayısıyla bu ürünleri kullanmamalısınız. Ayrıca demir eksikliğine bağlı kansızlığı olan bazı kadınlarda yemek borusu üst kısmında darlık oluşabilir. Bu da hipofarinks kanseri gelişimi için bir risk taşır. BELİRTİLER Yutma güçlüğü temel şikayettir. Başlangıçta sadece katı gıdaları yutma sorunu varken ilerledikçe sıvı gıdalarıda yutmak zorlaşır. Ancak hipofarinks kanseri ilerleyene kadar belirti vermeyebilir. Boğazda takıntı, ağrı, rahatsızlık hissi ve kulak ağrısı diğer önemli şikayetlerdendir. Bu belirtiler başka hastalıklarda da görülebilir. Ancak ısrarcı bir şekilde geçmeyen boğaz ağrısı, kulak ağrısı, boyunda şişlik, yutmada ağrı veya güçlük, ses kısıklığı şikayetleriniz var ise mutlaka aile hekiminize başvurmalısınız. Bu gibi durumlarda aile hekimi sizi kulak burun boğaz hekimine yönlendirecektir. TANI Kulak burun boğaz doktorunuz sizden ayrıntılı bir öykü aldıktan sonra tüm kulak burun boğaz muayenenizi yapacaktır. Hipofarinks bölgesi özellikli bir bölgedir ve muayenesi zor olabilir. Öncelikle ayna yardımıyla gırtlağınız ve yutağınız değerlendirilecektir. Refleksi olan hastalara bu muayene boğaz uyuşturularak ta yapılabilir. Eğer doktorunuz muayenede anormal bir durum görürse size ameliyathane şartlarında, narkoz altında veya lokal anestezi altında direk laringoskopi ve özefagoskopi denen işlemi yaparak ( özel ışıklı aletlerle gırtlak, yutak ve yemek borusu muayenesi) tekrar muayene edecek ve biyopsi (parça) alacaktır. Kanser hastalarında boyun muayenesi de önemlidir. Buradaki lenf nodlarının (bezelerin) tutulumu tedavi yaklaşımını değiştirecektir. Doktorunuz sizden ayrıca bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans incelemesi, baryumlu özefagografi, akciğer tomografisi, kemik incelemeleri, karın ultrasonografisi gibi ek tetkikler de isteyebilir. PROGNOZ Kadınlarda tümörün daha erken yakalanmasına bağlı olarak seyrinin daha iyi olduğu belirtilmektedir. Erken evrede yakalanması sağkalımı artırmaktadır. TEDAVİ Biyopsi sonucunuz kanser olarak gelir ise size birkaç tedavi seçeneği önerilecektir. Bunlar cerrahi tedavi, ışın tedavisi (radyoterapi), ilaç tedavisi (kemoterapi) veya bu seçeneklerin birlikte kullanımı olabilir. KORUYUCU TEDAVİ Kanser de koruyucu tedavi ve erken tanı çok önemlidir. Dolayısıyla yukarıda belirtilen şikayetlerin ısrarla devam ettiği durumlarda mutlaka doktora başvurmalısınız ve sigara, tütün, alkol gibi ürünlerden uzak durmaya çalışmalısınız. HAZIRLAYAN: Doç. Dr. İlknur HABERAL CAN ------------------------------------------------------------------- Yutma Güçlüğü Disfaji terimi katı ve/veya sıvı gıdaların veya tükürüğün ağızdan mideye geçmesi sırasında herhangi bir düzeyde zorluk hissetmeyi ifade eder. Yutma işlemi; 1) Ağız aşaması boyunca, yiyecek ve içecekler çiğnenerek ve tükürük ile yumuşatılır aynı zamanda dil yiyecek ve içecekleri ağzın arka bölümüne iter ve yutma işini başlatır. 2) Yutak aşaması; yiyecek ve içecekler yutaktan yemek borusuna geçmesi. 3) Son olarak yemek borusu aşamasında, yiyecek ve içecekler yemek borusundan mideye geçer. Bu aşamaların herhangi birinde oluşabilecek aksaklık yutma güçlüğüne neden olabilir. Bu sebeple, nedenleri arasında basit boğaz enfeksiyonlarının yanı sıra bir takım nörolojik ve ruhsal hastalıklar, yumuşak doku romatizmaları, ciddi enfeksiyon hastalıkları, yutak ve yemek borusu tümörleri yer alabilmektedir. Yutma güçlüğü uzun sürüyor, kilo kaybı, ağrı, ateş, kusma, ağza yiyecek artıklarının gelmesi, ağız kokusu eşlik vb. eşlik ediyorsa ciddiye alınmalı ve bir hekime müracaat edilmelidir. TANI Muayene ardından gerekirse kan tahlilleri, ilaçlı (baryumlu) yutak-yemek borusu filmi, endoskopi vs kullanılır. TEDAVİ Yutma güçlüğünü tedavisi neden olan hastalığa göre değişmektedir. HAZIRLAYAN; Doç. Dr. Nurgül ŞAŞMAZ ------------------------------------------------------------------- Yüz Felci ve Fasiyal Sinir Bozuklukları Beyinden yüz kaslarına gelen komutların kesintiye uğraması sonucu yüz kaslarının kasılamaması olarak tanımlanabilir. Aynaya bakılırsa iyileşmeyeceği, terliğin tersi ile yüze vurulursa düzeleceği şeklinde batıl inanışlar vardır. Bazen “şeytan çarpması” olarak nitelendiği de olur. Çok eski dönemlerden beri bilinmektedir. Yüz siniri orta kulak iltihaplarında etkilenebilir. Şeker hastalarında daha sık görülür. BELİRTİLERİ Kişi istemli olarak gözünü kapatmaz, kaşlarını kaldıramaz, dudaklarını sıkıca kapatmaz. Ağzın bir tarafa kayması, gözün kapanmaması şeklinde kendini gösterir. İçilen suyun ağızdan akması, göz yaşarması şeklinde fark edilebilir. Yüz felcini esas olarak ikiye ayırmak mümkündür. Gözün kısmen kapatılabildiği, kaşların kaldırılabildiği tipte sebep genellikle beyinle ilgilidir. Böyle durumlarda yüz felcinin yanı sıra kol ve bacakta da güçsüzlük ya da uyuşukluk olabilir. Yüzün hem alt hem de üst tarafını etkileyen güçsüzlükte ise yüz sinirinin hasarı söz konusudur. Daha sık görülen ve yüz felci dendiğinde akla gelen bu durumdur. Öncesinde çoğu hasta yüzün soğuğa maruz kaldığını ifade eder. Çoğu kişide altta yatan bir sebep bulunamaz. TANI Tanı hastanın verdiği bilgiler ve doktorun muayenesi ile konur. Tanı koymak için tetkik yapmak şart değildir. Altta yatan sebepleri araştırmak için bazı tetkikler yapılabilir. Eğer yüz feci tekrarlamışsa, iki taraflı ise, bir çarpma sonucu olmuşsa eşlik eden başka bulgular varsa ayrıntılı tetkik yapmak yararlı olur. Eğer kulak ağrısı ve ateş varsa kulak muayenesi yapılması gerekir. Çünkü altta yatan hastalığı tedavisi farklı olacaktır. Şüphe halinde kan şekeri ölçülür, kan sayımı yapılır. Eğer eşlik eden başka belirtiler varsa ayrıntılı incelemelere başvurulur. TEDAVİ Yüz sinirin etkilenmesi sonucunda ortaya çıkan yüz felci çoğu zaman tamamen düzelir. Az bir kısmında iyileşme yeterli olmayabilir. Erken tedavide kortizon, romatizmal hastalıklarda kullanılan ilaçlardan bazıları ve Bvitamini tedavisi uygulanır.. Bazı durumlarda virüslere karşı ilaçlar da gerekebilir. Bu tedaviler kısa sürelidir, ancak kullanılmasında sakınca yoksa önerilir. Ek olarak açık kalan gözün korunmasına yönelik merhem ve damlalar gerekebilir. Zararlı dış etkilerden korunabilmesi için gözün kapalı tutulması yararlı olur. Eğer şeker hastalığı, kulak iltihabı ve ya başka bir hastalık varsa bu hastalıkların tedavisi yapılır. Yüz kaslarını çalıştırmaya yönelik egzersizler yararlıdır. İyileşme yeterli olmazsa fizik tedavi yöntemleri denenir. Yeterli iyileşmenin olmadığı bazı durumlarda ameliyatla tedavi yoluna gidilebilir. Eğer tedavi sonrasında göz hala açık kalıyorsa göz kapaklarının bir kısmı dikişle birleştirilebilir. Bazen farklı yöntemler kullanılarak gözün kapatılması sağlanabilir. KOMPLİKASYONLARI Hasar gören sinirler iyileşirken sinir lifleri yanlış kaslara gidebilir. Bu durumda hasta gözünü kapatmak isterken ağzı kıpırdayabilir ya da aksi olur. Yemek yerken göz yaşarması olur. “Timsah göz yaşı” olarak adlandırılır. İyileşme sırasında ortaya çıkabilecek başka bir bozukluk istemsiz hareketlerdir. Kişinin isteği dışında kısa bir süre göz kapanabilir, ağız yana kayabilir. Bu hareketler değişik sıklıklarda görülür. Elektromyografi-elektronörografi (EMG-ENG) yöntemi ile hasar ve iyileşmenin durumu incelenebilir. KORUNMA Yüz felcinden korunmak için eğer şeker hastalığı, orta kulak iltihabı gibi rahatsızlıklar varsa tedavi edilmesi gerekir. Bunun dışında soğuk hava akımlarından kaçınmak yararlı olur. En önemlisi hastalık fark edilir edilmez doktora başvurmaktır. HAZIRLAYAN; Dr.Figen Tokuçoğlu, Doç.Dr.Mehmet Çelebisoy ------------------------------------------------------------------- Zehirlenme Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler, vücudun yaşamsal fonksiyonlarına zarar verebileceğinden zehirli (toksik) olarak kabul edilirler. Zehirlenme yolları üç grupta toplanır. Sindirim yoluyla: En sık rastlanan zehirlenme yoludur. Sindirim yoluyla alınan zehirler genellikle ev ya da bahçede kullanılan kimyasal maddeler, zehirli mantarlar, bozuk besinler, ilaç ve aşırı alkoldür. Solunum yoluyla: Zehirli maddenin solunum yolu ile alınmasıyla oluşur. Genellikle karbon monoksit (tüp kaçakları, şofben, bütan gaz sobaları), lağım çukuru veya kayalarda biriken karbondioksit, havuz hijyeninde kullanılan klor, yapıştırıcılar, boyalar ev temizleyicileri gibi maddeler ile oluşur. Cilt yoluyla: Zehirli madde vücuda direk deri aracılığı ile girer. Bu yolla olan zehirlenmeler böcek sokmaları, hayvan ısırıkları, ilaç enjeksiyonları, saç boyaları, zirai ilaçlar gibi zehirli maddelerin deriden emilmesi ile oluşur. BELİRTİLER Sindirim sistemi bozuklukları; bulantı, kusma, karın ağrısı, gaz, şişkinlik, ishaldir. Sinir sistemi bozukluklarında bilinç kaybı, havale, rahatsızlık hissi, kaslarda ağrı, kasılma, hareketlerde uyumsuzluk, şok belirtileri görülür. Solunum sistemi bozukluklarında nefes darlığı, solunum durması, baş ağrısı, baş dönmesi, kulak çınlaması, oksijen yetmezliği nedeni ile ciltte kızarıklık, morarma gözlenir. Dolaşım sistemi bozukluklarında nabız bozukluğu, baş ağrısı, soğuk terleme, kalp durması gözlenir. İLKYARDIM Sindirim yolu ile olan zehirlenmelerde; Bilinç kontrolü yapılır. Ağız zehirli madde ile temas etmişse su ile çalkalanır, zehirli madde ele temas etmişse el sabunlu su ile yıkanır. Yaşam bulguları değerlendirilir. Kusma, bulantı, ishal gibi belirtiler değerlendirilir. Kusturulmaya çalışılmaz, özellikle yakıcı maddelerin alındığı durumlarda hasta asla kusturulmaz. Bilinç kaybı varsa koma pozisyonu verilir. Üstü örtülür. Tıbbi yardım istenir(112), olayla ilgili bilgiler toplanarak kaydedilir; Sindirim yolu ile olan zehirlenmelerde tıbbi müdahaleye yardımcı olmak için —Zehirli maddenin türü nedir? —İlaç ya da uyuşturucu alıyor mu? —Hasta saat kaçta bulundu? —Evde ne tip ilaçlar var? Solunum yolu ile zehirlenmelerde; Hasta temiz havaya çıkarılır ya da cam ve kapı açılarak ortam havalandırılır. Yaşamsal belirtiler değerlendirilir(ABC). Yarı oturur pozisyonda tutulur. Bilinç kapalı ise koma pozisyonu verilir. Tıbbi yardım istenir(112). İlkyardımcı müdahale sırasında kendini ve çevresini korumak için gerekli önlemleri almalıdır. Solunumu korumak için maske veya ıslak bez kullanılır. Elektrik düğmeleri ve diğer elektrikli aletler ve ışıklandırma cihazları kullanılmaz. Yoğun duman varsa hastayı dışarı çıkarmak için ip kullanılmalıdır. Derhal itfaiyeye haber verilir(110). Cilt yolu ile zehirlenmelerde; Yaşam bulguları değerlendirilir. Ellerin zehirli madde ile teması önlenmelidir. Zehir bulaşmış giysiler çıkartılır. 15–20 dakika boyunca deri bol suyla yıkanmalıdır. Tıbbi yardım istenir (112). Zehirlenmelerde Genel İlkyardım Kuralları 1- Zehirlenmeye neden olan maddenin uzaklaştırılması (Kirli madde vücuttan ne kadar çabuk uzaklaştırılırsa o kadar az miktarda emilir), 2- Hayati fonksiyonların devamının sağlanması, 3- Sağlık kuruluşuna bildirilmesi (112). HAZIRLAYAN; Sağlık Bakanlığı Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı ------------------------------------------------------------------- Şifalı Bitkiler Listesi Her bitkide potansiyel olarak şifa mevcut. Ancak bunun keşfi, kullanımı ve ilaca dönüştürülmesi bilimin konusu. Çeşitli internet sitelerinde, gazete, dergi ve kitaplarda Türkiye’de ve dünyada yetişen binlerce bitkinin şifalı yönleri anlatılıyor. Tıp doktorları da giderek yaygınlaşan bir biçimde hastalarına çeşitli rahatsızlıkları gidermede bitki tedavileri uyguluyor ya da tavsiye ediyor. Ancak özellikle de internetin hayatımıza daha çok girmesi ve sonsuz bilginin daha kolay ulaşılır olması nedeniyle tedavi uygulamak isterken zarar verilmesinin önüne geçmek gerekiyor. Bu nedenle uyarıyı unutmamak ve verilen bütün bilgilerin tavsiye niteliğinde olduğu, tıbbi teşhis, tedavi ve reçete bilgi içermediğini bir kez daha vurgulamakta yarar var. HANGİ BİTKİ NEYE İYİ GELİR? • Acı bakla : Semen Lupini Şeker hastalığına karşı kullanılır. • Acı elma yağı : Salvia Triloba Gaz söktürücü, midevi, ter kesici, idrar artırıcıdır. Haricen yara iyi edici ve antiseptik olarak kullanılır. • Acı yonga : Lignum Quassiae İştah açıcı, kuvvet verici, kurt ve ateş düşürücü • Acıağaç : İştah açar, hazmı kolaylaştırır. Ateşi düşürür. Tükürük ifrazatını arttırır. Mide, bağırsak, karaciğer ve böbreklerin çalışmasını düzenler. Böbrek sancılarını keser, taşların düşürülmesine yardımcı olur. Bağırsak kurtlarını döker. Kanamaları durdurur. Haşarat kaçırıcı olarak da kullanılır. Fazla kullanılacak olursa; baş dönmesi, mide bulantısı ve kusma yapar. • Adaçayı : Mide va bağırsak gazlarını giderir. Mide bulantısını keser. Hazım sisteminin düzenli çalışmasını sağlar. Boğaz, bademcik ve dişeti iltihaplarını giderir. Göğsü yumuşatır. Astımdaki sıkıntıları geçirir. İdrar ve ter söktürür. Banyo suyuna katılıp yıkanılırsa; zindelik verir. Günde, 3 kahve fincanından fazla içilmemelidir. • Adamotu : Zehirli bir bitkidir. Ağrı kesici, yatıştırıcı, cinsel gücü arttırıcı etkileri vardır. Rast gele kullanıldığında zararlı olur. • Ahlat (Yabanarmudu ) : Meyveleri ishal keser. Zehirli hayvan sokmalarinda, filizi ezilip yaraya sürülür. • Ahududu : Kanı temizler, vücutta biriken zehirli maddelerin atılmasını sağlar. Terletir ve idrar söktürür. Kabızlığı giderir. Vücuda dinçlik verir. • Alıç : Asabi çarpıntıları giderir. Sinir bozukluğunu geçirir. Yüksek tansiyonu düşürür. Aritmide kullanılır. Uykusuzluğu giderir. Kalbi kuvvetlendirir. Damar sertliği ve göğüs nezlesinde faydalıdır. • Altınotu : Herba Ceterachi İdrar söktürücü ve kabız etkileri vardır. Basura karşı, haricen kullanılır. • Amber : Ambra Grisea Kaşalot balığından elde edilir. Kalbi kuvvetlendirir, iştah açar ve cinsel arzuyu artırır. • Anason : Kullanilan kismi, meyvalari ve yapraklaridir. Meyveleri tamamen olgunlastiktan sonra toplanir ve gölgede kurutulur. Hazmi kolaylastirir. Istahsizligi giderir. Mide ve barsak gazlarini söktürür. Idrar artirir. Migren agrilarini keser. Astim, nefes darligi ve bronsitte görülen sikayetleri giderir. • Anason : Hazmı kolaylaştırır. İştahsızlığı ve yemeklere karşı duyulan tiksintiyi giderir. Mide ve bağırsak gazlarını söktürür. İdrarı arttırır. Öte yandan kusmayı ve ishali keser. • Anason yağı : Oleum anisi Sinir sistemi uyarıcısıdır. • Andız kökü : Radix Helenii Safra söktürücü, öksürük kesici, göğüs yumuşatıcı,kuvvet verici ve kurt düşürücüdür. • Ardıç : Kozalaklari mavimsi siyah renklidir. Yenir ve idrar söktürücü özelliktedir. • Ardıç tohumu : Fructus Juniperi İdrar artırıcı, terletici, midevî ve antiseptik özellikleri vardır. • Aslanağzı : Balgam söktürür. Bronşitte rahatlık verir • Asma : Yaprakları ile yapılan ilaçlar kanamayı durdurur. Vücuda kuvvet verir. Sarılığı keser. İshali durdurur. • Aspir : Flos Carthami Romatizma ağrılarına karşı etkilidir. Dahilen terletici, kurt düşürücü ve adet getiricidir. • Ayı üzümü : Kuvvet verir. İshali keser. İdrar yollarını temizler. İdrar söktürür. Ateşi düşürür. İdrar yollarındaki taşların düşmesine yardım eder. Prostat büyümesinden kaynaklanan şikayetleri giderir. • Ayrıkotu : Bitkinin etli kökleri çok eskiden beri üriner hastalıklarda kullanılan önemli bir halk ilacıdır. Kökler mesane ve böbrek iltihapları dahil, mesanedeki tas ve kumları düşürmek için kullanılan iyi bir idrar söktürücüdür. • Ayva : İshal ve dizanteriyi keser. Mide ve bağırsakları kuvvetlendirir. İnce bağırsak iltihabını giderir. Kanı temizler. Çarpıntıyı dindirir. • Badem : Bedeni ve zihni yorgunluğu giderir. Böbrek, mesane ve tenasül yollarındaki iltihapları giderir. Baş ağrısı, karaciğer ve böbrek ağrılarını hafifletir. • Badem : Aci bademin uçucu yagi, iyi bir koku ve tat giderici (balik yagina ilave edilir) ve hafif bir dezenfektandir. Badem tohumlari, badem surubu hazirlanmasinda kullanilir. Çocuklar için iyi bir müshildir. Kremlerin terkibine girer. Meyve kabugu halk arasinda bogaz agrilarina karsi kullanilmaktadir. • Badem yağı : Oleum Amygdalae Dahilen müshil, haricen yumuşatı- cı ve yara iyi edici olarak kullanılır. • Bakla : İdrar yollarını temizler. Böbrek ağrılarını dindirir. Böbrek iltihaplarını giderir. Böbrek kum ve taşlarının düşürülmesine yardımcı olur. • Baldıran ( Ağuotu) : Nemli yerlerde yetişen, 1-2 metre boyunda zehirli bir bitkidir.Ev ilaçlarında kullanılmaz.Tıpta, özellikle dişçilik alanında kullanılır.Ağrı kesici, spazm giderici ve siyatik, tetanoz ile epilepsi hastalıklarinin tedavisinde kullanılır. • Balıkotu : Fructus Cocculi indici Dahilen kurt düşürücü, sara nöbetlerini azaltıcı olarak kullanılır. Tehlikeli bir drogdur. • Bamya : Meyvesi beş bölmeli,tohumları yuvarlak ve yeşilimtrak gri renkte bir sebze. Faydalı bir sebzedir. Yaş veya kuru olarak sarf edilir. Konserveleri de yapılır. Meyveleri müsilajlıdır. Kabızlık tedavisi ve barsakların düzenli çalışması için faydalıdır. • Bamya çiçeği : Flos Hibisci Dahilen göğüs yumuşatıcı, lapa halinde haricen çıbanları olgunlaştırıcıdır.Kabızlığa karşı etkili ve zararsız bir drogdur. • Banotu : Yumuşak tüylü, otsu bir bitki. Gavur haşhaşı adıyla da bilinmektedir.Meyve çok tohumlu ve bir kapakla açılıp tohumlarını saçan bir kapsüldür.Altı türü vardır. (Siyah Banotu) ile (Mısır Banotu) tedavi sahasında kullanılır. Mısır Banotu Malatya civarında bulunmaktadır. Bilhassa alkaloit endüstrisi için önemlidir. Siyah Banotu hemen hemen bütün Anadolu ve Trakya’da bulunur. Meyvaları çanak yapraklar tarafından sarılan, kapak ile açılan bir kapsüldür. Bu kapsül içinde gri esmer renkli, üzerinde küçük çukurcuklar bulunan çok miktarda tohum bulunur.Bitkinin kullanılan kısmı; yaprakları, kökü ve tohumlarıdır. Yapraklar, bitki çiçekli iken toplanır ve kurutulur. Tohumlar tamamen olgunlaştıktan sonra alınır, güneşte ya da 40-50 derecelik fırınlarda kurutulur. Kuvvetli bir uyuşturucu ve ağrı kesicidir. Bazi müshillerin tesir edebilmesini kolaylaştırır. Bilmeden kullanıldığında zehirlenmelere sebeb olan bir bitkidir. • Besbase : Rhizoma Polypodii Müshil, safra ve balgam söktürücü ve kurt düşürücü etkilere sahiptir. • Bezelye : Taze ve donmuş olarak kullanılabilen bezelye B1, C vitaminleri, protein, lif ve folik asit içerir. Sinir sisteminde sorunları olanlara tavsiye edilir. • Biberiye ( Kuşdili otu) : 1-2 m yüksekliğinde, kışın yapraklarını dökmeyen bir bitki.Kuşdili olarak da bilinir.Yapraklar ve çiçeklerinden uçucu yağ, tanen, acı maddeler, organik asitler ve glikozit elde edilir. Mide ve barsak uyarıcısı, idrar söktürücü ve safra artırıcı etkisi vardır. Uçucu yağ, uyarıcı olarak haricen kullanılır. Ayrıca hazımsızlığı giderir. Çarpıntıları keser, migreni keser.İdrar ve adet söktürür. • Biberiye yağı : Oleum Rosmarini Haricen romatizma ağrılarını dindirici olarak kullanılır. • Boru çiçeği ( çan çiçeği ) : Nefes darlığı , bronşit ve astımın sebep olduğu rahatsızlıkları giderir. • Böğürtlen : Dikenli ve çalı görünümünde bir bitki. Ekilmemis yerlerde, çit, yol ve hendek kenarlarında çok bulunur.Meyva birçok meyvanın oluşturduğu bileşik küre biçimindedir. Kullanılan kısımları yaprakları ve çiçek tomurcuklarıdır. Yapraklar çiçek açmadan toplanır, gölgede kurutulur. Yapraklarda tanen ve organik asitler ihtiva eder. Hafif kabız edici özelliği olmakla beraber; diş etleri, bademcik ve boğaz iltihaplarinda, ishal ve basurda kullanılmaktadır. • Brokoli : Kansere karşı bizi koruyan ve ömrümüzü uzatan müthiş bir sebze. Çok miktarda kalsiyum içerdiği için kemik erimesine birebir. Mineral ve demir eksikliğini gideren brokoli, vitamin deposudur. Brokoli tutkunlarında ender olarak bağırsak ve akciğer kanseri görülür, kalp dolaşım hastalıklarına da pek fazla rastlanmaz. Kadınlarda göğüs kanserini önler. Göğüs kanserine ve spinabifida hastalığına karşı etkili. Brokoli bol miktarda, göğüs kanseri riskini azaltan ‘indole’ adlı bir madde içeriyor. İndole, göğüs kanserine neden olan östrojen bozukluklarını engelliyor. Ayrıca brokolinin diğer bir özelliği de, spinabifida hastalığını (doğuştan belkemiğinde son omurun kapanmamış olması) önlemesi. • Buğday : Lifli gıdalar sağlıklı bir beslenmenin temelidir. Buğdayın dış kabuklarından elde edilen kepek de, genellikle mısır gevreği türü yiyeceklerle tüketilir. Kepekli buğday unundan yapılan kurabiye vb. bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar ve kabızlığı önler. Buğday tanesinin özü olağanüstü besleyicidir. Vücudun özümsediği kalsiyum, demir ve çinko burada depolanır. Besin değeri, potansiyel olarak yulaf ve mısırdan daha yüksek olan buğday, bağırsak ve rektum kanserini önleyici faktörler içerir. Ama, yulaf ve mısıra kıyasla sindirimi biraz daha zordur. • Ceviz : Yaprakları ve kabuklarıyla hazırlanan ilaçlar kanı temizler, kansızlığı giderir. İshal ve dizanteriyi keser. Verem ve şeker hastalığında hem besleyici, hem de tedavi edicidir. Saç ve elleri boyamakta da kullanılır. Bitki bilimcilere göre bol miktarda A, B1, B2, C, E ve K vitaminleri ile Chinon Juglon adlı aktif madde içeren cevizin hem içi, hem ağacının kabukları hem de yaprakları pek çok sağlık sorununa iyi geliyor. Her sabah kahvaltıda bir miktar ceviz içi yenmesinin zekayı geliştirdiğini belirten uzmanlar, yeşil ceviz meyvelerinin kabukları kaynatılarak içildiğinde erkeklerde cinsel gücü artırdığını belirtti. Vücudu besleyip güçlendiren cevizin yararlarından bazıları şöyle sıralanıyor: • Nasırlar üzerine konulan ceviz yağı zamanla bunların yok olmasını sağlar. • Taze dalların kabukları ve meyvelerinin kabukları ile karıştırılıp kaynatılarak elde edilen sıvı mideyi kuvvetlendirir. • Ceviz yapraklarından yapılan çay iştah açar, mideyi kuvvetlendirir, boğaz hastalıklarına iyi gelir. • Bir miktar ceviz yaprağı banyo suyuna karıştırılırsa cilt hastalıklarına iyi gelir. • Ceviz yaprakları pişirilerek çıbanların üzerine sarılırsa iyileşmesini sağlar. • Ceviz yağı yüz lekelerinin üzerine sürülüp masaj yapılırsa lekeler yok olur. • Ceviz yağı : Juglandis regiae Müshil ve safra artırıcı olarak kullanılır. • Civan Perçemi (Binbir yaprak otu, Kandil Çiçeği) : Bitkinin kullanılan kısmı, yapraklı ve çiçekli dallarıdır. Dallar ve çiçekler henüz tamamen açılmadan toplanır ve gölgede kurutulur. Bitkinin bu kısımları uçucu yağ, sabit yağ ve acı glikozit maddelerini ihtiva ederler. Kuvvet verici, uyarıcı, idrar ve gaz söktürücüdür. İçersindeki Sincolden dolayı antiseptik, balgam söktürücü ve midevidir. Yara iyi edici bir özelliği vardır. Basurda sulu hulasası fitil halinde verilir. • Çakşırotu kökü : Ferulae meifoliae Cinsel kudreti artırıcı olarak etkilidir. • Çamfıstığı : Bronşit, verem, akciğer hastalıklarının çabuk iyileşmesine yardımcı olur. Ruhi çöküntüyü giderir. Kalp hastalıklarında da faydalıdır. • Çamsakızı : Terebenthina Communis Solunum ve idrar yolları hastalıklarında kullanılan etkili bir antiseptiktir. • Çamtere-Bentin yağı : Oleum Terebinthinae Neft yağı olarak da tanınır. Hari- cen romatizma ağrılarını giderici ve saçları besleyici olarak kullanılır • Çekem : Fructus Visci albi Kabız, idrar artırıcı, kusturucu, kuvvet verici ve tansiyon düşürücü etkileri vardır. Romatizma ağrılarında kullanılır. • Çemen : Balgam söktürür. Vücuda rahatlık verir. • Çiğdem (Mahmur Çiçeği) : Bitkinin kullanılan kısmı tohumları ve yumrusudur. İdrar söktürür, Kabızlığı giderir. Kesinlikle tavsiye edilen miktardan fazla kullanılmamalıdır. Çiğdem tohumu ve yumrusundan hazırlanan preparatlar uzun zamandan beri damla hastalığına karşı kullanılmaktadır. Daha çok ziraatta kullanılır. • Çilek : Körpe ve bol sulu çilekler sistemi temizliyor. Cilt sorunları olanlar için de iyi bir meyvedir. Böbrek, idrar yolları ve bağırsak sorunları için de birebirdir. Ayrıca diş etlerini güçlendiriyor, dişlerdeki tartarı önlüyor, ağız kokularını ve boğaz ağrılarını gideriyor. Çilekte yüksek oranda C vitamini bulunduğu gibi, yüksek tansiyon ve kolesterolü düşüren maddeler içeriyor. Çilek C vitamini ihtiyacını karşılar. Ayrıca bol miktarda potasyum içerir ve lifli besinler arasında önemli bir yer tutar. Diyabetli hastalar, çileğe şeker ilave etmemek şaartıyla bu meyveyi bol bol yiyebilirler. • Çörekotu : İştah açar. Vücuda kuvvet ve dinçlik verir. Hazmı kolaylaştırır. Mide ve bağırsak gazlarını söker. Koklanacak olursa baş ağrısını keser. • Çörekotu yağı : Nigellae sativae Haricen saç dökülmesi ve kepeğe karşı kullanılır. • Çöven kökü : Radix Saponariae albae Tedavide nadiren kullanılır. Bilhassa tahin helvası yapımında kullanılır. İdrar ve balgam söktürücüdür. • Dağçayı : Sideritis Uyarıcı, gaz söktürücü, iştah açıcı ve mide ağrılarını kesici özelliklere sahiptirler. • Defne : Terletir, ateşi düşürür. Vücuda rahatlık verir. İdrar ve adet söktürür. İştah açar. Sinir ağrılarını dindirir • Defne yağı : Lauri expressum Romatizma ağrılarını dindirici ve vücut parazitlerini öldürücüdür. Ayrıca, saç dökülmesini de önler. • Defne yaprağı : Folium Lauri Terletici, antiseptik ve midevi etkilere sahiptir. • Demirhindi : Pulpa Tamarindorum Müshil ve müleyyin bir etkiye sahiptir. Hiçbir tahriş edici etkisi yoktur. • Deniz Kadayıfı : Solunum ve hazım sistemi nezlelerini giderir. Vücudu besleyici olarak da kullanılır. • Deniz Yosunu : Metabolizmanın işleyişini hızlandırıyor. Troid hormonundaki dengesizlikleri engellen maddelir içeren su yosunu, metabolizmayı hızlandırıyor. Ayrıca, B vitamini, kalsiyum ve çinko içeren yosun; deriye, tırnaklara ve saça karşı etkili. • Dereotu : Bitkinin kullanılan kısmı meyveleridir. Meyveler eylül sonunda toplanır ve gölgede kurutulur. Meyvelerinde sâbit ve uçucu yağ, pektin ve azotlu bileşikler vardır. Meyveler yatıştırıcı, mide ve bağırsak gazlarını önleyici olarak kullanılır. Hazımsızlık ve hıçkırığa tesiri iyidir. Yaprakları da yemek ve salatalarda kullanılır. • Deve çökerten : Fructus Tribuli Taş düşürücü, idrar söktürücü ve kuvvet verici olarak kullanılmaktadır. • Devedikeni : Ateş düşürür. Terletir ve vücuda rahatlık verir. • Domates : Kanserden koruyucu ve yaşlanmayı zihinsel ve bedensel olarak yavaşlatıcı bir sebze. C ve E vitaminleri içerir. Domates zengin bir potasyum kaynağıdır ve çok az miktarda tuz bulunur. Yüksek kan basıncını düşürmeye yardımcı olur ve vücudun su tutmasını engeller. Kalp hastalıklarına ve prostat kanserine karşı etkili. ‘Beta karotin’e yakın olan likopen içeriyor. Likopen vücudu kalp hastalıklarına karşı koruyan maddeler arasında yer alıyor. Araştırmalar domatesin prostat kanseri riskini azalttığını gösterdi. Haftada en az iki kez domates yiyen erkeklerin, diğerlerine oranla prostat kanserine yakalanma riskleri az • Dut : Beyaz dut yaprakları idrar söktürür. Vücutta biriken suyu boşaltır. Aç karnına yenen beyaz dut bağırsak solucanlarını söktürür. • Dut meyvası : Fructus Mori nigri Meyvalardan hazırlanan şurup, gargara halinde, ağız ve boğaz hastalıklarına (pamukçuk) karşı kullanılır. • Düğün Çiçeği : Kavak merhemi ile birlikte hâricen basura karşı verilmektedir. • Ebegümeci : Göğsü yumuşatır. Öksürük keser. Mide bulantısı ve kusmaları önler. Ateşi düşürüp vücuda rahatlık verir. Boğaz ve bademcik iltihaplarını giderir. Dişeti hastalıklarını tedavi eder. • Eğir kökü : Rhizoma Calami aromatici Gaz söktürücü, terletici ve antispazmotiktir. Dahilen Prostat, haricen ise romatizma için kullanılır. • Eğreltiotu : Barsak parazitlerine karşı çok eski târihlerden beri kullanılmaktadır. Toz veya hulasa hâlinde alınır. Tavsiye edilen miktardan fazla alınmamalıdır. • Elma : Günde bir elma yemek doktoru evinizden uzak tutar. İki elma yerseniz, kalp ve dolaşım sorunlarına karşı korunmuş olursunuz. Kolesterolü yok eder ve kabızlığı önler. Sindirimi kolaylaştırır. Kokusu rahatlatır ve kan basıncını düşürür. Artrit, romatizma ve gut hastalıklarına karşı da yararlıdır. • Enginar : Kandaki üre ve kolesterolü düşürür. İdrar söktürür. Kandaki şeker miktarını ayarlar. Damar sertliği ve kalp hastalıklarını önler. Böbrekteki kumların dökülmesine yardımcı olur. Prostat, meme ve rahim ağzı kanserine karşı iyi gelir. Enginarın içinde bulunan Silymarin maddesinin, hücrelerin hasar görmesini engellediğine işaret eden araştırmacılar, ayrıca Silymarin maddesinin, prostat, meme ve rahim ağzı kanserini önleme konusunda da etkili olduğunu belirtti. Enginarın içinde, fiber, magnezyum, folate ve C vitamini bulunduğu, bu sebzeyi bol miktarda tüketenlerin, bulundukları yaşın daha altında gösterdikler. • Fesleğen : Öksürüğü keser. Baş dönmesini durdurur. Arı sokmasında faydalıdır. Ağız yaralarını tedavi eder. Fesleğen kokusu, sivrisinek ve tahtakurusu gibi haşaratları kaçırır. • Fındık : Bedeni ve zihni yorgunluğu giderir. Vücuda kuvvet verir. Nekahat devresinin çabuk geçmesini sağlar. • Funda ( Süpürge Otu) : Bâzı türlerinin dalları ipek böcekçiliğinde askı olarak kullanılır. Dalları çalı süpürgesi yapımında, ayrıca yakacak olarak kullanılır. Genel olarak idrar yolları taşlarına karşı idrar söktürücü olarak kullanılır. Funda ayrıca, ishal ve böbrek taşları tedavisinde kullanılır. Zeytinyağı ile hazırlanan merhemi çıban ve egzamada faydalıdır. Zayıflamak için de kullanıldığı bilinmektedir. • Gelincik : Nefes darlığı, astım ve bronşitte rahatlık verir. Kan tükürme ve kusmayı önler. Yanıkları iyileştirir. • Ginseng : Ginseng Kalp kuvvetlendirici ve yorgunluğu gidericidir. Cinsel gücü artırıcı etkileri vardır. • Greyfurt : C vitamini bakımından çok zengindir. Yarım greyfurt günlük C vitamini ihtiyacının yüzde altmışını sağlar. Kolesterol oranını düşüren pektin maddesi bulunur. Kansere karşı koruyucu özellik taşır. İştah açar. • Gül : Gülden gülyağı ve gülsuyu elde edilir. Gülyağı kozmetik ve parfümeride kullanılır.Gülyağının antiseptik (mikrop öldürücü) etkisi vardır. Boğaz ve bademcik iltihaplarını giderir. Göz kanlanmaları ve göz nezlesinde etkilidir. Dâhilen ise hafif müshil etkilidir. Gülsuyu ve gül reçelleri halk arasında yaygın olarak kullanılır. • Gülhatmi : Balgam söktürür. Vücuda rahatlık verir. Nezle ve öksürükten kaynaklanan şikayetleri giderir. Boğaz, bademcik ve diş eti iltihaplarında kullanılır. Barsak iltihaplarında etkilidir. • Günlük : Gummi Olibanum Dahilen kuvvet verici, yatıştırıcı, kabız, idrar artırıcı, adet söktürücü, adet getirici ve romatizma ağrılarını dindiricidir. • Günlük Ağacı : Ağacın yongaları kurutulur, günlük ve buhur olarak kullanılır. Nefes darlığını giderir. Tütsü olarak kullanılır. • Güzelavratotu : Ağrı kesici ilaç yapımında kullanılır. Ayrıca, mide, barsak, astım, kalp, sinir ve beyin hastalıklarının tedavisi için yapılan ilaçlarda da kullanılmaktadır. • Halile ( Kara sarı) : Fructus Myrobalani Sarı halile müshil, Kara halile ise kabız olarak kullanılır. Haricen ise yara iyileştiricidir. • Hanımeli : Tıpta yaprakları gargara yapmak için, çiçekleri antispazmodik olarak, meyveleri de idrar söktürücü ve kusturucu olarak kullanılır. • Hardal tohumu : Sinapis nigrae Haricen lapası, yakısı ve banyosu yapılir. Kanı cilde toplamak ve ağrı kesmek için kullanılır. • Haşhaş : Bitkinin kullanılan kısımları ham meyvelerinin çizilmesi ile elde edilen afyon, kurutulmuş ham meyveler, yapraklar, tohumları ve tohumlarından elde edilen yağıdır.Bilhassa hâricen kullanılan bâzı merhemlerin bileşimine girer ve ağrı dindiricidir.Bileşiminde toplanma zamanına göre değişen afyon alkaloitleri vardır. Harici ağrı dindirici olarak, özellikle diş hekimliğinde kullanılır. Tohumlarının yağı ise, tohumları soğukta tazyik edilmesi sûretiyle elde edilen yağdır. Soğukta elde edilen yağın bileşiminde asitler az, sıcakta elde edilen yağın ise asitleri fazladır. Soğukta elde edilen yağ, bâzı merhemlerin bileşimine girer. Sıcakta elde edilen yağ, yemek yağı ve sanayide sabun yapımında kullanılır. İçerdiği zehirli maddeli dolayısıyla, hekim kontrolü ve tavsiyesi olmadan kesinlikle kullanılmamalıdır. • Hatmi : Ağız, boğaz ve dişeti iltihaplarını iyileştirir. Bağırsak iltihaplarını giderir. • Hatmi çiçeği : Flos Altheae Göğüs yumuşatıcı ve tahrişleri gidericidir. • Havacıva : Radix Alkannae Kabız ve yara iyileştiricidir. • Havuç : Haftada beş kere yendiği takdirde Harvard’ın araştırmalarına göre kadınlarda kalp enfarktüsünü, felç tehlikesini yüzde 68 oranında azaltıyor. Günde iki havucun erkeklerde kandaki kolesterolü yüzde 10 oranında azalttığı görülmüştür. Her gün yenen bir havuç da akciğer kanseri tehlikesini yarıya indiriyor. Havuçtaki Beta-Karotin de gözleri yaşlılığın getirdiği görme zayıflığından koruyor ve bağışıklık sistemini kuvvetlendiriyor. Mide ve bağırsak kanamalarını önler, kansızlığı giderir, anne sütünü arttırır, yüz ve boyun kırışıklıklarını giderir, idrar ve bağırsak gazlarını söktürür, ülserdeki şikayetleri giderir. Kansere karşı etkili olduğu gibi cildin kurumasını da engelliyor ve bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Beta karotin (kansere neden olan serbest radikallari durduruyor ve bağışıklık sistemini güçlendiriyor) içeren havucun en büyük özelliklerinden biri içerdiği bu maddenin cildin kurumasını engelleyen A vitaminine dönüşebilmesi. • Havuç tohumu : Dauci carotae Midevi, gaz söktürücü, gebeliği önleyici ve cinsel gücü artırıcıdır. • Hayıt : İdrar söktürür. Sancıları keser. Aybaşı kanamalarını düzenler. Anne sütünü artırır. Hazımsızlığı giderir. Karın ağrısı ve ishali keser. Ayak şişlerini indirir. Akrep ve arı sokmalarında kullanılır. • Hayıt tohumu : Agni-Casti idrar artırıcı, gaz söktürücü ve yatıştırıcıdır. • Hindistancevizi : İdrar söktürür. Böbreklerdeki kum ve taşların düşürülmesine yardımcı olur. Mide ağrılarını giderir. • Hint yağı : Oleum Ricini İnce barsak üzerinde etkili olan ve tahriş yapmayan bir müshildir • Hodan : Bitkinin çiçekleri ve yaprakları kullanılır. Fazla miktarda müsilaj, reçine, mâdenî tuzlar taşır. Yapraklar ve çiçekler ter verici, idrar ve balgam söktürücüdür. Boğaz ağrılarına ve öksürüğe karsı kullanılır. • Hurma : Kalbimizin yeni dostu bulundu: Hurma Bugüne dek kalp ve damar hastalıklarından korunmada elmanın sihirli gücü biliniyordu. İsrailli bilimadamları kalbin gerçek dostunun hurma olduğunu kanıtladı. İsrailli bilim adamları, hurmanın, kalp ve damar hastalıklarından korunmak için önerilen elmadan daha etkili olduğunu açıkladılar. İsrail’de yapılan bir araştırmada, elma ve hurmanın yararları karşılaştırıldı. Hurmanın lif, mineral ve fenol açısından zengin olduğunu söyleyen bilim adamları, elmada daha fazla bakır ve çinko bulunduğunu, buna karşılık hurmada sodyum, potasyum, magnezyum, kalsiyum ve demir miktarlarının elmadan iki kat fazla olduğunu belirttiler. Bilim adamları, düzenli yenilmesi halinde kalp ve damar hastalıkları riskini azaltan bu meyvelerin içindeki yararlı maddelerin daha çok kabuklarında bulunduğunu kaydettiler. • Hünnap : Jujubae Göğüs yumuşatıcı, öksürük kesici, müshil ve kan temizleyicidir. Şeker hastalığına karşı da kullanılır. • Hüsnüyusuf : Mide üşütmesinden doğan şikayetleri giderir. İktidarsızlıkta da faydalıdır. • Ihlamur : Ihlamur çiçeği yatıştırıcı, idrar verici, göğüs yumuşatıcı ve balgam söktürücü olarak çay halinde kullanılır.Ihlamur çiçeği banyosunun da yatıştırıcı bir özelliği vardır. Balla karıştırılıp içilirse mide ülserine faydalıdır. Kan dolaşımını düzenler. • Isırgan : Dıştan tatbik edildiği zaman iç organlarda biriken kanı çeker. Burun kanamalarını keser. Balgam söktürür. • Ispanak : Kalp hastalıklarına, felce, yüksek tansiyona, yaşlılığın getirdiği göz hastalıklarına, kansere, hatta psişik rahatsızlıklara karşı da etkili bir sebze. Göz hastalıklarına ve derideki lekelenmelere karşı etkili. Ispanak içerdiği iki kimyasal madde sayesinde görme bozukluklarına karşı etkili. Haftada 6 kez ıspanak yiyenlerin yüzde 86 oranında yaşın ilerlemesiyle birlikte ortaya çıkan derideki lekelenmeler gibi bir sorunlarının olmayacağını gösteriyor. Ayrıca yaşla birlikte ortaya çıkan göz hastalıklarına karşı da etkili. Bir porsiyon ıspanak, günlük demir ihtiyacımızın onda birini karşılıyor. • İğde çiçeği : Flos Elaeagni Kabız, kuvvet verici ve antiseptiktir. C vitamini deposudur. Gribe karşı etkilidir. • İncir : Bağırsakları yumuşatır. Kabızlığı giderir. Bronşit, öksürük ve boğaz ağrılarında faydalıdır. Enerji verir. • Kabak : Tohumları (çekirdekleri) tenya ve kurt düşürücü olarak bilhassa çocuklarda kullanılmaktadır. Tohumlar diş kabuklarından ayrılarak dövülür, şekerle karıştırılarak verilebilir. Ortalama doz çocuklarda 40 gr büyüklerde takriben 100 gr’dir. Kabak çok besleyici özelliktedir C ve B1 vitamini ihtiva eder. Pişirilen etli kısmı yiyecekten başka çıban ve şiş yerlere lapa olarak da tatbik edilir. • Kafur : Camphora Sinir sistemi, solunum ve kalp üzerinde uyarıcı etkileri vardır. • Kahve : Kahvede kafein alkoliti vardır.Kafeinin az miktarının damarları genişletmek sûretiyle uyarıcı etkisi vardır.Kalbi kuvvetlendirir, sindirimi kolaylaştırır, böbrek damarlarını genişleterek idrarı çoğaltır, solunumu hızlandırır. Kanı beyne çekerek, beynin faaliyetini arttırır ve narkotiklerle zehirlenmelere karşı kullanılır. Fazla miktarda alındığında uyarıcı etki fazlalaşır, kalbin çarpıntısını arttırır, kulakların uğuldamasına sebep olur. • Kakao : Kafeinden dolayı kahvede olduğu gibi yatıştırıcı ve uyarıcı etkisi vardır. Az miktarı kalbi kuvvetlendirir, sindirimi kolaylaştırır, idrar söktürür. Fazla miktarı zararlıdır. • Kakao yağı : Oleum cacao Basur memelerini, kadınların göğüslerindeki yara ve çatlakları yumuşatmak için haricen kullanılır. • Kakule : Cardamomi İştah açıcı, gaz söktürücü ve midevi etkilere sahiptir. Kahveye konur. • Kantaron : Çayı kuvvet verici, iştah açıcı, ateş düşürücü ve hazmı kolaylaştırıcı olarak verilir. Ayrıca astım ve mide ağrılarında da faydalı olduğu bilinir. • Karabaş Otu : Ağrıları dindirir. Kalbe kuvvet verir. Balgam söker. Uyuşukluk giderir, zindelik verir. • Karabaş yağı : Lavandulae Romanae Haricen ve dahilen antiseptik olarak kullanılır. • Karabiber : Mideyi ısıtır. iştah açar. Hazmı kolaylaştırır. Mide ve barsaklardaki mikropları öldürür. Enerji verir. Afrodizyak özelliği vardır. • Karanfil : Mikropları öldürür. Ağrıları dindirir. Sinirleri uyarır. Hazmı kolaylaştırır. Koku giderir. İştah açar. • Karanfil yağı : Oleum Caryophylli Dişhekimliğinde antiseptik ve ağrı kesici olarak, dahilen ise gaz söktürücü olarak kullanılır. • Karnabahar : Zihin yorgunluğunu giderir. Afrodizyak özelliği vardır. Sinirleri kuvvetlendirir. İdrar söktürür. Dalak hastalıklarına iyi gelir. Şeker hastalarına faydalı olduğu bilinir. • Karpuz : Vücuttaki toksinleri temizler ve böbrekteki kumları eriterek sıhhat ve zindelik kazandırır. Ayrıca kemik gelişimine de yardımcı olur. • Kasımpatı : Böcek öldürücü ilaç yapılır. • Katırtırnağı : İdrar ve balgam söktürür. Hazmı kolaylaştırır. Böbrek ve safrakesesi taşlarının düşürülmesine yardım eder. Mesane hastalıklarını tedavi eder. Romatizmada faydalıdır. Kabızlığı giderir. Kalp hastalıklarında kullanılır. • Kavun : Kavun meyve olarak çok yenildiği gibi tohumları (çekirdekleri) de tıbbî olarak kullanılmaktadır. Olgun kavunların çekirdekleri kurutulur. Çekirdekler halk tabâbetinde öksürüğe karşı (çekirdekleri suda, suyu yarıya ininceye kadar kaynatılıp içilmesiyle) kullanılır. Ayrıca kavun, sinirleri yatıştırır, böbreklerdeki kanı temizler, taşların düşürülmesine yardımcı olur. Barsaklarda ülser ya da iltihab olanlarla, şeker hastaları ve yüksek tansiyonu olanlar yememelidir. • Kayın Ağacı : Avrupa kayınının tohumlarından elde edilen yağ, yemek yağı olarak margarin endüstrisinde kullanılır. Kayın katranının distilasyonundan antiseptik olarak kullanılan kreozot elde edilir. Bu da dıştan romatizma ve deri hastalıklarına karşı kullanılır. Kabuklarının suda kaynatılmasıyla elde edilen su yüz lekeleri ve çilleri giderir. • Kayısı : Çekirdeklerinden yağ elde edilir. Etli meyvesi şeker, organik asitler ve C vitamini ihtivâ etmesi bakımından önemlidir. Çekirdek içinden elde edilen yağ badem yağı yerine, yaprakları derelerde balıkları sersemleterek tutmak için kullanılır. • Kaynanadili : Dizanteri ve ishali giderir. • Kebabiye : Cubebae Solunum sistemi antiseptiğidir. Belsoğukluğunda kullanılır. • Keçiboynuzu : Olgun meyveleri gıda olarak kullanılır. Kuru meyvelerin temizlenmiş unu bilhassa süt çocuklarının mide ve barsak bozukluklarında kullanılır. Ayrıca göğsü yumuşatır ve balgam söker. Sigara tiryakileri için faydalıdır. • Kekik : Bedeni kuvvetlendirir. Hazmı kolaylaştırır. Kalp çarpıntısını keser. Bağırsak iltihaplarını iyileştirir. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardım eder. Kandaki şeker miktarını azaltır. • Kekik yağı : Oleum Thymi Dahilen safra artırıcı, kurt düşürücü ve ağrı dindirici, haricen ise antiseptik olarak kullanılır. • Kenevir : Merkezî sinir sistemine etki eder, yatıştırıcı ve uyuşturucudur. Hazım sistemine pek tesiri yoktur. • Kereviz : Kerevizde B vitamini, demir ve kireç vardır. Kereviz unutkanlığı ve sinir yorgunluğunu giderir, idrar söker, böbrek taş ve kumlarının düşürülmesine yardım eder, kan ve süt yapar, karaciğeri temizler. Şeker, yüksek tansiyon ve romatizma da da faydalıdır. • Kereviz tohumu : Apii graveolentus Uyarıcı ve iştah açıcıdır. Prostat için kullanılır. • Kestane : Kabuklarının suda kaynatılması ile elde edilen çay, ateş düşürür ve sinirleri yatıştırır. Meyvesi kasları kuvvetlendirir. Kan dolaşımını düzenler. Varis ve basur memelerinin meydana gelmesini önler. Karaciğer yorgunluğu ve şişliğini geçirir. Kansızlığı giderir. Damar sertliği ve yüksek tansiyondan şikayet edenlerle, şeker hastaları yememelidir. • Keten tohumu : Semen Lini Müshil, sindirim sistemi iltihapları ve tahrişlerine karşı koruyucudur. • Keten yağı : Oleum Lini Bezir yağı olarak bilinir. Yara ve yanık tedavisinde kullanılır. • Kına Ağacı : Ayak terlemesine engel olur. Dolamada kullanılır. Uyuz ve egzamaya iyi gelir. Guatrın üzerine bağlanırsa fayda görülür. Ağız yaraları ve deri çatlaklarını tedavi eder, saçları besler ve kuvvetlendirir. • Kınakına : Ateş düşürür. Sıtmayı tedavi eder. Tifoda faydalıdır. Ağır ve mikrobik hastalıkların nekahat devresini kısaltır. Cilt kaşıntılarında faydalıdır. İştah açar. Kuvvet verir. Kabızlığı giderir. • Kısa mahmut : Chamaedrys midevi, uyarıcı, şeker hastalığına karşı etkilidir. • Kızılcık : Kızılcık meyvelerinden ezme, marmelat, meyve suyu yapılır. Kabız edici özelliği vardır. Gıdâ olarak istifâde edildiği gibi kabukları ateş düşürücü olarak kullanılır. • Kiraz : Aspirin yerine kiraz Kiraz yemek ağrıların dindirilmesinde aspirinden çok daha etkili oluyor. Michigan eyaletinde yaşayanlar, bu yörede çok yetiştiğinden, bol bol kiraz yiyorlar. Kimileri bu meyvenin gut ve mafsal iltihabından kaynaklanan ağrılara birebir olduğunu ileri sürüyor. Michigan Eyalet Üniversitesi’nden Muraleedharan Nair kirazda bulunan ve ”antosiyanin” olarak bilinen kırmızı renkteki kimyasalların bu etkiyi yaratabileceğine dikkat çekiyor. Nair ve ekibi genelde uygulanana deneylerden yararlanarak söz konusu belişimlerin aspirin ve ibuprofen gibi ağrı kesicilerde bulunan enzimleri içerip içermediğini araştırdı. Ardından kimyasalların serbest radikallerin zararlı etkilerini yok edici özelliklerini inceleyerek bunları vitaminlerle karşılaştırdı. Sonuçta, 20 kirazda 12-25 miligram arasında antosiyanin bulunduğu ve bu maddenin ağrı kesici etkisinin aspirinden on kat daha fazla olduğu görüldü. Kirazda bulunan antosiyanin maddesinin E ve Ca vitaminlerine benzer antioksidan etkiler yarattığına da tanık olundu. Nair’e göre, günde 20 kiraz yemek bir aspirin almakla özdeş etki yaratıyor. Nair kirazdaki antosiyaninin tablete dönüştürülmesine çalışıyor. • Kişniş : İştah açıcı, barsak gazlarını giderici, teskin edici, bas dönmesine karşı kullanılır.Fazlası zararlıdır. • Kitre : Tragacantha Boğaz hastalıkları ve iltihaplarında koruyucudur. • Kivi : Bir kivide, bir portakalda olan C vitamininin iki katı vardır. Potasyum bakımından da zengindirler. Sindirimi kolaylaştırır ve kabızlığı önler. • Kudret narı : Momordicae charantiae Mide ve barsak ülserine karşı dahilen kullanılır. Yara, çıban ve ekzemalarda haricen kullanılır. • Kuşburnu : Çok yoğun vitamin zenginliği nedeniyle gözlerin dostudur. Vücuda dirilik sağlar. 100 gram kuşburnunda bir sandık portakala eşdeğer C vitamini vardır. İyi bir raşitizm ilacı, etkin bir kan temizleyicisidir. Güçlü bir kurt düşürücü ve bağırsak yumuşatıcısıdır. Mide kramplarına ve sindirim sistemi zorluklarına karşı faydalıdır. Romatizma ağrılarını gideriyor. Basur tedavisinde iyi sonuç veriyor. • Kuşkonmaz : Hazımsızlığa karşı etkili. Antitoksit maddeler içeren bu sebze böbreği toksinlerden arıtıyor ve besinlerin hazmedilmesini kolaylaştırıyor • Lahana : Kansere karşı etkili olduğu bilinen sebzelerin başında gelir. Bol miktarda B, C ve E vitamini, potasyum içerir. Özellikle meme ve rahim kanserine karşı etkilidir. Vücutta biriken zehirli maddelerin atılmasını sağlar. Kandaki şeker miktarını düşürür. Sarılık ve safra kesesi hastalıkları için iyidir. Astıma faydalıdır. Bağırsak kanserine karşı etkili. Lahana kanser hücrelerinin üremesini engelleyen kimyasal bir madde (isotiocyanates) içeriyor. ABD’de yapılan bir araştırmaya göre, haftada bir gün lahana yiyenlerin bağırsak kanseri olma riskleri üçte iki oranında azalıyor. • Lavanta : Lavanta çiçeği, kuvvet verici, idrar söktürücü ve romatizmaya karşı çay hâlinde kullanılır. Çok iyi bir koku vericidir. Hâricen yatıştırıcı olarak da kullanılır. Parfümeri sanâyiinde kullanılan önemli bir bitkidir. • Limon yağı : Oleum Limonis Uyarıcı ve koku verici olarak kullanılmaktadır. • Mahlep : Pruni mahaleb Afrodizyak, balgam söktürücü, nefes darlığı ve prostat için, ayrıca şeker hastalığına karşı kullanılır. • Mantar : Bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Özellikle Çinliler’in ilaç niyetine yedikleri bu sebze, bünyeyi hastalıklara karşı koruyor ve bağışıklık sistemini güçlendiriyor. • Marul : Kemik erimesine karşı etkili. Sütten bile daha fazla kalsiyum içeren bu sebze, kemikleri güçlendirmesi açısından bir numara. 100 gramında, küçük bir bardak sütün içinde bulunan kalsiyumdan daha fazlasına sahip. Bu miktar günlük kalsiyum ihtiyacının dörtte birine tekabül ediyor. • Maydanoz : Salata ve yemeklerin süsü maydanozun nerdeyse deva olmadığı dert yok gibi.. A ve C vitamini ile demir, kükürt, fosfos ve mangan elementleri deposu olan maydanoz sindirimi kolaylaştırıyor, böbrek taşlarını düşürüyor, görme gücünü ve anne sütünü artırıyor. Bir demir deposudur. Genellikle taze yenen maydanozda, kalsiyum, potasyum ve A vitamini vardır. Bir tutam maydanoz, günlük C vitamini ihtiyacının çoğunu karşılar. Böbrekleri çalıştırarak idrar getirir ve taşları düşürüyor , kan şekerini normal seviyede tutar ve kansere karşı da koruyucudur. Yatmadan evvel yenildiğinde sabahları tatlı bir nefesle uyanmamızı sağlar. Anne sütünü artırır. Vücuttaki zehirli maddeleri dışarı atar. Görme gücünü artıyor, kaynatılıp içiildiğinde ve cilde bu suyla pansuman yapıldığında sivilcelere iyi geliyor. Kaynatılan maydanozun suyu gözlere pansuman yapıldığında gözdeki iltihaplanmaları önlüyor ve yanmayı geçiriyor. Kaynatılıp sirke ile saçlar yıkandığında saçların uzaması ve kuvvetlenmesini sağlıyor.. • Mazı : Yaprakları siğilleri yok etmekte kullanılır. Kozalağından barsak kurdu düşürücü ilaç yapılır. Gebe kalmayı önlemek için kullanılır. Bazı zehirlenmelerde panzehir olarak kullanıldığı bilinir. Basur memelerinde de faydalıdır. • Melekotu : Kan dolaşımını düzenler. Terletir. Kurutulmuş melekotu dövülüp başa sürülecek olursa bitleri öldürür. Astım nöbetlerine faydalıdır. • Melissa : Yapraklar yatıştırıcı, mîdevî, gaz söktürücü, terletici ve antiseptik etkilere sâhiptir. Huzursuzluk ve sıkıntıları giderir. Hafıza zayıflığına faydalıdır. Baş dönmesi ve kulak çınlaması gibi şikayetleri keser. Hazımsızlık, baş ağrısı ve migrende de faydalıdır. Daha çok çay hâlinde kullanılır. • Menekşe : Bitkinin çiçekli dalları idrar söktürücü, bâzı deri hastalıklarında kan temizleyici olarak ve romatizmaya karşı kullanılır. • Menengiç : Terebinthina Chia Dahilen idrar ve solunum yolları antiseptiği olarak kullanılır. • Mersin : Meyveleri yemiş olarak, kabızlık giderici ve antiseptik olarak kullanılır. • Mersin yağı : Oleum Myrti Dahilen bronşit, verem ve belsoğukluğu gibi hastalıkların tedavisinde ve şeker hastalığına karşı kullanılmaktadır. • Meyankökü : Grip, nezle, anjin ve nefes darlığına faydalıdır. Öksürük ve balgam söktürür. Yüksek tansiyonu düşürür. • Mısır : Yüzde 18.3 gibi yüksek oranda lif içeriyor. Mısırın içeriğindeki yüksek karbonhidrat, enerji seviyenizi yükseltir. İçinde protein, kalsiyum, demir, fosfor, A ve B2 vitaminleri bulunur. • Mısır püskülü : Stylus Maydis İdrar söktürücü ve taş düşürücüdür. • Mine Çiçeği (Güvercin otu) : Tıbbî olarak, kabız edici, teskin edici etkisi vardır. Baş ve mafsal ağrılarını dindirir. Yorgunluğu ve uykusuzluğu giderir. • Muskat : Myristicae Gaz söktürücü ve antiseptik olarak bilhassa karın ağrıları için kullanılır. • Muz : Folik asit, potasyum ve B6 vitamini bakımından son derece zengin bir meyvedir. Potasyum krampları önler. • Mürsafi : Gummi Myrrihae Antiseptik ve uyarıcıdır. Bilhassa solunum yolu hastalıklarına karşı kullanılır. • Nane : Yapraklari çay hâlinde yatıştırıcı, mîdevî, gaz söktürücü, bulantıyı giderici olarak kullanılır. Bunun yanında çeşitli ilâçların terkibinde kullanıldığı gibi, yaprakları çiğ veya kurutulmuş olarak yemeklere konur. Nâne esansı, çok miktarda zehir etkili olmasına karşılık az miktarı mîde ağrılarına ve bulantılara karşı kullanılabilir. Nâne uçucu yağı da oldukça fazla kullanılan bir yağdır. • Nane yağı : Menthae Piperitae Hafif antiseptik, ferahlatıcı, koku verici ve mide bulantılarını giderici olarak kullanılır. • Nar : Vücudu kuvvetlendirir. İshali keser. Burun poliplerine faydalıdır. Şerit düşürür. Kalbi kuvvetlendirir. Mide, bağırsak hastalığı olanlar, küçük çocuklar ve hamileler fazla kullanmamalıdır. • Nazarotu : Ekzama, basura karşı ve tütsü olarak kullanılır. • Nergis : Kusturucu ve ishal etkilidir. Kurutulmuş çiçekleri yatıştırıcı , müshil ve ateş düşürücü olarak çay hâlinde kullanlır. • Nilüfer : Kökleri kabız edicidir. Beyaz nilüferin çiçekleri, yatıştırıcı ve uyuşturucudur. • Nohut : Vücudu kuvvetlendirir. Anne sütünü arttırır. • Oğulotu : Folium Melissae Yatıştırıcı, midevi, terletici ve antiseptiktir. • Okaliptus : Özellikle solunum yolu hastalıklarında kullanılır.Öksürüğü keser, boğaz ve burun iltihaplarını giderir. İdrar yollarını temizler. Hâricen deri üzerine sürülmek sûretiyle antiseptik olarak da kullanılır. Ökaliptus yaprakları doğrudan doğruya kaynatılarak kullanıldığı gibi, yağının tıpta da pekçok faydaları vardır. İlâç olarak veya kaynatma ile buğu, koku hâlinde de kullanılır. Yapraklar nefes darlığı, kabız, balgam söktürücü olarak, haşere sokmalarına, her nevî ateşlenmeye, nezle, nevralji, bronşit, romatizma, şeker, üremi gibi hastalıklarda, yağ veya ekşitilerek sirke, toz sabun, pudra ve mâcun şeklinde kullanılır. • Okaliptüs yağı : Oleum Eucalypti Antiseptik olarak haricen kullanılır. • Ökseotu : Kalbin atışlarını arttırır. Damar kireçlenmelerinde faydalıdır. Sara ve akciğer kanamalarında kullanılır. • Pancar : Karaciğerin düzenli çalışmasını sağlar. Kansızlığı giderir. Şeker hastalığı ve vereme karşı korur. Mide ve barsakları kuvvetlendirir. Sinirleri yatıştırır. • Papatya : Çiçek durumu başları, çiçek açmadan önce toplanarak gölgede kurutulur.Çay hâlinde sabahları aç karnına bir bardak içilebilir. İdrar çoğaltıcı, iştah açıcı, yatıştırıcı ve gaz söktürücü etkilere sâhiptir. Basur memelerinde ağrı kesici, tedâvi edici etkiye sâhiptir. Boyar madde olarak da kullanılır. • Patates : Kızarmış yemezseniz kilo aldırmaz. Sindirimi kolaylaştırır, kabızlığı önler. Yorgunluğa karşı birebirdir. Bol miktarda C vitamini ve protein içerir. Halsizliğe karşı etkili. Vücuda enerji veren madde olan karbonhidrat içeren patates, C ve E vitaminleri ve beta karotin açısından en zengini. 100 gram patateste 80 kalori, 2 gram protein, 17 mg karbonhidrat, 7 mg kalsiyum, 53 mg fosfor, 20 mg C vitamini var. Yılın hiçbir zamanı bulmakta da güçlük çekmezsiniz. Her zaman söylenir, bir kez daha söylense sorun olmaz; patatesin besin değerinin büyük kısmı kabuğunda olduğundan soymak yerine özel bıçağı ile kazımak daha iyidir. Yine kabukları soyularak pişirilen patates C vitaminin yüzde 25’ini kaybediyor. Bu nedenle patatesi fırında kabuğuyla veya buharda ya da az suda pişirmek gerek. • Patlıcan : Kansızlığı giderir. Karaciger ve pankreasın düzenli çalışmasını sağlar. Kilo vermeye yardımcı olur. Böbrek yanmaları ve ağrılarını keser. Sinirleri yatıştırır. Kalp çarpıntılarını giderir. Cilt hastalıkları, şeker, mide, barsak ve karaciğer hastalıkları aşırı derecede olanlar yememelidir. • Pelinotu : Herba Absinthii Midevi, ateş düşürücü, adet getirici etkileri vardır. • Pırasa : İdrar söktürür. Mide rahatsızlığına iyi gelir. Kabızlığı giderir. Basur memeleri için faydalıdır. Böbreklerdeki kum ve taşların düşürülmesine yardımcı olur. • Portakal : Antioksidantlar ile dolu bir meyve. Kanseri önleyici olarak bilinen bütün maddeleri içeriyor. Ayrıca bol miktarda C vitamini içeriyor. Kilo almaya engel olur. Kandaki kolestorolü düşürür.Vucüdun C vitamini, potasyum, protein, B ve E vitaminleri ile kalp hastalıkları ve antikanserojen maddeler ile kanser riskini azaltıyor, kolestorolü düşürüyor • Rezene : Foeniculi Midevi, gaz söktürücü ve süt artırıcıdır. • Safran : Sinir sistemini uyarıcı, iştah açıcı, âdet söktürücü, koku ve renk verici olarak kullanılır.Fazla miktarda kullanılmamalıdır. Hamileler kesinlikle kullanmamalıdır. • Salatalık : Salatalığın kendisi ya da suyu cildimizi bir tonik kadar temizler. Salatalık kabızlığı önler, böbrek ve kalp hastalıklarında vücutta biriken suyun atılmasına yardımcıdır. Kalp hastalıkları ve enfeksiyonlara karşı etkili. Kükürt içeriyor ve bu madde vücudun enfeksiyonlara karşı dayanıklılığını artırdığı gibi, kolestrolü de düşürüyor. • Salep : Öksürük ve bronşite faydalıdır. Aybaşı kanamalarının düzenli olmasını sağlar. Zihni çalıştırma gücünü arttırır. • Sandalos : Sandaraca Haricen ve dahilen romatizma ağrılarını dindirici olarak etkilidir. • Sarı kantoron : Herba Hyperici Dahilen antispazmotik, kabız, yatıştırıcı, haricen ise antiseptik ve yara iyileştiricidir. • Sarısabır : Aloe Kalın barsağa etkili bir müshildir. • Semizotu : Mide ve barsak kanamalarında ve kanlı idrarda faydalıdır. Kanı temizler. Şeker hastalığında susuzluğu giderir. Uykusuzluk, sinir ve zihin yorgunluğunda faydalıdır. • Servi kozalağı : Cupressi Çocukların gece işemelerinde, haricen basura ve kokulu ayak terlemelerine karşı kullanılır. • Sığla yayı : Styrax Liquidus Haricen antiseptik, yara iyi edici ve anti paraziter olarak kullanılır. • Sinameki : Memleketimizde çok kullanılan müshil ilâcıdır. Kolit ve spastik kabızlıkta kullanılmaz. • Soğan Ve Sarımsak : Yüksek tansiyon ve kalp hastalığı tehlikesini azaltırlar. Soğan, mide kanserine yakalanma riskini; sarımsak da bağırsak kanserine yakalanma riskini azaltıyor. Sarımsağın mayasında bulunan maddeler hücrelerin zarar görmesini önleyerek, vücudu erken yaşlanmaya karşı koruyor. Antibiyotik ve nefes darlığını gideren bileşimler içeren sarımsak bağışıklık sistemini de kuvvetlendiriyor. Kalbe ve alerjik hastalıklara karşı etkili. Soğan içerdiği kimyasal maddelerle kalbimizi güçlendiriyor ve alerjik reaksiyonları engelliyor. Newcastle’da yapılan araştırmalar, düzenli bir şekilde soğan yiyenlerin damarlarının tıkanma riskinin azaldığını gösteriyor. • Soya : Uzun yaşamak isteyen herkes mutlaka soya tüketmelidir. Soya, içerisinde östrojen hormonuna benzer işlev gören ve bu hormonun etkilerini sulandıran bir madde içerir ve buda kadın bünyesi için son derece yararlıdır. Çünkü, hücre yenilenmesini hızlandıran östrojen hormonunun aşırı üretimi, göğüs, rahim ve boyun kanserine yakalanma riskini çok arttırır. • Sumak : Kabız edici, kan kesici, antiseptik etkili olup, ayrıca boğaz ve diş etleri hastalıklarında gargara hâlinde kullanılır. Sumak meyveleri de tanen, uçucu yağ ve organik asitler ihtivâ eder. Baharat olarak çok kullanılır. • Susam : Nefes darlığı ve bronşitte faydalıdır. • Susam yağı : Oleum Sesami Dahilen müshil olarak etkilidir. Şeker hastalığına karşı da kullanılır. • Şahtera : Herbe Fumariae İdrar artırıcı, yatıştırıcı, zayıflatıcı ve tansiyon düşürücüdür. • Şebboy : Tohumları kalp üzerine etkili bileşikler taşır.Ayrıca idrar söktürücü ve kabızlığı giderici etkisi vardır. • Şeftali : Çiçekleri kabızlığı giderir ve barsak solucanlarını düşürür. Meyvesi hazmı kolaylaştırır.İdrar yollarını temizler. Bol miktarda idrar söktürür. Basur memelerinden doğan şikayetleri giderir. Safra kesesi ve böbrekler için faydalıdır. • Şeytantersi : Gummi Asa foetida Sinir sistemi yatıştırıcısı, hazmı kolaylaştırıcı ve gaz söktürücüdür. • Taflan : Yapraklardan elde edilen taflan suyu öksürük dindirici olarak kullanılır.Taze meyveleriyse meyve olarak yenilmektedir. Kurutulmuş meyvelerinin tohumlarıysa şeker hastalığına karşı kullanılır.Tâze meyveleri taş düşürücü olarak da kullanılmaktadır. • Tarçın : Ruhi sıkıntıları giderir. Sürmenajda faydalıdır. Kalbi kuvvetlendirir. İştah açar, hazmı kolaylaştırır. • Tarçın yağı : Oleum Cinnamomi İştah açıcı ve midevi olarak dahilen kullanılır • Tere : İştah açar. Hazmı kolaylaştırır. Bronşları temizler, öksürük söktürür. İdrar söktürür, böbrekleri ve idrar yollarını temizler. Kanser, anemi ve lif hastalıklarına karşı etkili. Tere kanserle savaşan sebzelerin arasında olduğu gibi aynı zamanda en fazla kalsiyum, demir ve folik asit içerenlerin başında geeliyor. Tere gibi yeşil sebzeler yiyen kadınların, life ilişkin hastalıklara yakalanma riskleri daha az. • Turp : Böbreklerdeki mikropları öldürür. Kum ve taşların dökülmesine yardımcı olur. Karaciğer şişliğini indirir. Sarılıkta faydalıdır. Safra taşlarının düşürülmesine yardımcıdır. Romatizma, siyatik astım ve bronşite faydalıdır. • Üvez : Özellikle bir şeker olan üvez şeker hastaları rejimi için iyi bir tatlandırıcıdır. Meyveleri ve yaprakları kabız edicidir. Yine meyveleri idrar söktürücü, kadınlarda âdetleri kolaylaştırıcı etkilere sâhiptir. Meyveler C vitaminince zengindir. Yapraklarının çayı şeker hastalığına karşı kan şekerini düşürücü olarak kullanılmaktadir. Zararsızdır. • Üzerklik : Bağırsak kurdundan prostata, hemoroitten karın ağrısına pek çok hastalığa iyi gelmektedir. • Üzerklik tohumu : Semen Pegani Kurt düşürücü, adet söktürücü, uyuşturucu, terletici ve yatıştırıcıdır. • Vişne : İshali keser. Ateşi düşürür. İdrar söktürür. Vücuda rahatlık verir. • Yaban gülü : Kabız edici, idrar söktürücü olarak, böbrek ve safra taşlarına karşı kullanılır. C vitamini yönünden zengin olduğu için de bâzı bölgelerde marmelât yapımında kullanılır. • Yasemin : Çiçeklerinden hazırlanan çay göğüs yumuşatıcı ve sinirleri yatıştırıcı olarak kullanılır. • Yenibahar : Damar sertliğini önler. Hazmı kolaylaştırır. Mide ve bağırsak gazlarını giderir. • Yeralması : Şeker hastaları için faydalıdır. Besleyicidir. Vücudun direncini arttırır. Kabızlığı giderir • Yılan yastığı : Ateşi düşürür. Terletir, vücuda rahatlık verir. Sinirleri uyarır. • Yosun : Haşlaması barsak kurtlarını döker. Saçlar yikanırsa kuvvetlendirir. • Yulaf : Çocukların hazım güçlüklerini giderir. Bedeni ve ruhi yorgunlukları giderir. Kandaki şeker miktarını azaltır • Zahter : Saturejae hortensis Şeker hastalığına karşı kullanılır. • Zencefil : İştah açar. Kusmayı önler. Bağırsak bozukluklarını giderir. • Zerdaçal : Mîdevî ve gaz söktürücü etkiye sâhiptir. • Zerdeçal : Curcuma longae Midevi, gaz söktürücü ve safra artırıcıdır. • Zeytin : Zeytinyağı, safrayı artırır. Karaciğeri çalıştırır. Karaciğer ağrılarını keser. Sarılıkta faydalıdır. Yaprak ve kabukları yüksek tansiyonu düşürür. Kandaki şeker miktarını düşürür. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. • Zulumba : Rhizoma Zedoariae İştah açıcı, uyarıcı, idrar artırıcı, balgam ve gaz söktürücüdür. ------------------------------------------------------------------- Sağlıklı Yaşam ve Egzersiz Yaşam boyu tüm bireylerin sağlığının korunması, geliştirilmesi, yaşam kalitesinin artırılması ve sağlıklı yaşam (sağlıklı bes lenme ve fiziksel aktivite alışkanlığının benimsenmesi, sigara içme alışkan lığının önlenmesi) biçimlerinin benimsenmesi, varolan ve yaşam kalitesini bozan beslenme sorunlarının (protein-enerji yetersizliği, demir yetersizliği anemisi, iyot yetersizliği hastalıkları,raşitizm, diş çürükleri, şişmanlık vb.) en aza indirilmesi, diyete bağlı kronik hastalıkların (koroner kalp hastalık ları, hipertansiyon, bazı kanser türleri, diyabet, osteoporoz vb.) önlenmesi ve tedavisine yönelik yaşam şeklinin iyileştirilmesi, çevre koşullarının düzeltilmesi ve geliştirilmesi olarak tanımlanmaktadır. Hangi aktiviteler fiziksel aktivite olarak kabul edilir? Fiziksel aktivite günlük yaşam içerisinde kas ve eklemlerimizi kullana rak enerji tüketimi ile gerçekleşen, kalp ve solunum hızını arttıran ve farklı şiddetlerde yorgunlukla sonuçlanan aktiviteler olarak tanımlanabilir. Yürümek, koşmak, sıçramak, yüzmek, bisiklete binmek, çömelmek – kalkmak, kol ve bacak hareketleri, baş ve gövde hareketleri gibi temel vücut hareketlerinin tümünü ya da bir kısmını içeren çeşitli spor dalları, dans, egzersiz, oyun ve gün içersindeki aktiviteler fiziksel ak tivite olarak kabul edilebilirler. Düzenli egzersizin faydası nedir? Kullanılan ilacın dozunu azaltabilir veya ilaca gereksinimi ortadan kaldırabilir. Kalp hastalığı ve diğer kronik hastalıklara yakalanma riskini azaltır. Kişiyi enerjik kılar; stresi azaltır. Kilo vermeye yardımcı olur. Kasları ve kemikleri güçlendirir. Yaşam kalitesini artırır. Düzenli egzersiz kan basıncını azaltır. Araştırmalar düzenli egzersizin hafif ve orta derecede hipertansiyonda kan basıncını ortalama 10 mmHg düşürdüğünü göstermektedir. Bu miktar kan basıncı ilaçları ile elde edilen etki ile benzerdir. Ancak uzun dönemde sağlanacak faydalar çok daha fazladır. Orta yoğunluktaki egzersizin ağır yoğunluktaki egzersize göre kan ba sıncını daha etkin düzeyde düşürebildiği bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış tır. Egzersiz uygulanırken dikkat edilmesi gereken konular nelerdir ? Önce ısınma egzersizleri (10-15 dakika) yapılmalıdır. Isınma ve soğuma sırasında esneklik egzersizleri yapılmalıdır. Egzersiz yapılırken kalp atım hızı izlenmelidir (Kalp atım hızı sayılarak veya kalp atım hızını gösteren aletler kullanılarak izlenebilir). Yapmaktan zevk alınan aktiviteler, grup halinde uygulanmalıdır. Egzersizlerin sonunda aktivite düzeyi yavaş yavaş azaltılmalıdır (5-10 dakika soğuma). Egzersiz sırasında nefes tutulmamalıdır. Egzersiz sırasında nefesi tutmak, kanın kalbe geri dönüşünü azaltır. ------------------------------------------------------------------- Psikolojik Sağlık Fiziksel sağlığın yanı sıra ruhsal sağlık ta tam anlamıyla sağlıklı ve mutlu olmak için büyük önem taşıyor. Sadece fiziksel sağlık ile tam anlamıyla sağlıklı bir hayat sürmek mümkün değildir. Tam anlamda sağlıklı bir yaşam için hem fiziksel hemde ruhsal sağlığınızın yerinde olması gerekmektedir. Yani fiziksel sağlık kadar ruhsal sağılığında insan hayatındaki önemi büyüktür. İnsanlar hem fiziksel hemde ruhsal açıdan kendilerini iyi hissettiklerinde ve herhangi bir problem yaşamadıkları sürece hayatın ve yaşamın tadını çıkararak yaşamaları mümkün hale geliyor. Günlük hayatta, iş hayatında ya da eğitim hayatında kısacası hayatın her alanında psikolojimizin hem olumlu hemde olumsuz yönden etkilenmesi mümkündür. Psikolojimizin olumlu şekilde etkilendiği durumlar sağlığımız açısından da faydalar sağlar. fakat bunun aksine olumsuz etkiler altında kaldığımızda sağlığımız da psijolojimiz kadar etkilenmektedir. Örneğin baskı altında kaldığımızda veyahut beklentilerin arttığı durumlarda hem bedenimiz hemde ruhumuz yorgun düşer. Bu da sağlığımızı kötü yönde etkiler. Günümüzde özellikle çalışan kişilerin psikolojik sorunlar yaşadığını görmek mümkündür. Çünkü gün geçtikçe rekabet olgusu büyümekte ve insanlar rekabet savaşı ya da abskılar nedeniyle stresin vermiş olduğu etkiyle psikolojik sağlıklarının bozulmasına yol açıyorlar. Psikolojik sağlığınızın bozulmaması için mümkün mertebede bu durumlardan uzak durmanız tavsiye edilir. Ya da ruhunuzun baskılardan arınarak dinlenmesine izin vermeniz gerekmektedir. ------------------------------------------------------------------- Seyahatlarınızda da Sağlıklı Olun Yaşam boyunca sağlık her alanda ve her konuda ilk sırada geliyor. Sağlıklı beslenme, sağlıklı spor, sağlıklı uyku, sağlıklı yaşam hibi hayat ile ilgili birçok unsurda mutlu ve kaliteli bir yaşam sürmek için sağlık konusu büyük önem taşıyor. Sağlığınızın önem taşıdığı bir diğer alan da seyahattir. Seyahatlarınızı mutlu ve huzurlu geçirmek istiyorsanız ilk başta sağlığınız ile ilgili bütün konuları dikkate almanız gerekiyor. Çünkü ancak bu sayede seyahatınızın ya da tatilinizin tadını tam anlamıyla çıkarmış olursunuz. Seyahatınız için hazırladığınız tatil çantasında bir ilk yardım çantası bulundurduğunuz taktirde, sağlığınız ile ilgili oluşan ufak tefek sorunların üstesinden vakit kaybetmeden kolayca gelebilirsiniz. Seyahat için yola çıkmadan önce sağlığınız için önemli ilaçları temin etmeniz çok önemlidir. Bu sayede tatiliniz sırasında stres yaşamak zorunda kalmazsınız. Çünkü yurt dışında bir tatil beldesinde eczane bulmak pek de kolay olamayabilir. Ya da kullandığınız ilaçların isimleri başka ülkelerde farklı olabilir. Tatiliniz için hazırladığınızilk yardım çantasını bir sonraki tatiliniz için de kullanabilirsiniz. Yapmanız gereken tek şey eksiklerinizi tamamlamak olacaktır. Bu sayede bir dahaki tatil hazırlığında bu konuda da zamandan tasarruf etmiş olursunuz. ------------------------------------------------------------------- Anemi (Kansızlık), Demir Eksikliği Anemi rahatsızlığında örneğin demir eksikliğinde kanda olması gerekenden daha az miktarda kırmızı kan hücreleri bulunur. Kırmızı kan hücrelerinin oksijeni akciğerden alarak kan yoluyla organlara ve dokulara ilettiği için, kırmızı kan hücrelerinin azınlığı vücudun yeterli şekilde oksijen ile beslenmesini engeller. Aneminin farklı çeşitleri vardır ve her çeşidin oluşmasında farklı sebepler söz konusudur. Vücuttaki kanın az olmasına demir eksikliği ya da kan oluşumunda etkili olan maddelerin eksikliği olabilir. Avrupada demir eksikliği sebebiyle oluşan anemi %80 oranıyla en çok rastlanan anemi türüdür. Özellikle yetişkin bayanlarda demir eksikliğine rastlanabilir. Çünkü bayanlar aylık regl dönemlerinde kan kaybının yanı sıra kırmızı kan hücrelerinin içerdiği demiride kaybederler. Anemi hastalarının benizleri çoğu zaman sarı olur, fiziksel aktivitelerde bulunduklarında çabuk yorulurlar. Kan eksikliği nedeniyle kendilerini halsiz hissederler ve solunum konusunda güçlük çekerler. Bunların yanı sıra bazı kişilerde anemi sonucunda baş dönmeleri de meydana gelebilir. Vücutta demir eksikliği oluşturduğu taktirde ve bu eksiklik giderilmediği takdirde kendini anemiye çevirmesi olasıdır. Demir eksikliği çoğu zaman çocukların büyüme çağlarında, kadınların hamilelik dönemlerinde ve hamilelik sonrasındaki emzirme dönemlerinde meydana gelir. Aneminin tedavşsş oluşumundaki nedenlere bağlı olarak yapılır. Demir eksikliği demir içeren preparat yardımı ile kolay bir şekilde tedavi edilebilir. Bu preparatlar sayesinde vücutta bulunan demir miktarı ------------------------------------------------------------------- Stresin Sağlığa Etkileri Stres adı altında kişilerde baskı ve beklentiler sonucunda oluşan stres reaksiyonları tanımlanır. Eğer kişilerde stres uzun süre devam ederse sağlık açısından olumsuz sonuçlar gözlemlenebilir. Kimi durumlarda insanların stres altında olmaları gayet normaldir ve endişe gerektirecek bir durum değildir. Stres ve tehlikeler gereken enerjiyi sağlar. Stres vücudu aktif hale getirerek tehlike ve saldırı durumlarında ya da kaçışlarda kişilerde gerekli olan enerjiyi verir. Fakat günümüzde stres çoğu zaman vücudu aktifleştirmek yerine sağlığımıza zararlar vermektedir. Stres hayatın her alanın karşımıza çıkabilir. Örneğin iş hayatında ya da günlük hayatta… Stresin belirli bir yaş sınırı da yoktur. Sadece büyükler değil çocukların da stres altında olmaları mümkündür. Araştırmalarda ortaya çıkan sonuç gösteriyorki; İnsanlar en çok iş yerlerinde stres yaşamaktadırlar. Özellikle zaman kısıtlamaları insanların stresli olmasına yol açıyor. Bunun yanı sıra kişiler arasında oluşan sorunlar da strese yol açabiliyor. Birçok kişi için stres istisnai bir durum olmaktan çıkmış bulunuyor. Hatta kimileri için stresli bir yaşam hayat tarzı olmuş durumdadır. Stresin sağlığınıza zarar vermesini önlemek için vücuden ve ruhen gerekli olan dinlenme süresini sağlamak gerekir. Stresli konu ve ortamlardan uzak durmaya özen gösterirseniz, stressiz bir şekilde yaşamanın mümkün olduğunu göreceksiniz. ------------------------------------------------------------------- Sağlıklı Kilo Verme Gün geçtikçe kilo problemi yaşayan insanların sayısı artmaktadır. Büyüklerin yanı sıra çocuklarda daha çok kilo sorunu yaşamaya başladı. Birçok kişinin yaşantısı yeterince hareket etmeye engel olmaktadır. Yalnızca iş hayatında değil, boş zamanlarda da kişiler hareket etmek yerine oturmayı ve hareketsiz kalmayı tercih ediyor. Bunların yanı sıra fast food gibi hazır gıdalarla beslenme gün geçtikçe artış göstermekte. Tüm bunlara karşın neler yapılmalıdır? Sağlıklı kilo nasıl verilir? Bütün bu sorulara bu yazı aracılığıyla yanıt bulabileceksiniz. Sağlıklı kilo verme vücuda sıvı ve kas kütlesi yerine yağ kaybı fırsatı vermek ve kilo kaybını kalıcı olarak muhafaza etmek anlamına gelir. Vücuduna iyi birşey yapmak isteyenlerin kilo verirken acele etmeyip sabırlı bir şekilde kilo vermeleri gerekir. Kilo vermek için aldığınız kalorilerden daha çok kalori yakmanız gerekiyor. Bunu yapmanın en etkili ve en iyi yolu beslenme alışkanlığınızı tamamen değiştirmek ve daha fazla hareket etmekten geçer. Sağlıklı bir şekilde kilo vermek için hergün gerekli olan kalori miktarından 500, en fazla 1000 kalori daha az miktarda kalori almalısınız. Bunu sürdürdüğünüz taktirde her hafta 05-1 kilo vücut yağı kaybedebilirsiniz. Aç kalarak kısa sürede verilen kilolar genelde aynı hızla geri alınırlar. Bunu önlemek için disiplinli ve düzenli bir diyeti tercih etmeniz gayet faydalı olacaktır. ------------------------------------------------------------------- Sağlıklı Bir Yaşam İçin Sağlıklı Uyku Uyku hayatın günlük rutin bir parçasıdır ve bizlere gün içerisinde gerekli olan dinlenmeyi sağlar. Uyku esnasında vücudumuz rahatlar ve ruhumuz dinlenir. Vücuden ve ruhen dinlenmek için düzenli be yeterli uyumak olmazsa olmazlarımızdandır. Ayrıca uyku sayesinde konsantrasyon yeteneğimiz artar. Uyku esnasında vücudun bir takım fonksiyonları da mola verir. Örneğin vücudun tansiyonu ve kan basıncı hafif şekilde düşer. Metabolizma ve vücut ısısı da aynı şekilde düşer. Vücudun dış etkenlere karşı reaksiyonunda da azalma gözlenir. Narkozun aksine uyuyan kişiler hemen ve kolaylıkla uykudan uyadırılabilirler. Bütün bu unsurları göz önünde bulundurduğumuzda uykunun insanın fiziksel ve ruh sağlığı için ne kadar önemli olduğunu anlamak mümkündür. Fakat birçok insan için uyku bir sorun haline gelmektedir. Çünkü uyku bozukluğu çekerler. Kimi kişiler partnerlerinin horlaması yüzünden, kimileri ise kafaalrında dolaşan düşünceler sebebiyle uyuyamazlar. Bunun gibi birçok neden uyku bozukluğuna yol açar. Uykuya dalma sorunu ya da kesintisiz uyuma sorunu en çok rastlanan uyku bozuklukları arasındadır. Bu bozukluklar nedeniyle ertesi gün kişi kendini yorgun ve halsiz hissederi. Ayrıca gün içinde uyanık kalmak kişiler için oldukça zor olur, konsantre olamazlar ve düşük performans gösterirler. Eğer uyku bozukluğu uzun süre devam ederse farklı hastalıklara yol açabilir. Bu yüzden uyku bozukluğu en kısa sürede tedavi edilmelidir. Bazı durumlarda da psikolojik tedaviye gerek duyulur. ------------------------------------------------------------------- Saç Dökülmesi Sac dökülmesi olarak asiri miktarda olusan sac kaybi tanimlanmaktadir. Bu durumda günlük olarak 100den fazla sac teli kaybi yasanir. Sacin göz ile görülür sekilde incelmesi durumuna ya da kellik olusmasi durumuna doktorlar alopezi adini verirler. Sac dökülmesi hem kadinlarda hemde erkeklerde meydana gelir. Sac dökülmesinin farkli sebebleri bulunur. Cogu durumda kalitsal yatkinlik sac dökülmesinin bas nedenidir. Kalistsal yatkinlik sac foliküllerinin erkek hormonuna karsi hassas tepki vermesine yol acar. Sonuc olarak saclar dökülmeye baslar. Andro genetik alopezi olarak adlandirilan ( kalitsal nedenlerden dolayi olusan sac dökülmesi) her iki erkekten birini etkiler. Kadinlar arasinda da andro genetik alopezi en yaygin olan sac dökülmesi cesitidir. Tahmin olarak her bes kadindan birisi bu durumdan müzdariptir. Fakat kadinlarin bu nedenden dolayi saclarinin dökülmesi erkeklerde oldugundan biraz farklidir. Kadinlarda saclar diblerinden incelmeye baslayarak zamanla azalirlar. Her ne kadar sac dökülmesi hastalik degeri tasinamsa da sac dökülmesi yasayanlar bu durumdan oldukca sikayetci ve huzursuz. Parlayan ve dolgun saclara sahip olan kisiler genc ve saglikli bir izlenim yaratirlar. Sac dökülmesi ise hastalik ve yaslilik ile bagdastirilir. Bu nedenden dolayi saci dökülen kisilerin kendilerine güvenleri azalir, kisiler artik kendilerini güzel ve cekici bulmazlar. Ayrica toplum icinde kendilerini rahat hissetmeyip, kendilerinin izlendikleri hissine kapilirlar. Bütün bu olgular kisilerin yasam kalitesini büyük ölcüde etkiler. Fakat sac dökülmesinin terapisi mümkündür. Nedenleri tesbit edilerek, farkli sekillerde tedavi yöntemleri uygulanir. ------------------------------------------------------------------- Yeme Bozukluğu Bulimia halk dilinde yeme-kusma-bagimligi olarak adlandirilan bir yeme bozuklugudur. Bulumia hastasi kisiler asiri yemek yedikten sonra kendilerinin yol actiklari istifra ihtiyaciyla yediklerini istifra ederler. Bunu yapmak icin kimi zaman ilac kullanirlar. Yeme bozuklugu bulunan bisiler ilk etapta kilo almaktan korkarlar. Asiri zayif kisilere kiyasla bulimia hastalari(cogu zaman kadinlar) genelde normal bir kiloya sahiptirler. Bulimia hastaliginin bir cok nedeni olabilir. Baslica nedenlerinden bir kaci sunlardir; psikolojik ve aileci baski, biyolojik faktörler ve toplumsal güzellik idealleri. Yeme bozuklugunun tipik belirtileri birden olusan yogun yemek istedi, depresyon, cogu zaman kusma ve kusmanin yol actigi sorunlar örnegin dis cürügü ya da elektrolit eksikligi. Kisiler genelde yeme bozukluklarinin oldugunu sakli tutmaya calisirlar. Bu sebepten dolayi, ortalama olarak tedavi olma kararini hastaligin besinci yilindan sonra veriyorlar. Bulimia hastaliginin tedavisinin amaci yeme aliskanligini normal hale getirmektir. Yeme aliskanligi normal haline gelince, yani yedikten sonra istifra edilme aliskanligindan vaz gecilince, ardindan psikolijik tedaviye baslaniyor. Psikolojik tedavi ile hastaligin altindan yatan nedenler ortaya cikarilmaya calisiliyor. Bulimia hastalarinin %40 inda tedavi sayesinde yogun ölcüde düzelme gözlenirken, %20sinde kücük ölcüde düzelme gözleniyor. Geri kalan %40 Bulumia hastasinda, hastalik kronik olarak devam ediyor. Hasta kisilerin iyilesmesinde kendi iradeleri büyük rol oynuyor. Psikolojik olarak hastaligi beyinlerinde yenmeleri tamamen kendi ellerinde oluyor. Bu nedenle psikolojik tedavi büyük önem tasiyor. ------------------------------------------------------------------- Menopoz Hayatimiz boyunca bir cok dönemden geceriz. Bunlardan birisi de menopoz dönemidir. Menopoz dönemi bir hastalik degildir. Her kadinin hayatinda belirli bir yastan sonra gecirdigi dogal bir dönemdir. Bu dönemde kadinlar olgunluk döneminden yaslilik dönemine gecis yapmis olurlar. Cogu kadinlarda menopoz dönemi 45-75 yaslari arasinda gerceklesir. Menopoz döneminde kadinlarin hormonlari degismeye baslarlar. Vücut bu dönem esnasinda sürekli olarak daha az östrojen ( kadin cınseI hormonlari) üretmeye baslar. Bu nedenle regl kanamalari giderek azalir ve sonunda tamamen kesilir. Menopoz döneminin bir hastalik olmamasina ragmen, cogu kadinda bu dönemde farkli sikayetler meydana gelir. Sadece kadinlarin ücte birinde menopoz dönemi tamamen sikayetsiz gecer. 50 yas üzerindeki kadinlarda az miktarda sikayetler olusurken, cogu kadinda bu dönemde oldukca fazla sorun ve sikayetler meydana gelir. Menopoz döneminin tipik belirtileri sicak basmalari, yogun sekilde terleme ve bas dönmesidir. Sikayetlerin ne kadar yogun olduguna bagli olarak menopoz döneminde bu sikayetleri tedavi etmek gerekli olabilir. Menopoz sikayetlerine karsi ilk olarak östrojen iceren hormon preparatlari tercih edilir. Hormon terapisi olarak adlandirilan bu tedavi yöntemi simdiye kadar en etkili olan tedavi yöntemidir. Fakat örnegin gögüs kanseri, rahim kanseri ya da yüksek tansiyon hastaliklarinda hormon tedavisi uygulanmasi mümkün degildir. Olasi yan etkiler nedeniyle hormon tedavisi esnasinda düzenli olarak doktor kontrolü yaptirmak tavsiye edilir. ------------------------------------------------------------------- Spor Yaparak Fit Kalabilirsiniz Saglikli sekilde yasamanin temel unsurlarindan birisi spor yakmaktir. Spor yapmak hem sagliginiz icin hemde görüntünüz icin bir hayli faydalidir. Düzenli ve yeterli sekilde spor yaparak ve hareket ederek zayif kalmakla birlikte fit olmayi da basarirsiniz. Düzenli sekilde fiziksel aktif olan biri fiziksel sagliginla birlikte ruhsal sagligina da yararli katkilarda bulunmus olur. Bunun yani sira spor sayesinde fazla kilolarinizdan kurtulup, onlarin geri gelmemesini saglayabilirsiiz. Haftada en az 3 kez yarim saatlik bir sport, kilonuzu korumaniza yardimci olur. Fazla kilolarin temel nedeni hareketsizliktir. Kimi insanlarda fazla kilolarin genetik unusurlarla da ilgisi vardir. Sismanlik egilimi olan kisilerin, kendilerini salmak yerine, spor yaparak ve hareket ederek fazla kilolariyla savasmalari sagliklari icin büyük önem tasir. Fazla kilolar kalp ve kan dolasimi sistemini olumsuz sekilde etkilemekle kalmayip eklemlere de zarar verir. Vücuda fazla yemek yiyerek gereginden cok enerji vermek, kiloya dönüserek vücutta yer eder ve vücudun kilosu artis gösterir. Spor sayesinde vücuttaki enerji dengelenebilir. Az hareket edildiginde ise vücuttaki kaloriler yakilamaz ve yag olusumuna yol acar. Bunun sonucu olarak asiri kilo olusur ve vücuttaki kaslar kütleleri azalir. Bu da saglizinizi tehlikeye atar ve görüntünüzde istenmeyen sonuclara yol acar. Hem sagliginizi korumak hem de görüntünüzü güzellestirmek icin düzenli ve yeterli sekilde hareket edip spor yapmaniz oldukca faydalidir. Spor sayesinde kolayca fit kalabilirsiniz. ------------------------------------------------------------------- Zencefilin Faydaları Zencefil yemeklerde sevilerek kullanilan bir malzeme disinda saglik sorunlarini da giderebilen bir sifa bitkisidir. Zencefilin tarihcesi antik cagdan bu yana, çin ve hindistan tibbinda büyük bir role sahiptir. Günümüzde bati ülkelerinde de gittikce daha cok sevilen zencefil saglik acisindan da büyük faydalar saglamaktadir. Zencefil kökü özellikle mide bulantisi, kusma gibi mide ve bagirsak sikayetlerinde rahatsizligi azalmasinda büyük ölcüde yardimci olur. Ayrica yolculuklardan etkilenen kisilerinde zencefilden yararlanarak, sikayetlerinden kurtulmalari mümkün. Bu amaclar icin genellike kurutulmus ya da toz haline getirilmis zencefil tercih edilir. Zencefilin botanik adi Zingiber offincinale´dir. 100 cm yüksekliginde, kamis görüntüsü olan, cok yillik, otsu bir bitkidir. Yapraklari mizrak bicimde olan zencefil, sivri uclu ve sari renge sahip ciceklere sahiptir. Zencefil icerdigi sagliga faydali ucucu yaglar ile sifa konusunda gayet olumlu etkiler gösteriyor. Bunun yani sira icinde bulunan oleoresin adindaki balsam sayesinde medikal acidan sifali sonuclar gösteriyor. Balsamin organizmada tam olarak etki mekanizmasi hakkinda bir bilgi yok, fakat mide ve bagirsak sistemine faydasi oldugu tahmin ediliyor. Bunlarin yani sira zencefil tükürük, mide suyu ve safra olusumunu tetikliyor. Ayrica bagirsak islevini destekliyor. Zencefil ilaclarin icinde de bulunuyor. Özellikle sindirim hastaliklari icin kullanilan ilaclarin icinde sikca bulunuyor. Örnegin gaz olusumu, bulanti ve kusma rahatsizlarinda kullanilan ilaclarin icinde yer aliyo. Ve migren tedavisinde de zencefil tercih ediliyor. ------------------------------------------------------------------- Hamilelik Hamilelik endise gerektiren bir durum olmasada bu dönemde kendinizi rahat ve huzurlu hissetmek ve dokuz ayin tadini cikarabilmek icin dikkat etmeniz gerek bir kac nokta bulunmaktadir. Hamilelik sirasinda kadinlarin kafasinda sikca olusan sorular beslenme, spor ve cınseIlik alanlarinda olusuyor. En önemli noktlardan birisi de dogru beslenmedir. Hamilelik döneminde kadinlarin enerji ihtiyaclari %2o oranlarinda bir artis gösterir. Hamile bayanlar bu dönemde bol meyve, sebze ve süt ürünleri ile beslenmelidirler. Kadinlarin hamileyken de kendilerini zinde ve saglikli tutmak icin saglikli ölcüde spor yapmalari da faydali olur. Bu noktada saglikli ölcünün hangisi oldugunu en iyi sekilde belirlemek gerekiyor. Cünkü uygulanan sporun ne kendinize ne de bebeginize zarar vermemesine dikkat etmek büyül önem tasiyor. Hamilelik döneminde yüzme, yürüyüs ve jimnastik en ideal spor türleridir. Hemen hemen her hamile kadin bu dönemde ruhsal olarak inisler ve cikislar yasar. Hamileligin son dönemlerinde bir cok kadin ci nseI isteklerinin arttigindan bahsederler. Bunlarin yani sira hamilelik döneminde sigara ve alkol tüketiminin hangi sonuclara yol acacaklarinin farkinda olmak gerekir. En iyisi hamilelik sirasinda tamamen sigara ve alkol tüketiminden uzak durmaktir. Cünkü alkol ve sigara bebek sagligi icin cok büyük bir risk faktörüdür. Zira alkol dogmamis bebegin direk olarak kanina ulasir ve bebegin sagligina büyük zararlar verebilir. Ayni sekilde sigara da bebegin kanina ulasir ve bebegin kan atislarini hizlandirir, bu sekilde bebegin ilk nefes alislarinda ki bebegin dogumdan sonraki ilk nefes alislari yasamsal önem tasimaktadir, problemler meydana gelebilir. ------------------------------------------------------------------- Adaçayının Faydaları Gercek ada çayının botanik adı Salvia officinialis´dır. Adaçayı bütün Akdeniz bölgesinde, özellikle Adria´da bulunur. Adaçayı yarım çalı grubuna aittir. Kalın ve yeşil yapraklara sahiptir. Çiçekleri 2 santim uzunluğuna kadar ulaşır ve mavi ve lila karışımı bir renge sahiptirler. Adaçayı yüzyıllardırşifa amaçlı kullanılır. Eski mısırlılar döneminde bile şifa etkisi nedeniyle yaygın ölçüde kullanılmış. Özellikle kısırlık durumlarında kullanım görmüştür. Tıp alanın adaçayının yapraklarından faydalanılmaktadır. Mutfaklarda ise adaçayı özellikle et yemeklerinde baharat amaçlı kullanılır. Adaçayı thujone, sineol ve kafur gibi uçucu yağlar bakımından bir hayli zengindir. Ayrıca titerpen, flavonoid ve steroid gibi maddeler içerir. Uçucu yağların sayesinde bakteri ve mantarların oluşması engellenmiş olur. Adaçayının içerdiği diğer maddeler iltihap sökücü olarak ta fayda sağlar. Adaçayının bir diğer faydası beyinde bulunan işi düzenleyici merkezi etkileyip vücudun ter atmasında yardımcı olmasıdır. Bu sayede vücuttaki mikroplar da kırılmış olur. Halk arasında adaçayı kan şekeri düşürücü olarak ta kullanılır. Boğaz ağrısında, bademcik iltihabında ve ağız bölgesinde oluşan iltihaplarda da oldukça olumlu etkiler gösterir. Örneğin protez nedeniyle oluşan ağrılarda ya da ağız kokusunda çoğu zaman adaçayı tercih edilir. İç hastalıkları alanın en çok terleme sorunları, sindirim sistemi problemleri ve iştahsızlık sorunlarında kullanılır. Adaçayı çay veyahut uçucu yağ halinde kullanılabilir. Günlük dozajının 4-6 gramı geçmemesine özen gösterilmelidir. Dozuna dikkat ettiğiniz sürece birçok faydasını görmeniz mümkündür. ----------------------------------------------------------------- Probiyotik Beslenme Pobiyotik kelimesini beslenme ile bağlantılı olarak sıkça duymak mümkün. Peki nedir bu probiyotik? Ne Anlama geliyor? Probiyotik adı altında özel organizmalar, özellikle canlı olarak tüketilen ve sağlık açısından olumlu etkiler sağlayan bakteri kültürleri kast ediliyor. Probiyotikleri genellikle marketlerin buz dolaplarında yoğurt ya da süt ürünleri halinde bulmak mümkündür. Ayrıca eczanelerde probiyotik preparatlara da rastlanabilir. Normalde kullanılan bakteri kültürlerinin (örneğin: yoğurt, süt, peynir) aksine probiyotik kültürler mide ve bağırsaktan geçerken hayatta kalmayı başarıp çok sayıda bağırsağa ulaşmayı başarmaktadırlar. Belirli probiyotikler darm florasini destekleyerek sağlık için olumlu katkılar sağlayabilirler. Bu sayede özellikle sonbahar ve kış aylarında meydana gelen üst solunum yolları enfeksiyonlarını azaltıp hafifletmeleri mümkün hale gelir. Bazı probiyotikler ise besin maddelerinin daha çabuk sindirilmesine yardımcı olup, yavai sindirim sistemlerini daha hızlı hale getirebilirler. İshal gibi antibiyotik ile tedavi edilen hastalıklar, probiyotikler sayesinde daha az meydana gelir. Bunların yanı sıra kronik iltihaplı bağırsak hastalıklarında da belirli probiyotikler yardım sağlar ve ishal oluşumunun önüne geçerler. Araştırmalar sonucu probiyotikler ile beslenmenin sağlığa önemli ve olumlu etkileri olduğu kanıtlanmıştır. Özellikle metabolizma üzerinde faydalar sağlanması bu ürünlerin daha fazla tüketilmesinde büyük rol oynar. Ayrıca vücudun savunma sistemini güçlendirerek hastalık uyarıcılarına (parojenler) karşı önlem salınmasını sağlar. Bu olumlu etkiler göz önünde bulundurularak her geçen gün probiyotik ürünler ile beslenmeyi tercik edenlerin sayısı artmaktadır. ----------------------------------------------------------------- Nanenin Faydaları Nane (Mentha piperita) bitkisi özellikle Avrupa ve Kuzey Amerikada yaygın olarak bulunur. Boyu 60 santimetreye kadar uzayabilir. Yeşil yaprakları bulunan nanenin sapı aşağıya doğru lila rengine sahiptir. Yapraklarına dokunulduğunda tipik mentol kokusu gelir. Nane aroma olarak şeker ve sakızlarda kullanım bulur. Tıp alanında ise yapraklarından faydalanılır. Nane yağının yanı sıra mentol yağıda kullanılır. Mentol yağı nane yağına kıyasla tadı ve kokusu hafiftir. Oldukça hoş bir kokusu olması nedeniyle nanenin ferahlatıcı bir etkisi vardır. Bu etki sayesinde kendinizi daha zinde hissetmeniz mümkündür. Nane yağının balgam sökücü bir etkiside bulunmaktadır. Ayrıca iştah açar ve kramp sökücü olarakta yarar sağlar.İlaveten nane safra üretimini tetikler. Naneli ürünler cilde uygulandıklarında soğutucu bir etki yaratır ve bu sayede bölgedeki ağrıyı hafifletip yanmasını engeller. Nane yaprakları ile demlenen çay yardımıyla mide ve bağırsak bölgesinde bulunan rahatsızlıkları giderebilirsiniz. Ayrıca safra kesesi ve safra yollarında nane çayı içildiğinde olumlu sonuçlar gösterir. Nane yağı ateşli hastalıklarda, soğuk algınlığında, gripte, üst solunum yolları enfesksiyonunda bir hayli fayda gösterir. Bebeklerde ve çocuklarda nane sadece dışardan uygulanmalı ve yüz bölgesinde kullanılmamalıdır. Naneli ürünleri kullanırken gözlerinize temas ettirmemeye dikkat etmelisiniz. Aksi takdirde nanenin içerdiği mentol gözlerinizi yakabilir. ----------------------------------------------------------------- Papatyanın Faydaları Papatyanın kaynağı Güney ve Doğu Avrupa’ya dayanmaktadır. Günümüzde Avrupa, Kuzey Amerika ve Avustralya’da özellikle kurak bölgelerde bulunuyor. Çiçeğin botanik adı Matricaria recutita yada Chamomilla´dır. Papatya düz saplı 80 cm’e kadar büyüyebilen bir bitkidir. İnce ve veyaz yapraklara sahiptir ve sarı bir başı vardır. Papatyanın içeriğinde uçuca yağ da bulunmaktadır. Uçucu yağının içinde matricin gibi maddelleri barındırır. Bitkinin şifasından faydalanmak istenirse dikkat edilmesi gereken konu, ilaç olarak hazırlanan ürünlerin hazırlanış şekline göre etkilerinin değişebileceğidir. Papatya iltihaplara iyi gelir, ayrıca yaraların çabuk iyleşmesini sağlar. Bunun yanı sıra kramp önleyici bir etkisi vardır. Bakteri ve mantarları öldürerek oluşmalarını engeller. Mide-bağırsak şikayetlerinde olumlu etkileri bulunur. Cilde iyi geldiğide oldukça yaygındır. Çoğu kozmetik ürünlerinin içeriğinde papatya bulunurç Örneğin papatyalı el kremleri çok ilgi görür ve faydalıdır. Ayrıca ağız sağlığında da büyük önem taşır. Ağız bölgesinde oluşan yaraları kısa sürede geçirir. Rahatlatıcı etkisiyle solunum yolunun açılmasını sağlar ve sistemde oluşan rahatsızlıkların önüne geçer. Ayrıca bazı banyo ürünleriyle papatya banyosu yapmak mümkündür. Genital bölgede oluşan tahriş ve rahatsızlıklara iyi gelir. Güneş yanıklarında da kremlerini kullanarak tedavi etmek mümkündür. Papatyalı ürünler genelde alkol içerir, bu sebeple göz bölgelerinde kullanmamaya özen gösterilmelidir. İngilizce ( English ) Sinusitis Sinusitis, nose around the sinus cavities, called the mucosa, developed against the reaction to various events. This is the most important events in infection. Sinusitis is usually rhinitis (nasal ilitihabı) is associated with the sinuses and rhinitis is caused by the spread. The development of the sinus infection, sinus function (physiology) is the result of some changes. Sinus blockage of the mouth, nose and sinus dysfunction in the small hairs in the accumulation of secretions, infection in the development of important causes. Lasting more than 3 months as a result of such events, develop chronic period. There are some local or systemic factors that facilitate the development of sinusitis. Most commonly, upper respiratory tract infections, sinus mucosal edema formation around the mouth leads to sinusitis. In addition, dental infections, sinusitis in the sinuses do through. Nasal polyps, foreign bodies, blocking the nose pads and mouth disease, may initiate tumors in the sinus. Severe malnutrition among the systemic factors (malnutrition), long-term cortisol treatment, uncontrolled diabetes, drug therapy for cancer (chemotherapy), immune system (immune system) bozulukları, include AIDS. SYMPTOMS Held sinus and the symptoms of the disease varies, depending on whether acute or chronic. The most common symptom is pain occurring after an upper respiratory tract infection. Pain is an important sign of acute sinusitis. Chronic sinusitis usually do not cause pain. Sinus pain can be mild or severe, continuous, head to tilt forward with the increased alcohol intake and menstrual pain. Acute sinusitis is usually unilateral, bilateral, sometimes greenish - smelling discharge are available. This discharge from the nose back - to flow through the nasal passage can cause sore throat and cough. In addition, systemic symptoms such as nasal congestion, and fever or fatigue, acute sinusitis is available in most of the time. In the case of chronic sinusitis, acute attacks of pain are usually not outside. Meanwhile, the most common complaints nasal congestion. Decreased sense of smell and taste DIAGNOSIS Sinusitis, the diagnosis, history and physical examination, and radiology, and in some cases, culture, and put them in the light. Physical examination revealed mucosal edema, rash, and runny nose is worth noting. Cheeks, forehead on the sides of the eyeball, should be investigated whether sensitivity. In addition, post-nasal meat, such as a tumor that can cause sinusitis to reveal diseases, post-nasal region should be examined endoscopically. Acute sinusitis is a flat-direct films (Water's X-ray) is very useful. However, the rate of 3O% give wrong results. Chronic sinusitis, mucosal thickening of plain radiographs, the most common finding. Computed Tomography (CT), sinus infections, the diagnosis is very important. IT 'youth and the status of the maxillary sinus and the bone structure and related pathologies, it is possible to see very well. IT also plays an important role in planning treatment. Sinus culture, the patient's general condition is very bad, or the antibiotic used in the absence of adequate response is made. TREATMENT Sinusitis treatment, medical (drug) or surgery can be done. Acute sinusitis usually responds well to drug treatment. Antibiotics, the most important part of medical treatment. Usually are given by mouth. Clinical improvement after antibiotic treatment usually begins within 48-72 hours. However, symptoms diminished after the intake of antibiotics should be continued for at least 7 days. In other words, the duration of treatment should be at least 10 days. Early cut of antibiotics, the re-emergence of symptoms and can cause chronic sinusitis. Also, playing a role in opening the mouth of sinusitis, sinus medications that make up an important part of treatment is also provided. These are locally or nose and / or systemically administered orally. Topical use should not take longer than 5 days consecutively, otherwise cause damage to the nose. Pain relievers, drugs for thinning secretions consistency, moistening the environment and saline nose wash, the other parts of the forms of medical treatment. Surgical treatment of acute sinusitis, generally do not need, but chronic sinusitis, complicated cases and patients do not respond to medical therapy, also commonly referred to fungus-induced sinusitis. In the surgical treatment of sinusitis, functional endoscopic sinus surgery and the important steps have been taken. PREPARED BY: Dr.. HAPPY Murad, Associate Professor İstemihan AKIN ---------------------------------------------- Extreme Obesity (Obesity) Particularly as a result of excessive accumulation of body fat a person should be above the limit of ideal weight is the weight. 25% of the rate of fat men, women exceeds 35% in the 30-talk about obesity. Body mass index (BMI), to determine the most frequently used measure of obesity. Body weight (in kg) divided by height in meters squared (m2) is located and with the unit (kg / m2), respectively. BMI 24.9 to less than the healthy, in the light of 25-29.9 overweight, 30-34.9 is overweight (grade 1 overweight), 35-39.9 is overweight and severe (grade 2 obesity), 40 and older is very severe or fatal obese (grade 3 = morbid obesity) is called. BMI 18.5 kg/m2 is less than the lack of weight (= weakness, asthenia) in question. BMI, waist circumference is as important as the other indicators. Waist circumference increased risk of developing heart disease increases. 88 cm to 102 cm in men than in women, waist circumference, the high likelihood of increased risk of developing heart disease. Again, regardless of waist circumference, BMI 35 kg / m2 or more of the higher risk of heart disease. Although the exact cause of exposed çıkarılamamasına, genetically inherited from parents in the formation of excess weight, excess food intake and inactivity başroldedir yakılandan. Decrease in basal metabolic rate with advancing age, pregnancy (a pregnancy is directly proportional to the number), the period of breast-feeding and menopause, hypothyroidism (thyroid gland failure), blood sugar levels to drop after the high-calorie diet (reactive hypoglycemia), excessive cortisol production of the adrenal gland, such as polycystic ovarian disease hormonal disorders, non-release, with the increase in appetite, drinking less water, excessive alcohol consumption, depression and some psychological problems, and some medications (anti-epileptic medicines, antihistamines, steroids, such as insulin use has more than enough), pension and night shift work, diabetes, or obesity born of a mother who, on the birth weight of 4000 grams, having a limitation in motion with the development of technology to increase well, a lot of food fast-food consumption, the most frequently accused of indulging in excessive weakness among the reasons. Under 10 years of age (especially in the period of 3 years of age), more than half of children who are overweight are at risk of becoming obese in adulthood. 70% of those who are overweight in adolescence in the developing obesity in old age. For this reason, the fight against obesity must start in childhood. Very fast, eating, eating in large bites, chewing less, no avoidance of fork spoon away, skip meals, snack for every occasion, watching television, reading newspapers, books and magazines-eating, excessive eating is sad and stressful, too much consumption of calorie meals, tadımlamak frequent invitations to visit and join everything, sleeps till its not missing food, water, eat less, do not come home at night, eating junk-food eating behavior of faulty sayılmaktatır. And start to eat the meal with a sense of saturation, withdrawal, and in fact is an important part of research for many years on the truly unknown is a very complex chain of events. Considered unrelated to the act of starting to eat hormone-learned behaviors, which alerts the body, psychological effects, the food look, smell, taste, and environmental changes in the social environment is enabled. The meals are eaten without feeling hungry. If the termination of the meal provided by hormones. Stress hormones secreted by inflating the stomach and intestines after eating dinner sonlandırırlar creating a feeling of saturation. In the sense of satiety effect of food content is received. Food, in the initiation, continuation and termination of stimulation from one's own body is, some of the hormones secreted by the stomach and intestines to influence the brain, hunger-satiety center (the brain, the hypothalamus), some hormones are secreted, with the increase of food intake and insulin in the blood and fat cell hormone leptin, the hormone secreted by the brain, the effect , reduction in blood sugar and appetite-increasing effect of the center, especially the warnings delivered to the brain via nerves in the stomach and intestine creates a feeling of fullness. Obesity is a beautiful / handsome to look at shut down. Increased tendency to diabetes. Heart and / or vascular disease increases the likelihood of occurrence. Fazlalaşır or worsen the disease with the risk of hypertension. Gall bladder and tract problems (stones, inflammation), fatty liver, stomach and esophagus problems (reflux esophagitis, etc.) may occur. Cessation of breathing during sleep (sleep apnea syndrome) due to the ongoing insomnia, bronchial asthma and respiratory infections occur. Some cancers are more common in obese people. (In women, breast, uterus and gall bladder, large intestine and for men, the rectum, and prostate), menstrual irregularities and ovulation disorders in obese women (polycystic ovary syndrome, etc.), hair growth in women and, therefore, observed an increase in the hormone testosterone. Decrease in sexual desire and testosterone levels in men occurs. Psychological disorders (decreased self-esteem, inferiority feelings, moving away from social life, distress, anxiety and depression), various skin problems (cellulitis, inflammation of the hair follicle, cracks), musculo-skeletal problems (arthritis in the joints, heel spurs, back pain, arthritis, gout ), temporary or permanent partial or generalized paralysis due to stroke, and the difficult birth are at higher risk of giving birth to large babies. Varicose veins, incontinence, and there is more potential to cause many troubles there is no any organ affected. Frequent weight change (increase-decrease) Do you mind? Nutrition discipline and / or after exercise, lose weight, weight gain, this philosophy of life may be more time to leave. Disruption of this balance with the excess weight often take some hormone emissions, mineral, and even affect the heart rhythm should be considered as potentially harmful. For this reason, frequent, excessive weight, and take breaks outside the control of specialist doctors should be avoided. Ideally, after a reasonable weight loss at the border if the pole he sürdürebilmektir weight. For this, the discipline of a healthy diet and exercising a part of our lives / you need to become a habit. Take the time to act Not only lose weight without exercise or diet only diet can not be without sports. Does not meet the criteria of being healthy, even with a. Exercise, calories as well as help reduce the risk of coronary heart disease, diabetes and cancer. Exercise and muscle tissue instead of fat tissue is lost. Exercise is why it is doing. Must be made to be healthy to lose weight and exercise regularly. The best exercise in a comfortable way people can do on its own, and exercise regularly. At least five days a week for at least 3 days 1 hour 30 minutes, or around, be very useful for medium-intensity exercise. Initially, you must be 5-10 minutes of exercise each day. Suitable for a 5-10 minute increments per week pace. Walking, aerobic, dynamic exercise, swimming and cycling to lose weight, exercise appropriate. After the age of 40s to do the best and safest exercise yürüyüştür. Showcase is a serious march would not help watching. Brisk walking is best. Exercise is beneficial for the heart rate during exercise (heart rate) must reach a certain figure. An overweight person to reach the number of heart rate [200 - (0.5 x age)] the formula can be calculated approximately. Exercise is enough to reach even that figure to 80%. Weight loss than exercise osteoporosis, depression, diabetes and heart disease, prevent, blood pressure, organized, while reducing the good fats bad fats also increase blood should not be forgotten. The secret of longevity is eating less and effective fitness with a free pass. Related to the simple suggestions to increase physical activity: Must acquire the habit of using the stairs instead of the elevator, where to go (bus / minibus) that you are going from a stop and a stop after the binmeli after / before the get off, you should park your workplace and away from the shopping center tool, to obtain the different activities (gardening, repairs, home-vehicle cleaning, etc.), cold weather, home fitness equipment and sports must for the workplace, if possible, go on foot or by bicycle, television Controllerless follow, you should not hard-wired rather than wireless home-office phones. Medication Obesity is a metabolic disorder that causes with the determination of whether the medication can be added if deemed necessary by following the diet and exercise discipline. However, obese persons, "as well as before and get ilacımı beslenirim" expectation and the hope that is a common occurrence, unfortunately. The drugs used for weight loss should be used in the control of Endocrinology and Metabolic Diseases specialist. Appetite status and other factors are taken into consideration drug selection and drug are selected for you by your doctor. Such an assessment is made and sold on the market without the approval of the Ministry of Health of drugs and / or the use of nutritional supplements can be useless, there might be harmful. Unfortunately, this kind of specialist support and authority to prescribe or even seen that people who are not used indiscriminately. But first, if you must identify and treat underlying disorder. Drug therapy, 3-6 months and more than 10% weight loss is provided, again, to continue the drug is suitable to prevent weight gain. The longer you use drugs, according to the person's risk of Endocrinology and Metabolic Diseases specialist should decide. To be successful in weight loss drugs should be made with a healthy diet and exercise discipline. Otherwise, only to lose weight, it is not possible with these drugs. Drug side effects during treatment should be closely monitored in terms of the person receiving the medication. Contents are unknown and have not been clinically proven plant / vegetable medicines, pills or tapes moss should not be in demand. Conscious and planned monthly weight, while weight, body mass index, waist circumference should be measured and what should be followed up zayıflandığı. Drug areas need to be monitored more closely. Diet of the person who, within six months, the weight% 5-10'nunu or loss of 0.5-1.0 kg per week, a sign of weight loss program was going well and the effort to maintain your current weight is entered. If you still have risk factors should continue to be intense program. A psychologist or psychiatrist to get expert help and learn relaxation techniques can be found in additional contributions. Surgical Treatment Surgical preference for aesthetic approach is not known. Morbidly obese (BMI 40 kg/m2 above) or those with BMI of 35 kg/m2 and above should be administered with caution in patients with comorbid risk factors. In addition, other methods of treatment failure in this patient when she was, and still has a high risk of morbidity and mortality should be applied. -------------------------------------------------- ---------- Malaria Disease Malaria, high fever, chills, and anemia, characterized by a parasitic disease. Malaria, paludism, there are names like plasmodiasis. Look at the history of mankind, affecting two-thirds of the world's population has been one of the most devastating diseases. Still maintains its importance in endemic areas. In our country, is endemic in South and Southeast Anatolia regions. The disease, called anopheles mosquito, the parasite from the patient by another person is carrying. Mosquito bite infects the blood and liver parasite matures and there is going to turn into another form, re-enter the blood stream. Here and there goes the red blood cells and multiply. After 48-72 hours of new blood cells, blood cells pass blasting. 10 days to 4 weeks after receipt of the first symptoms of parasites are released. 48-72 h after the symptoms are repeated. Malaria in pregnant women can pass from mother to baby or through blood transfusion. SYMPTOMS Fire Sweating and chills Headache Nausea and vomiting Muscle aches Anemia Jaundice Rarely, seizures or coma DIAGNOSIS Determined by physical examination, enlarged spleen and liver. Painted in a drop of blood from a finger is placed on the diagnosis. TREATMENT Regulated by drug treatment. While the disease is often seen in malaria regions kapmamamak Journey to the medication you should use for at least two weeks before the doctor. PROGNOSIS Some types of malaria is caused by very heavy infections, they are rare in our country. Treatment response is usually quite good. COMPLICATIONS Liver and kidney failure Anemia Meningitis Splenic rupture and severe blood loss associated PROTECTION Frequent travel to countries where malaria two weeks prior to the start, leaving the drug treatment will continue for 4 weeks and then be taken. Arms and legs be covered in these areas, the windows should have mosquito nets, sinekkovarlar used. Prepared by: Assoc. Dr. Thanksgiving CORNER -------------------------------------------------- ----- Acne Acne usually begins during adolescence, which led to the skin surface of the oil secreted by the sebaceous glands due to blockage in the follicular canal, especially in the face and neck, back, shoulders, upper arms and legs, such as seborrheic (oily) areas settled in the small, red wheals in the form of disease. Written history of acne is as old as written history of mankind. In some writings, some of the pharaohs of ancient Egypt there lived acne problem is. Acne Greek word 'acme' (the pointed end or sharp peak) originates from the word. Amidenus Byzantine manuscripts of a practicing physician, has used this word. People between the 'acne', known as the most common skin problem of acne. For every 100 adults to 85 i in a period of his life experiences with acne problems. In terms of frequency and severity among males 16-19 and females 14-17 years reaches the highest level. Typically it takes 5-10 years and is in the early 20s. However, in their 20s and 30s continued to acne, acne in adolescence or even adulthood, acne problem, do not live in people are also experiencing the problem. Acne can be seen in different ways. Name given to the black dot in the form of acne lesions, comedones, red, swollen, and purulent lesions, papules, nodules and pustules, called. There are four main factors that allows the formation of comedones: 1. Hormones (androgens): Acne usually occurs when the body begins to produce more androgen hormone. The highest level reached in androgen production between the ages of 11-14 also increased acne. Menstrual cycle in young women because of the changing hormone levels, acne is caused by exacerbations. These changes also affect the sensitivity of the sebaceous glands to androgens. 2. Increased sebum production: The sebaceous glands start to produce more sebum during induced by androgens. Oily sebum, and accumulates in the follicle moves upwards. As it moves upward, combines with the normal skin bacteria and dead skin cells. Sebum production increases, likely to cause hair follicle clogging and increases komedonlara. 3. Changes in the follicle: Androgen production increases, and oil glands expanded, extending to the structure of the hair follicle under the skin is transformed by the. Normally, dead cells are shed gradually and move away from the surface of the skin. Cells are shed more frequently in adolescence and more convenient for sticking to combine, sebumla contact, they can clog follicles. In this case, a plug of sebum and dead cells form a follicle. 4. Bacteria: Off the follicle, a suitable environment for bacteria. Especially in this environment, bacteria living in the P. acnes bacteria. The bacteria are fed sebumla and whether or not everyone's skin is acne. When the gland becomes clogged with fat and intra-sebumla P. acnes bacteria multiply more quickly. Chemicals produced by the bacteria in the follicle and causes inflammation of the skin surface. The role of genetic predisposition to the formation of acne are. If the mother or father, or his life at any stage of adolescence, acne, acne problems seen in children are much more likely lived. In addition, eating habits, not consuming enough water and fresh vegetables, cigarette smoke, such as insufficient exercise, and stress factors known to affect negatively the formation of acne. Acne, a condition laid down by clinical diagnosis and there is no specific laboratory finding. Acne, whether it be mild or severe dermatoloğunuzun controlled and secure manner with the help of a treatable disease. However, different types and different degrees of severity are different treatment options for acne. Prescription drugs must be written by a dermatologist. Please note that the most effective treatment can last for months even. Those suffering from acne, 92% recovery record 80% within six months after the start of treatment. Treatment, due to the repeated treatments may be long. This issue needs to be patient. 1) as applied to the skin surface (topical) treatment alternatives: Often seen during adolescence, acne topical treatment (creams), respond well. Benzoyl Peroxide (Benzoyl peroxide): P. acnes bacteria that causes acne, benzoyl peroxide is used to eliminate. Takes up to two weeks to give a result and should be used regularly for a long time. Many a lotion, cream and gel are. Mild cases of acne are recommended. Salicylic Acid (Salicylic Acid): Salicylic Acid in the skin dries out as an abnormal loss of cells is good. Oil production, or P. acnes is a direct effect to. Long-term and regular use is needed. Topical antibiotics: P. stopping or slowing the growth of acnes'in acts. Topical antibiotics, oral antibiotics are more limited in effect to. Topical retinoid medications: Peeling effects. To take control of acne by blocking pores filled. Can be used with benzoyl peroxide and oral antibiotics. 2) Oral medications used: The oral medication is recommended for patients with moderate and severe acne. Such drugs are often used in conjunction with topical treatment gives better results. Oral antibiotics: topical treatment has not enough cases in conjunction with topical therapy or oral antibiotics may be prescribed alone. Antibiotic treatment of acne that have a role in the formation of bacteria (P. acnes) that reduces the number and eliminates the inflammation caused by bacteria. Oral contraceptives (birth control drugs used in the mouth): The sebaceous glands in part under the control of sex hormones, so acne usually occurs during adolescence. Hormones in adolescence and young girls, both young men are produced in larger amounts. Hormonal therapy is to control secretion of the body, these hormones. Your dentist should give the decision on the use of these drugs must be. The only valid treatment option for women. Oral retinoids: This group is very effective in the treatment of acne medication isotretinoin, and only by prescription can be used by dermatologists. Did not respond to other treatment methods and successfully applied to people with severe acne. Significantly reduces the oil production of sebaceous glands. Prevents the formation of black spots. Fixes the number of bacteria and inflammation. Use with caution during the dermatologunuzun be sure to follow the advice and warnings. Acne affects the external appearance of one's self can lead to ugly and to feel socially excluded. Sometimes the inflamed acne, painful discomfort to the patient can deliver between a state and sometimes take to recover, leaving their traces. If you have problems with acne, the dermatologist as soon as this point of contact. Prepared by: Assoc. Dr. Nahide Onsun -------------------------------------------------- ----- Schizophrenia Schizophrenia, mental and social functioning leading to disability and a psychiatric disorder that affects. This disorder affects the lives of family and friends to the lives of patients. Schizophrenia, behavior, cognitive, emotional, perceptual, and other aspects of the covering, with variation, a clinical syndrome that can lead to loss of function. Appearance varies according to the patient and the time, but in general, heavy and often long-lasting effect of the disease. Schizophrenia occurs in all societies and geographical areas. Incidence and lifetime prevalence rates almost equal to the entire world. The general population is 0.5-1% 'i develops schizophrenia at some point in life. Men and women seen in equal proportions. Today, the written descriptions of the symptoms observed in patients with schizophrenia often are found throughout recorded history. Treatment of schizophrenia and the 18 th century began to be explored. Schizophrenia, dementia precox defined as more than a century since the first, a controversial diagnosis in terms of causes and classification systems. At the same time the term schizophrenia has undergone stigmatizasyona and misunderstanding. With a traditional point of view, patients with schizophrenia are rarely working, not able to establish meaningful relationships, or even isolated from society and social classes living in the streets or who are showing a downward trend. But this began to change the negative perspective. A recent study conducted on patients diagnosed with schizophrenia, 15 and 25-year follow-up approximately 50% of patients show good clinical results in recent years with improved diagnostic criteria for schizophrenia are diagnosed reliably, and with the international diagnostic systems of schizophrenia, a condition known as diagnostic and describes a wide audience of patients. Age at onset of schizophrenia, typically tens of years are men, while the end or early twenties, early thirties, women with the disease often suffer from the end of twenties. A family history of schizophrenia have significant risk factors. 80 year old twins in the field of behavioral genetics, family and adoption studies, suggest that schizophrenia is inherited. Family studies, individual patients showed an increase in risk of developing schizophrenia increases the degree of genetic sharing. Mary Cannon and colleagues, the development of schizophrenia during pregnancy as a risk factor for complications (bleeding, diabetes), complications during birth (emergency cesarean section, asphyxia), and abnormal fetal growth and development (low birth weight) in the form of schizophrenia associated with birth complications have identified three groups. SYMPTOMS Onset schizophrenia may be slow or fast. In most patients, symptoms appeared and slowly increases. At this stage, social withdrawal, loss of interest in school or work, deterioration in hygiene and self-care, unusual behavior or symptoms such as temper tantrums can be seen. Family members may find this behavior disturbing and difficult to interpret. Of patients with disorders of perception (auditory, visual and physical), thought disorder (delusions) and various psychiatric symptoms such as loss of insight becomes apparent to live with a diagnosis of schizophrenia. DIAGNOSIS Schizophrenia is a diagnostic symptom or test is approved for, there is imaging method. Practitioner and the patient's psychiatric diagnosis according to DSM and ICD diagnostic criteria that defined as a result of assessment. This current generation of diagnostic systems, DSM-IV-TR and ICD-10. The diagnostic criteria of schizophrenia descriptions of systems are compatible with each other greatly. Signs and symptoms of schizophrenia, other psychiatric, medical and neurological bozukluklarca can be imitated. Pathognomonic for the diagnosis to help reach a diagnosis of current signs and symptoms, laboratory and imaging tests are not, a careful history, mental status examination, and must rule out other causes. The first attack, atypical features (such as a quick start or late start) in case of a medical illness or substance abuse treatment or after the beginning of a new differential diagnosis in cases, special attention should be paid for. (Tiger) Schizophrenia Subtypes Paranoid schizophrenia is the most prominent feature is the existence of one or more visual varsanının. Delusions are often associated with the content of the content of auditory hallucinations. This subtype has a relatively good prognosis. Disorganized (hebefrenik) subtype of schizophrenia, the most important feature of the DSM-IV-TR disorganized behavior or inappropriate affect and thought disorder is blunt. Poor premorbid functioning, insidious onset, chronic flow and a poor prognosis, the general features of this subtype. Undifferentiated schizophrenia, schizophrenia meet the criteria, but one of the above-defined sub-types are described as hanging category. Diagnosis, be put exclusion of other subtypes. Catatonic and residual-type schizophrenia is seen less frequently. PROGNOSIS Understanding the disease process will lead to treatment. Exacerbations and periods of remission is the clinical course of schizophrenia. In general, approximately 10 to 20% of patients with schizophrenia showed a good flow,% 40-50 destruction with very little improvement in exacerbations, and less than 20% in chronic patients indicated that. Unlike other psychiatric disorders after each period of exacerbation of the patient's functioning is monitored more destruction. TREATMENT Treatment approaches in schizophrenia, the disease exacerbation and stable (with maintenance) that must be addressed by the period. In schizophrenia, the positive influence the course of the disease, early diagnosis and initiation of treatment, preventing the loss of function, taken in the direction of a positive response to treatment in less time and available data. Antipsychotic drugs in the treatment of schizophrenia in the first rank in both periods. Psychotherapy and psychosocial treatment approaches should be supported. Treatment should continue for the patient's own environment, but in the absence of treatment compliance should be treated in hospital choice. COMPLICATIONS Patients with schizophrenia, committed suicide due to several factors, including higher death-rate. Patients with schizophrenia, nicotine dependence, especially to carry an increased risk for substance abuse. Approximately 90% of patients may be addicted to nicotine. Schizophrenia, psychological, economic and social aspects of psychiatric disorder that causes loss of function. Prepared by: Assoc. Dr. Sibel Orsel -------------------------------------------------- - Recurrent Heart Attack Leading to premature deaths from cardiovascular disease and negatively affects the quality of life for people around the world about 17 million people die each year. Cardiovascular disease is the most common cause of all deaths in our country. 100 thousand times per day, 7 days and 24 hours of heart contraction and blood circulation to the loosening of that work is a body working properly and live a heart vessels, heart muscle mass are needed. Smoking, diabetes mellitus (diabetes), hypertension, poor diet and genetic factors, some of the inner surface of the arteries due to accumulation of cholesterol and certain blood cells, called plaques, calcification occurs as a result. This vessel calcification occurs, the heart (coronary artery disease or coronary artheroskleroz) and büyüp tears, blood clots, heart vessel will occur in this region, and completely cut the flow of or substantially prevent blood clots. In this table, a heart attack (myocardial infarction) is called. Meanwhile, the patient will feel chest pain. This can be summarized as the formation mechanism of a heart attack. Whether early intervention in this area you can open clogged blood vessels and the heart's contractile strength of heart muscle loss will occur will be reduced. Recurrent heart attacks, and ultimately it will be more damage kalap will develop heart failure. Coronary artery disease is a chronic condition. Previously, patients who have a heart attack within a year, 8-10% are likely to repeat heart attack. Heart attack before the second heart attack or other coronary arteries leading to the coronary artery blockage events that occurred on or before the above-mentioned applied to stents in patients with the so-called blood thinners, a team of people forgetting to use drugs, or early discontinuation of drugs, bypass-related patients with blockage of blood vessels caused by the by-pass Once discharged from hospital after heart attack patients, even lower life expectancies than other people. The first is a small area has been affected by heart failure, the heart does not affect the functioning of the heart, or very little effect, and will resume the task, but more recurrence of heart attack and cardiac function in heart tissue will be damaged will result in significant reductions or other complications that may occur (some rhythm problems, heart muscle drilling, such as valve problems) will increase due to life-threatening. Who are the risk of heart attack: 1 - people who previously had a heart attack. 2 - who had by-pass amaliyatı 3 - People treated with the stent balloon 4 - the person who has known coronary artery disease 5 - Diabetes mellitus (diabetes) 6 - Hypertension 7 - People with high LDL-cholesterol level, 8 - People with low HDL cholesterol level 9 - Non-Persons 10 - a family history of cardiovascular disease, those SYMPTOMS The most important symptom of a heart attack: pressure impingement is often in the style of the left arm, shoulders, back and chest pain in the jaw can hit the fear of death. Often takes longer than 20 minutes, and sublingual nitrates (izordil) does not respond. Cold sweats, nausea, vomiting may be accompanied. Some types of heart attacks and chest pain may be felt more in the stomach and gastric problems can mimic. For some people, symptoms may be very confidential. Elderly patients with diabetes and almost no complaints of pain can not hear, and only the shortness of breath and cold sweats. Similarly, those with complaints should contact the nearest health facility TREATMENT Spent some groups of patients, depending on the type of heart attack (ST elevation heart attack) in an emergency, while the other patient groups and to keep you from 48-72 hours if you do not have içresinde angiography, and angiography is done according to the result if the clogged vessel balloon or stent balloon and stent procedure if clogged provided the vessel patency. Type of heart attack called ST-elevation thrombolytic clot dissolving (thrombolytic therapy), some drugs can be used for the opening of clogged vessels, especially the first 3 hours of a heart attack, this treatment is as successful as the balloon-stent procedures is declining success of the angio lab hours later at hospitals that provide emergency treatment to open the vessel can be used for. Later, coronary intensive care unit is monitored for 48-72 hours of a heart attack and some of the complications that prevent blood clotting and also prevent clogging of the stent so that the vessel continues the lightness of heart and protects some of the drugs are added to the treatment of various drugs. For some patients, the stent structure of the heart's blood vessels in the absence of appropriate emergency by-pass can be made. Depending on the seriousness of a heart attack patient can be discharged a few days içerinde remain in hospital for a while longer. Patient after discharge; Especially in patients with coronary vessel stent in-stent clot, especially aspirin and clopidogrel was started to prevent the development of effective drug-coated stents are recommended to use item medications 3-12 months, this period may be longer. Smoking should be absolutely. Diet and weight loss: eating fruits and vegetables, saturated fat used, to ensure total daily calories from fat and less than 30% omega-3 fish oils to be called, if you have hypertension, are recommended to reduce salt use. Exercise: light weight, exercise 30 minutes a day 5 days per week are recommended. For example, such as walking with quick steps. Aşırırı exercise must be avoided, especially in hot weather. Diet and drugs, blood pressure control should be provided. (Blood pressure should be below 130/80). If you have diabetes to control blood sugar levels and cholesterol levels with drugs, diet, reduction, regular control is recommended. -------------------------------------------------- ------- Decrease in blood pressure (hypotension) Only a few decades ago, doctors measure blood pressure 160/95 millimeters cıvalık (mm Hg) for most people to think that was an acceptable target rate. Today, these figures are regarded as dangerously high, and 120/80 in the bottom level of blood pressure is considered to be the best for your health. Setting the standards for high blood pressure in some people to fall continuously, as little to too thin or too rich, or very low blood pressure can not be led to assume. However, the situation is not always the case. Low blood pressure (hypotension) are healthy and many people who seem to be lower than normal values ​​associated with any symptoms or no symptoms. But for some people, low blood pressure can cause dizziness and fainting or serious heart, endocrine or neurological disorders may indicate. Blood pressure and other vital organs of the intense low-oxygen and nutrients to the brain, deprived the state of shock, a discomfort which leads to death. SYMPTOMS Some people with low blood pressure, heart and vascular systems are robust, with lower risks of heart attack and stroke zirvesindedirler physical condition. For these people, low blood pressure cause for concern rather than a cause of celebration. However, low blood pressure at the same time, especially following sudden drops or if signs or symptoms associated with him, be a sign of an underlying problem: Dizziness or lack-luster Fainting (syncope) Lack of concentration Blurred vision Nausea The skin cold, damp, and have pale Fast and shallow breathing to Fatigue Depression Thirst Causes Heart-to-action element of the main circulatory system, each with a shot in your blood arteries, veins and capillaries by removing a journey of 60,000 miles in length, and finally the blood to flow through every day provides approximately 8000 liters. To do this, you are going to squeeze a tennis ball up to the same degree of force following the contraction of an average of 70 times. Blood pressure and resting phases of each heartbeat atardamarlarınızdaki pressure is a measure of work. Here is the meaning of the numbers: Systolic pressure. The first figure is the measurement of blood pressure in this figure, the rest of your body through the arteries of your heart pumping the blood pressure is the amount produced. Diastolic pressure. The second figure is the measurement of blood pressure in this figure, your heart is at rest between shots atardamarlarınızdaki pressure is the amount of time. Able to obtain accurate blood pressure measurement at any time, even if blood pressure is not something that is hard. Within a short period of time, sometimes from a time previous to the heartbeat, your body position, breathing rhythm, stress level, physical condition, where drugs, nor eat and drink, or even time of day, may vary significantly. Blood pressure is the lowest at night and usually shows a sharp increase uyanılınca. The current guidelines, a normal blood pressure is 120/80 than to be low, 115/75, many experts' opinion that the optimal value. Measurement of higher values, increasing the risk of a serious sign of heart and vascular disease. Tensions even in the past, which is considered healthy (120 to 139 systolic and 80 to 90 diastolic) is now thought to increase risk. On the other hand, low blood pressure is much more difficult to qualify. Some experts diyastolikten low blood pressure lower than 90 systolic or 60 defines the measured values, lower than normal blood pressure for the acceptance of your numbers is enough to be just one of the low range. In other words, the systolic pressure is a perfect 115, but the diastolic pressure is 50, basıncınızın thought to be lower than normal. However, this may be misleading, because the low blood pressure, creators, vary considerably from person to person, very relative. For this reason, doctors are often chronically low blood pressure, but the difference is very low, believe that the signs and symptoms, causes. On the other hand, a sudden drop in blood pressure can be dangerous. Only a change of 20 mm Hg, for example, 110 130 sistolikten sistoliğe decrease blood flow to the brain is not enough time can cause dizziness and fainting. High values ​​down, crash, especially uncontrolled bleeding, severe infections or allergic reactions caused by death of the host declines. How is low blood pressure, low blood pressure? Low blood pressure due to a healthy lifestyle can be a blessing to you. Athletes and blood pressure in people who exercise regularly, for example, is typically lower than those without the same extent on the form. In general, non-smokers, so too are those protecting the well-fed and normal weight. However, in some cases, low blood pressure, severe, even life-threatening disorders may be a symptom. The reason for lower than normal blood pressure is not always clear, the doctors, the following factors, low, and sometimes dangerous manner may cause or contribute to the measurement of low values ​​can speak: 1 - Pregnancy. One woman's circulatory system expanded rapidly during pregnancy due to high blood pressure tends to fall. In fact, the first 24 weeks of pregnancy, systolic pressure commonly drops from five to 10 points, while diastolic pressure between 10 and shows a big drop like 15 points. 2 - Drug treatments. Diuretics and other medications to treat hypertension, heart medications such as beta blockers, drugs for Parkinson's disease, tricyclic antidepressants, especially when combined with nitroglycerin with Viagra, a number of substances such as narcotics and alcohol can cause low blood pressure. Other drugs sold by prescription and under-counter or high blood pressure medications in combination with low blood pressure can lead to time received. 3 - Heart problems. Of heart disease that can cause low blood pressure, heart rate is extremely low (bradikardia), problems with heart valves, heart attack and heart failure is. These are sufficient to meet the needs of your body to your heart's blood circulation, the extent sokamayabileceği disturbance. 4 - Endocrine problems. These are over-active thyroid, or is not effective enough (hypothyroidism and hyperthyroidism), adrenal insufficiency (Addison's disease), low blood sugar and diabetes are included in some cases. 5 - Dehydration (water loss). Fever, vomiting, intense diarrhea, excessive use of diuretics and strenuous exercise are all factors, including, where your body loses more water, the water loss can cause a potentially serious illness. 1 percent of body weight? I to 2 per cent? Percent, even as a slight loss of water, fatigue, sleepiness and fatigue can cause. Much more serious is the one, which is a complication of dehydration with hypovolemic shock hazard of death. In this case, a sudden drop in blood pressure low blood volume, and, correspondingly, the amount of oxygen reaching the tissues caused by a reduction in time occurs. Heavy Left untreated, hypovolemic shock, may lead to death within a few minutes or hours. 6 - Blood loss. Extensive internal bleeding resulting from a major trauma or a significant decrease in blood volume, blood loss, which can cause a severe drop in blood pressure causes. -------------------------------------------------- ----------------------- Part of First Aid in case of disconnection Patient / deposited to the wounded on their backs. Sick / injured her legs raised up to 30 cm (shock position is given). Control bleeding in the limb is severed, the buffer is switched on and off. Bleeding or pressure points where pressure is applied to stop the bleeding. These measures are applied tourniquet can not control bleeding. Sıkılaştırılarak limbs bleeding is controlled after the application of tourniquets. Clean water-tight sealed in the pulled out part of the limb is placed in a plastic bag. A second piece of ice breaking off the bag when they were put into the bag. After switching off the mouth of a piece of plastic bags when they were severed limb, put in 1 cup water 2 spoons of ice placed in a second plastic bag or bucket. In this way, the severed limb with a piece of ice in a cold place and prevented direct contact of the transport is provided. Bag sick / injured with the same of makes is placed on the patient's name and surname are written, no later than 6 hours will be shipped within the health facility. Medical units are informed (112). Prepared by Ministry of Health Emergency and Disaster Health Services Department -------------------------------------------------- ----------- Sleep Disorders One-third of the human life passes in sleep. Sleep-related information has been obtained in the last 50 years and has become one of the research topics of our time sleeping. Sleep is an indicator of general health. Mental and physical disorders, sleep disorders, sleep problems can occur and, therefore, is very common. Which is due to another mental or physical discomfort as well as sleep disorders are also common types of sleep disorder in itself be considered a syndrome. Especially in recent years, which is a syndrome in itself, 'sleep disorders' has increased over the study. May arise as a result of a patient, such as depression, insomnia, sleep, pain, or may be distorted as a result of a medical illness. This type of secondary cases of sleep disorders. There are mechanisms regulating sleep disruptions related to primary sleep disorders. Person's life can lead to serious problems, impaired sleep efficiency. First, some studies on dreams, Freud showed that at the end of the last century. The mind continues to work effectively in sleep and dreams, it is also argued that evidence. Aserinsky the first scientific studies on sleep, Kleitman, Dement, and by Hartman in 1950 and in 1960s have been revealed. The brain is actively trying to sleep, as neurophysiological recovery and repair is performed, extracting what has been learned while awake, is an active process to prepare effectively for the storage and wakefulness. Although infants and small children for more than 7-8 hours a day for an adult average sleep time in humans. Finds that in the newborn period 16-18 hours. Biological agents, as well as the need for the quantity of sleep in learning and adjustment factors vary from person to person, depending on. Hartman anxious, troubled, pessimistic people who slept more, live their lives for themselves programlayabilen optimistic and tells people what they need less sleep. SLEEP PHYSIOLOGY Sleep, non-REM (rapid eye movements that period) and REM (rapid eye movement period) consists of two parts. The two together creates a sleep period. 4-5 pieces of sleep a night during the monitored period. Non-REM sleep time decreased gradually throughout the night, REM sleep time increases. An adult individual's sleep, 80% of the non-REM, 20% of REM sleep at. In itself consists of four semesters of non-REM, and waking to become a significant decrease of physiological functions. REM sleep is a high level of activity in the brain and is characterized by uyanıklığa similar physiological activity. Dreams in 80% of the scroll is known to occur during REM sleep. Physical regeneration, and that rest and relaxation in NREM sleep, metabolism slows down, the cardiovascular system and respiratory system are noteworthy reduction in physiological activities in general. REM sleep, cognitive and physiological activities, are remarkable. Heart rate, respiratory rate and depth varies. Awake brain blood flow and oxygen usage in term shows a similar pattern. In men, an erection can occur. Rates of young adulthood: 1 - NON-REM sleep, 75% of the total 'representative. Term 1: (% 5) halüsinatuar images can be seen, may be transitions from wakefulness sleep, superficial sleep period. Term 2: (% 45) followed at this stage, the superficial sleep. Term 3: (12%), body temperature and blood pressure is reduced, moderately deep uykudur. Session 4: (13%) of the universe is the deepest sleep. Superficial sleep (Period 1 and Period 2): the period of transition between sleep and waking, people could be awakened easily. Deep Sleep (period 3 and 4): it is difficult to wake the man. Growth hormone secretion is increased in this period. Increases protein synthesis, metabolism slows down, the cardiovascular and respiratory functions in general will decrease. 2 - a total of REM sleep, 25% of the representative. SLEEP DISORDERS Every human being may from time to time insomnia, psychological distress and physical disorders can disrupt sleep temporarily. They do not say sleep disorder. Many mental disorders can be seen in the sleep disruption. But in these cases as soon as the diagnosis of sleep disorder in itself. In these patients, diagnosis, primary diagnosis of the disorder. Detailed information about each patient should be taken during examination of sleep, sleep. a) transition from sleep problems (sleep, dive format, speed, difficulty in falling) b) during sleep maintenance problems (dreams, divisions, teeth grinding, sayıklamalar, sleepwalking) c) to wake problems (waking up early, waking up late, difficulty waking up). Sleep, sleep laboratory should be the main examination, but it is impossible to review every patient's sleep laboratory. This method often fail to respond to treatment with the purpose of research or in some specific disorders (for example, sexual impotence, sleep apnea, restless leg syndrome) is used in order to make the diagnosis. Sleep disorders in the World Health Organization is collecting under the following headings: ICD-10 classification - F 51 sleep disorders are not caused by organic - Non-organic cause of insomnia - Organic non-induced hypersomnia - Sleep-wake pattern is not caused by organic disorder - Sleepwalking - Sleep fears - Bunaltılı dreams - Other non-organic sleep disorders caused by - Organic non-induced sleep disorder, unspecified DİSSOMNİA Sleep initiation, maintenance, or excessive sleep-related disorders. The amount of sleep, the nature or timing of indefinite disorder. Insomnia (sleeplessness) Difficulty starting or maintaining sleep. People slept or inability to sleep, but insomnia is considered to be dinlenmeme complaint. The most common sleep complaint. Hypersomnia (excessive sleep) An increase in the amount of sleep, or both, together with an increase in daytime uykululuğunda storms. Parasomnia Sleep to wakefulness during sleep or involuntary, or an unusual phenomenon in the doorway. Sleep-wake ORDER OF DISORDER Outside of the desired displacement of the circadian sleep period (1.2). Primary Insomnia (primary insomnia) Primary Insomnia, the main complaint is not restful sleep, or sleep in starting or sustaining a challenge to continue and that this complaint is defined as at least 1 month. These definitions are based on the patient's own assessment of sleep. This is why the story is sufficient for the diagnosis from the patient. This is accompanied by symptoms of fatigue during the day, attention and memory problems are observed. In adults, the annual prevalence is 30-40%, 10-20% of these cases suffer from severe and permanent lack of sleep. The most frequent difficulty falling asleep and waking up intermittently reported to the association. Chronic insomniası ones, their sleep is shallow, you can easily wake up again, say that the sufferings of difficulty sleeping. Chronic insomnia in women, the elderly and the physical / mental illness is more common in those. Significant disruption to those people who are suffering from this kind of functionality should be diagnosed with primary insomnia. TREATMENT Establishing whether the goal of treatment in another disease, and cause-specific regulation of treatment and a significant psychological or organic cause, or organization of sleep hygiene. Sleep hygiene recommendations for the organization; - Is necessary to exit out of bed the morning - At the same time every morning kalkılmalı - During the day, uyunmamalı - Regular exercise should - Bedrooms sound, light, heat must be preserved in terms of - Very hungry or satiated olunmamalı - Caffeinated, alcoholic drinks and tobacco should be avoided - Sleep çabalamamalı - During the night hours bakılmamalı - Bedrooms should not be used for any other purpose other than sleep (course work, such as TV watching) Before drug treatment, relaxation exercises, a warm bath and behavioral methods should be tried. Even the regulation of sleep hygiene is provided only so much benefit. In the absence of adequate arrangements referred to in this hypnotic drugs. Stimulus Control Therapy Objective sleep with the bedroom and the bed, the result of matching the negative life, changing the model to create a new behavior. (Not to get to bed before sleep, to use the bedroom only for sleeping, uyuyamadığında out of bed to go to bed again When it comes to sleep, how much a particular morning Satte uyunursa uyunsun to get up). Sleep Therapy Abbreviations Determining the possible hours of sleep out of it, should not be getting into bed. -Relaxation therapy: Relaxation tapes, meditation. Primary hypersomnia (excessive sleeping Primary) Enough sleep during the day, but felt he had to sleep in one's night a month, long-standing, sleep disorder that affects the functionality of the person. People have difficulty kalmada awake during the day and can be involuntary nap. To diagnose the symptoms continue for at least 1 month, must be impaired social and occupational areas of functioning. Complain about the general population, 14% of Turkish society hipersomniadan. Usually begins in adolescence and can become life-long chronic condition. Hypersomnia in school, and social relations of work can lead to dysfunction. Hypersomnia 1-Mental due to an illness (eg, depressive disorders) 2-physical due to an illness (such as Obstructive Sleep Apnea Syndrome) 3-Primary hypersomnia is made as to the cause and treatment are examined in 3 groups. Narcolepsy Sudden attacks of sleep, alertness and muscle tension in the short-term loss to the sleep-wake transition and during the sleep paralysis while falling asleep / waking up from sleep, which is a disorder characterized by hallucinations (1,2,3). Indicate a tendency to run in families. Although not all symptoms in all patients with the most common complaints during the daytime sleep attacks. Episodes of irresistible sleep attacks, it takes 5-10 minutes, and people are relaxed they fall asleep completely. 2-6 times a day on average, consists of episodes of sleep attacks. REM sleep occurs within the first 10 minutes of sleep onset. Often adolescents and young adults, usually begins before age 30. Treatment: It is important to-day planning of naps at certain times. Reducing the number of episodes of sleep and psychomotor performance-improving the various drugs available (1,2,3). RESPIRATORY ASSOCIATED SLEEP DISORDER Respiratory disorders during sleep are not recognized enough, there are common problems, and severe complications. Sleep-related breathing disorders, insomnia or hypersomnia, characterized by disorders revealed. Obstructive Sleep Apnea Syndrome is the most common form (Sleep Apnea Syndrome) is. Sleep apnea; kept in breathing during sleep lasting 10 seconds. 1 hour for diagnosis of sleep apnea must be present in more than 5 times. In the elderly, are most common in males and overweight people. The incidence is higher in patients with snoring. Fatigue, lack of drive, inefficiency, cognitive function impairment can. Treatment: -First step in treatment: Weight Loss -If the upper respiratory tract repair structural defects: uvuloplasti, nose surgery, ... -CPAP (continuous positive airway pressure) that served to regulate the pressure in the upper respiratory devices, called -Antidepressants: often shorten REM sleep apnoeas occurred Avoid alcohol include-(1,2,3). Circadian rhythm sleep disorder (sleep wakefulness Order Disorder) According to the environment must comply with a daily period of sleep-wake pattern with the person's own circadian sleep-wake cycle caused by lack of compliance to each other, causing a persistent or recurrent hypersomnia or sleep disturbances, which insomniaya. Delayed sleep phase type: falling asleep and waking up hours later, a steady flow is (1, 2). According to generally accepted time of sleep onset was delayed more than 2 hours. Featured shifted sleep phase of the type: ordinary according to the time period of a few hours of sleep shifted forward. Characterized by waking up an hour earlier than intended. Jet Lag Type: occurring when traveling through multiple time-zone, according to the current time, inconvenient hours of the day a state of being sleepy or awake. Changing work hours type: Night work or overtime hours with frequent changes in the person's sleep during the sleep period, or is sleepy during the actual period of wakefulness. 4 - Not specified divided into subtypes such as (1.2). NOS DİSSOMNİALAR -Restless Legs (restless leg) syndrome: Rest and sleep most of the time, especially in the feet numbness, tingling sensations, such as, sometimes leading to pain and a table is leaps and bounds. For this reason, attracts people to fall asleep and difficulty maintaining. Symptoms often worsening at night to tend. Reduced walking and to act. People need to stand up out of bed because of the complaints heard of this occurring has difficulty in starting to sleep. People to cope with this situation oğuşturmakta feet, doing massage, getting around, eat something. The reason is not known for certain is that lack of dopamine. Pregnancy, iron deficiency anemia, vitamin B12 deficiency anemia, and kidney diseases, the incidence is increasing. Dalsalar sleep myoclonus in these patients even after busied called periodic leg movements of sleep continuity is impaired due to continue. Treatment with dopaminergic drugs, opiates, gabapentin can be used. -Nocturnal myoclonus (periodic limb movement syndrome): Occurring especially in the legs, repetitive and low-amplitude, short-term is seen as throwing. Kidney diseases, are associated with iron deficiency anemia and vitamin B 12. Without distinction of gender is seen as a problem of middle age and the prevalence increases with age has been reported. İnsomniaya, often can lead to uyanmalara. Nightmare disorder (nightmare) Poignant, and lengthened the period of REM sleep, usually toward the end of the night without waking up the road, which is seen and an external stimulus, frightening dreams and indefinite. Can occur at any age. The most commonly seen in ages 3-5. The frequency of 5% in adults, in children is around 10-30% (1, 2, 4). There is no difference between the sexes. People will wake up from sleep with fear. Sleep like teröründeki screaming, autonomic activity can be increased and abnormal behavior. However, very few are in confusion, and remember the contents of the dream. Fall asleep at after the episode. Treatment antidepressants, hypnotics can be used, reduce the frequency of REM sleep-suppressing nightmare (1.2). SLEEP TERROR DISORDER (pavor nokturnus) Emerged in the early hours of sleep, screaming and crying, accompanied with intense fear, autonomic, and behavioral changes is a disorder characterized. Intense fear, panic and related autonomic symptoms (palpitations, sweating, ...) there. People at the supermarket, attempt to escape, make sudden movements, may be injuries. People wake up in the morning not remember anything about the incident (1, 2, 3). Usually seen in one episode, and episodes of night, usually subside within 15 minutes without a full uyanukluk state. Prevalence is 1-6% in children between the ages of 5-7 are the most. Begins to decrease during adolescence, frequency of attacks. In adults, the frequency of 1% 's are. Treatment antidepressants, hypnotics can be used (1, 2, 3, 4). Sleepwalking Disorder (somnambulizm): 3 and 4 non-REM period, especially the first one-third of sleep begins. A sequence consists of complex behaviors. Full consciousness is not a part of the episode, or remembered, to leave out of bed and walking is characterized by (1, 3). This speech, go to the toilet can be a complex behavior, such as. Falls, injuries occur. Is difficult, and the table is accompanied by the awakening of the patient remember. Patients often go back to bed to sleep on. Most occur between the ages of 5-7 and adolescence, tend to end. 25-in 30% of children seen in episodes of sleepwalking. In adults, approximately 1% is. Familial predisposition is evident. Insomnia, fatigue factors, such as the frequency of attacks increases. If the drug treatment of severe attacks should be avoided. Treatment antidepressants, hypnotics can be used (1,3). NOS PARASOMNİALAR Associated sleep Bruxism: teeth grinding during sleep. Is seen as the most intense period of adolescence. The frequency is between 5-21%. Sleep hygiene, relaxation techniques, antidepressants, hypnotics, muscle relaxants available. Sleep Paralysis (sleep paralysis recurrent) falling asleep or waking from sleep, accompanied by the fear of death, is the inability of voluntary movements. Eye and respiratory muscles moves. Recovered spontaneously, as an external stimuli such as touch and may improve someone else's. Are most common during adolescence. Sleep Talking: Sleep vocalizations or speech with the indefinite. The first hours of sleep, deep sleep occur during. Sleep enuresis (enuresis nocturna): Often seen in one of the first third of the night. Characterized by repetitive involuntary urination during sleep (1, 2, 3). REM sleep behavior disorders in later stages of sleep, REM sleep, which is available as a temporary loss of muscle tone associated with the disappearance of the dream with the motor activity is observed as a result of the formation. Arms and legs, throwing, talking, screaming monitored. Rare. Often seen in late adulthood (1, 2, 3, 4). Prepared by: Dr. Nedret TURAN -------------------------------------------------- -------- Elderly Health Biologically, aging, fertility and life-long beginning with the mother's womb is an ongoing process, changes in function throughout the organism in this process is occurring. In the social sense, old age, according to the cultural situation and the social characteristics of a changing society to emerge as the definition is, in modern terms, the person completing the active study period, with the contribution of the social security system or the name of his time with the savings. According to this definition, although the biological sense in terms of aging 65 years of age should not necessarily constitute a definite limit, due to social reasons, the United States and Western countries, is considered old age limit. Both protective and therapeutic developments in the fields of medicine, nutrition, and improve living conditions, family planning and birth control reasons, such as dissemination of societies, societies to increase the average life expectancy, so the rate of increase in population has led to an elderly population. The U.S. population over 65 years, while the overall population rate of 13%, this rate reaches 20% in the Nordic countries. For Turkey, this ratio is around 6% according to recent statistical data, although yoğunluğumuz population, given the substantial level of our society at all evident that the number of elderly individuals. OLD PROBLEMS AND PRACTICAL SUGGESTIONS FOR THE PERIOD Old age is not a state of illness, childhood, adolescence, constitutes one of the periods of life, such as. Quality of this period, disease, or out of trouble geçirilebilmesi, with the possible life-long health protection. A balanced, healthy diet, regular exercise, bad habits such as smoking and alcohol, stay away from the stress of these measures can be considered as major. This kind of healthy lifestyle practices, physical and mental competence, the emergence of diseases, the prevention or delaying or preventing the deterioration of existing chronic diseases, a fact known to be effective. Cardiovascular Diseases: we refer to as aging and chronic diseases will increase the incidence of many diseases. These are therefore to be crucial for cardiovascular disease, the group is to be assessed in the foreground. Adverse dietary habits, physical activity, disability, smoking, alcohol, bad habits, such as factors such as the spread of such diseases has led today to become more common with. In our country, cardiovascular diseases, cancer and traffic accidents in the front, appears to be the most common cause of death. Prevent diseases, after a cure is a known fact that much easier and effective way. A balanced, healthy diet, regular physical exercise (eg brisk walking for half an hour each day), bad habits such as smoking and alcohol and stay away from stress as much as possible about the arrangements, such as lifestyle, maintaining healthy heart and blood vessels, very effective methods. Underlining the need to express, however, that these regulations, avoidance of old age, puberty begin, we will see increase in benefits. Of course, the disease occurs, then the current methods of treatment, as well as to continue this practice, will prevent the progression of problems. High blood pressure (hypertension): increasing prevalence with age is one of the most important health problems. Heart, brain, kidney, eye disorders, such as the function of many vital organs, such as lead could turn, can give rise to a deadly statements. Diagnosis is very simple, considered the risks can be minimized with proper treatment. The important thing is to grasp the seriousness of the problem and determine course of action accordingly. Especially with a family history of hypertension, diabetes, obesity, especially in people who have other risk factors, at regular intervals (at least once a year) should be followed ölçtürülerek blood pressure, diagnosis of hypertension is at stake, both lifestyle changes (the use of salt restriction, diet , exercise, stay away from cigarettes and alcohol) and drug therapies, and attention should be given maximum. Drug treatment to be carried out, does not mean that blood pressure under control. Ettirip blood pressure control on a regular basis, compliance with treatment, although it has been watching over the normal, the doctor should be consulted. Drug treatment on our own cutting, changing, or therapeutic interventions to be made without a doctor's recommendation, be kept in mind can bring more harm than good. Diabetes: The incidence increased with age, other significant health problem. Sugar, such as name of a disease but rather several vital organs needed for life functions can lead to problems. Hypertension is a disease, such as the diagnosis is very easy, there are many alternatives in the present in terms of treatment. The important thing in a conscious way to evaluate whether the existing problem by having medical checks, in the presence of the necessary treatments to try to show maximum compliance. Treatment, diet and exercise, at least as important as drug therapies have a role to play. One mistake often made by our patients, given drug treatment, even taking the pills with the idea of ​​how diet and exercise, the tendency for cutting applications. These drug therapies to be ineffective without in any case, the fact that lifestyle changes should be noted that the basic treatment. Controls to certain intervals, to assess the effectiveness of treatment and possible complications will be effective in the detection and prevention. In diabetic patients, especially by having regular eye examinations, must be monitored for problems that may occur due to sugar. Nervous system involvement due to diabetes, can cause pain and loss of sensation, which often adversely affect the health of the foot. In diabetic patients, foot health care, prevention of this problem is important for reaching advanced stages. Resorption of bone (osteoporosis): As people age, certain amounts of bone tissue that becomes lost, if the conditions fall below critical levels, with risk of fracture in the elderly can bring face to face. Adequate calcium intake of young adulthood, is one of the most important factors that determine bone density. During this age fed a healthy and balanced, in people who have enough calcium and regular exercise area, a chance encounter with such a risk is quite low. For more frequently observed in post-menopausal osteoporosis for women are perceived as a problemmiş, follow-up is usually recommended for female patients. Whereas bone tissue loss with age in both men and similar risks are a consideration in patients who are male. Therefore, not only for women, men also need to be checked at intervals the terms of bone health. Calcium-rich foods (such as milk and dairy products) consumed, regular exercise and proper and adequate use of sunlight, even in older age groups is important for bone health, at least greater role in enhancing the effectiveness of treatments. Drug use: the incidence of many diseases increases with age, so the use of drugs appears to be a significant problem in the older age group. Drugs in the right place, right time, and used appropriately, are substances that can be useful to us, otherwise you can damage, as well as being useless features. Inappropriate use of drugs to physicians, we have important responsibilities to avert declines, patients should pay attention to the rules is a necessary tool. First of all medications must be used to control physicians. The time proposed by the physician, the amount used and frequency of use, a problem encountered in the process, the course of action should be determined in consultation with the physician. Treated for similar problems in our environment because of the different drugs, relatives and neighbors can be. Drugs do not cause the same effect in everyone. Even in the presence of some special situations, even in the same drug may be harmful to us. Think of using, even if the physician's decision must be based on the idea. Blood pressure, diabetes drugs, some medications, such as, except in some rare cases life-long drugs should be used. "Blood pressure or sugar level is going well, I'm cured" by saying, to cut drugs, serious adverse consequences. Going to control certain intervals, the continuity of our treatments, to make the most rational and accurate way hekimimizin predicted. Another important issue is how our patients have to do with the idea of ​​drug use diet, exercise bırakmalarıdır applications such as. Whereas, for the effectiveness of drug therapies, these applications are very important, be kept in mind the need for evaluation of treatment as a whole. Today, herbal medicines, there are increasingly more widely used. People between the general opinion is that the drug or the right not to be harmless substances, therefore contain the active substance for which there are a number of side effects. Boosts the effectiveness of other drugs used, can reduce the like can lead to very serious consequences. For example, because it lowers blood pressure among people with hypertension, patients consumed a lot of garlic, one of the patients, using blood thinners, medicines, increasing this effect, is able to cause bleeding. Therefore, while expressing the physician apply to the drugs used, definitely the idea of ​​using such drugs and the physician should also be included. Sleep problems: Sleep is one of the most crucial elements of healthy living. As in every age, old age or a sufficient quantity and quality of sleep, the body and emerges as one of the important determinants of mental health. But here, the excessive sleepiness in the daytime hours should be treated in this context must also be provided. Increased tendency to fall asleep in this case, depression, heart failure, such as diabetes, worsening of existing chronic diseases, ranging from one to draw and must be kept in mind the reasons range may be due to the different problems should be investigated. When we refer to the definition of this measure of healthy sleep and how should it be? And with age, a change to this extent, will you? People between the "older people need less sleep as" there is a widespread belief. This is definitely not the right way of thinking. With age, a number of diseases that affect the quality of sleep (urinary problems, psychological problems, heart disease, etc.) to increase the incidence in the elderly can lead to more frequent sleep problems. However, the process of this kind of sleep problems or negative affect levels of non-elderly people with problems, we see that young adults with normal sleep quality. So, in terms of quality of sleep duration and age alone, can not be considered a negative factor. Healthy sleep, uyunan time is not proportional to the effective, ie, the person woke up rested himself, feels uykudur fit. Complying with the rules defined in a number of sleep hygiene, sleep problems, especially in older age is highly effective in eliminating or minimizing the reduction in treatment in primary care also needs to be put on the agenda. For healthy sleep, drowsy do not enter the bed. Otherwise, the elapsed time awake in bed, your sleep will result in even more to escape. What time lays the yacht, try to get up at a particular time each day. Conditions late in the morning lie-ins, this will adversely affect your sleep the other night. During the day, to the extent possible uyumamaya care. Try to exercise regularly in the morning. Will have positive effects on sleep. Coffee, tea, cola drinks that contain stimulants such as active ingredients, avoid the night, at least try not to take. At the same time because of diuretic properties, often at night is causing the toilet to get up, split your sleep. Your bedroom, only use for sleeping. Book reading, TV watching, such as eating, perform activities in another room. The temperature, noise, such as attention to issues that could adversely affect your sleep patterns. Do not eat anything close to bed. Shields, especially for frequent urination at night, cutting fluid intake two hours before bedtime, will reduce the need for nighttime urination. Before bedtime, a warm shower, a glass of warm milk can make it easier to fall asleep. Compliance with these recommendations, despite living in sleep problems, always contact your physician, you must call resort. Urinary incontinence: the elderly frequently encounter this problem, contrary to general belief, is not a natural result of aging. Particularly high levels, significantly affecting the person's psycho-social life of this problem, different treatment alternatives available in each age group. Generally, a sense of shame, as a natural result of age-related reasons such as seeing or thinking that the treatment of this important problem, hiding, being that physicians are avoided. The problem is the different types of urinary incontinence later in life, are as different remedies, to a certain extent. On the other hand, the toilet and the toilet yetişemeden increased sense of urgency manifested in the form of urinary incontinence, urge incontinence, advanced age is a common type, occurs due to prostate enlargement in men, especially. However, a number of exercise programs and medications are effective in treatment, drug treatment of incontinence due to prostate problems, as well as surgical treatment appears to be an option. Apart from these, a simple urinary tract infection, uncontrolled diabetes, severe constipation, urinary incontinence and temporary situations, such as vitamin deficiencies, and a number of reasons olabilmekte, completely eliminate the underlying cause of the problem is corrected kalkabilmektedir. Therefore, no matter what age, as a result of natural age-related urinary incontinence problem değerlendirilmemeli, should be applied to a physician for treatment. There are a number of our part in reducing the problem of factors: Şişmanlarda urinary incontinence due to increased intra-abdominal pressure have been observed more often, losing weight will reduce the incidence of urinary incontinence. With chronic cough in smokers, smoking cessation may be useful. A number of drugs may increase the problem. In consultation with the physician, re-regulation of drug treatment, can contribute to the solution of the problem. Increase your sense of reason to get out of the jam with a common bathroom for the remaining patients, a daily to-do toilet plan, a sense of urgency, thus minimizing the risk of urinary incontinence. For example, after every meal, between each meal and at bedtime for at least two times a plan to go to the toilet, may be appropriate for most patients. According to the daily frequency of urination, more can be done in a different program. Our everyday lives, we can reach the toilet in a comfortable arrangement would be beneficial. At night, the toilet is more than the risk of falling in the growing frenzy, always use a night light, toilet grab bars must be in. When we came out of the house, where we determine the location of the toilet in place in advance, can live would help prevent an accident. Often a wrong, do not go the toilet frequently, so do not miss the urine, the tendency to drink less water. This approach will not help solve the problem, as for your body, would lead to many losses. Constipation: One of the problems of the elderly residents often complain may constipation. Decrease with age, physical activity, insufficient fluid intake, a number of drugs used, during the period of this age are among the main causes of the problem of constipation. Wellness is one of the factors that negatively affect the general state of, especially bedridden patients. Prevention of drug use in the treatment or sometimes instead of simple everyday lifestyle changes may be effective. First, the daily fluid intake is adequate (1.5-2 l), exercise, enough high-fiber food consumption, required for regular bowel movements. Apart from this, we need at certain times but not every day, go to the toilet (eg, after breakfast) can help to win back a regular bowel habits. Used due to existing conditions, some drugs (eg, some blood pressure medications, calcium, cough syrups, antacids), increases the problem of constipation. Consultation with a doctor, for drugs that may cause constipation, can provide a suitable arrangement be made. Despite the long-term and ongoing measures mentioned above apply to the physician for constipation problem, look for solutions. Otherwise, inappropriate use of drugs, the problem will become more difficult to treat. Vaccination: a certain degree of functional loss with aging is all systems. Of these systems are also affected by the immune system, is common in the elderly leads to a number of infections. At the same time, these infections due to inability to organs, indolent and more serious in older people, can cause life-threatening situations. For these reasons, in the name of vaccines to prevent infections is of great importance in this age group. Advanced age group, the proposed vaccines, influenza vaccine, pneumococcal vaccine and tetanus vaccine. Influenza vaccine every year, be held in October-November was recommended pneumococcal vaccine for people over age 65 are generally considered to be vaccinated once. Forgetfulness: Forgetfulness, one of the problems the elderly residents often complain may. Disremember the names of people he knew, to lose items in the house, where it can not find put the stove on and to forget to ask the same questions over and over again, knowing where the path to lose, and sometimes may herald significant underlying problem. A certain extent, the decline in mental functioning with age, there is slowing. However, these changes will affect our everyday lives are rarely reaches the heights. For example, when faced with a relative's name to mind the first time despite the fact that after a certain period of time to remember, put the furniture in place at home can find a little investigating. Gradually moving the problem, affects the daily life situations should always consult a doctor. Expressed as dementia, dementia of the People, a group of diseases is increasing frequency of age, Alzheimer's disease is the most common cause. Although there are currently no cure for this disease, some drugs are caught early in the course of the disease or slow down to some extent it is possible to ensure the well-being. This problem can lead to forgetfulness, as well as a number of cases (vitamin and hormone deficiencies, increased fluid in the brain, depression, etc.) to treat the underlying cause of the problem can be cured completely. At early stages, some patients are aware of the problem itself, may have a tendency to hide. In fact, when applied to a doctor for other reasons may respond negatively to questions for this topic. In this case, the patients' relatives watching the developments, may be important initiatives for the solution of the problem. Be persuaded to control the patient's doctor, and early diagnosis can be effective ways to inform the physician. Often begins with symptoms of memory loss in Alzheimer's disease, in particular the recent events are forgotten easily. For long-term memory is intact in the early period, the situation may be misleading to both patients and their relatives. For example, patients who have difficulty remembering a previous meal, what he ate, where 30 years ago, remember, memory is stronger in the form of fees paid for the shirt could cause a wrong interpretation. Say the same things over and over again during a conversation. As the disease progresses is confused, looking around to dwindle, interest begins to retreat into its shell. To recall the words she spoke, unable to end a sentence, often observed in these patients. Perhaps the most affecting patients and their loved ones around, is the development of behavior problems. Quickness, paranoia and false beliefs can be seen, sometimes can be too quiet or aggressive. With the advancement of the disease, an increasing dependence in activities of daily living is concerned. Nutrition: One of the elements essential to quality of life, more and nutrition. Adequate and well-balanced diet prevents or delays the emergence of many diseases and the protection of public health appears to be a very important factor. Particularly infants and the elderly are very sensitive to malnutrition, old age is an important part of emerging diseases is due to well-fed. For example, excess fat in people who consume large intestine, pancreas and prostate cancers rastlanırken more often, with the excess fat and carbohydrate consumption, the consumption of vegetables and fruits, less hardening of the arteries, heart disease, hypertension, and prepares the ground. The important point to be underlined here, not only after a certain age, life-long healthy eating in all future ages, the fact that the positive impact will increase. A healthy diet is important for the diversity of food sources. Our country has a wide variety of food sources is one of the lucky countries. Necessary for a healthy life of all kinds of vegetables, fruits, and grains grown in the territory of our country groups, as well as animal need, need, and various amounts of vegetable protein sources are also abundant. As far as possible to consume all the nutrients in a balanced manner, constitutes the basic principle of healthy nutrition. At least three meals a day eat a more balanced and will allow to consume plenty of variety. Even hunger hissetmesek, habits to avoid losing atlanmamalı meals, at least eaten something light. Take care to avoid foods that we eat, the right should be maintained. Good foods are prepared and stored correctly can lead to food poisoning. Food poisoning, especially in older individuals, the loss of water and salt, leading to extremely serious consequences. If we are not sure that the food is fresh, do not run out would be more appropriate. The benefits of eating fresh fruit and vegetables are unlimited. It is possible to get these nutrients to the body of essential vitamins and minerals. In addition, the necessary fiber for digestive health are plenty of these foods. There is also the age to obtain such habits. Vegetables and fruit, or even before, the habit, it is important to begin to see as a necessity. Fresh vegetables and fruit into the stomach touched the wrong opinion. Not be faced with such a problem when consumed properly. For example, a meal taken after intense fruit, acidity in the stomach during digestion in the stomach can make food from the front, but the fruit or salad before a meal taken, will eliminate such a risk. Particular, should avoid saturated fat-containing substances must. In fact, consumption of all fats are harmful. Saturated-fat margarines, oils such as butter and lard are especially objectionable. There are merits as far as possible away from this group. Also be counted on to be consumed less salt and salty substances. Salty food as well as all kinds of table salt when you need to pay attention. Sausage, salami, some cheese, tomato sauce and soda drinks should be noted that it contains too much salt. To drink enough water or liquid, even into old age is quite important. We need water to sustain bodily functions. However, for various reasons, we see that there is insufficient fluid intake in the elderly. The need for water, decreased with age, the idea is a wrong idea. A substantial proportion of elderly people admitted to hospital, often encountered problems due to insufficient fluid intake. Excessive sweating, diarrhea, such as those in the absence of additional losses, about one and a half liters of fluid intake, should be sufficient for the maintenance of body functions. Sugary foods, especially food source that increases the workload of vital organs such as liver. Less consumption of carbohydrates, simple sugars, expressed as, necessary for the body style of approach would be more convenient to work to meet the fruit sugar. On the other hand the importance of bone health in terms of calcium-rich diet is known by everyone. Osteoporosis in women after menopause, especially osteoporosis, which is expressed as, one of the factors adversely affecting the general state of Wellness. Especially the consumption of large amounts of calcium-rich milk and milk products, will be useful in preventing osteoporosis and disadvantages caused. Prepared by: Assist. Assoc. Dr. Hope ATEŞKAN -------------------------------------------------- ----------------- Eating Disorders Biological, emotional and cultural factors as a result of a complex interaction of both psychological and physical dimensions of eating disorders and a group of diseases that can lead to serious complications. This issue is an important part of the studies focused on anorexia nervosa and bulimia nervosa anorexia is discussed whether there is a different disease. This is both physical and psychiatric disorders carry the potential danger to life. The history of anorexia nervosa before and after 1600, known as''sacred''anorexia of two period examined. Information about the first period is usually from religious publications. Spontaneous spiritual hunger in people in many religions that developed in the direction of historical development of anorexia is also important for suggestions. Anorexia 19 at the end of the century began to be seen as a medical problem. William Gull in 1874 for the first time used the term anorexia nervosa. Internal Medicine services of these patients were followed up until the 1950s. Bulimia nervosa with the first historical data about the ancient Egyptian, Greek, Roman and Arab Civilizations are based on information to enjoy eating and vomiting. Just as anorexia nervosa 16 and 17 suggestive of bulimia nervosa cases were encountered century. This term was first used by Russell in 1979. Cultural beliefs and attitudes in eating disorders has long accepted the view that the major effect. Anorexia nervosa in Western society, especially the middle and upper socio-cultural classroom is thought to be associated with the type of idealized thin and long body. However, physical appearance is important, such as ballerinas and models of eating disorders are observed more frequently in groups. SYMPTOMS Anorexia Nervosa extreme pursuits related to physical appearance, weight loss and the absence of menstruation is a disease characterized by both the mind and body, affecting the medical. Patients become weak or even the edge of starvation even though they are sometimes themselves see themselves as overweight. To deny the seriousness of the disease in most patients is an important finding. The patients continue to lose weight or prevent weight gain to develop a variety of behaviors. Physical signs and symptoms usually depends on hunger. Extreme weakness, low blood pressure, arm and leg hair growth, body and swelling of the salivary glands, absence of menstruation, the major physical findings. While it is often the fatness, eating and vomiting episodes of bulimia / laxative, such as drug use behaviors to maintain weight loss occurs. Anorexia nervosa is still controversial whether there is a different disease. Fatness, eating, defined as the consumption of excessive amounts of food within a short period of time. Patients are aware that this way of eating unhealthy. This is a variable frequency of attacks may experience a month or several times a day. The type of food consumed and the accessibility effects. Pain is not stopping the attacks are a feeling of fullness or nausea, or ingestion of food factor. This is all the body systems affected by a similar way as in patients with anorexia nervozaya. DIAGNOSIS World Health terrorist organization determined to make a diagnosis, and internationally recognized as the necessary conditions can be summarized as follows. Anorexia Nervosa 1. Body weight is lower than expected, at least 15%. There are weight loss, or never reached the expected weight patients. 2. Growth during adolescence is the period before the patient not receive the expected amount of weight. Weight loss, avoidance of fattening foods, or the person's own request and with the formation of the following ways: self-induction of vomiting, laxatives, drugs use, excessive movement, appetite-suppressing drugs to use and provides fluid excretion. 3. Beğenmemesidir one's body in specific psychological distress. Excessive fear of becoming fat is valued and the mind as an idea has uzaklaştırılamayan. Found that a low body weight threshold for the patient himself. 4. Patients may be hormonal disorders. This absence of menstruation in women, men will sign in the form of loss of sexual interest and power. 5. The onset of the disease before puberty, adolescence period of development may be delayed or even halted, the growth stops, no breast development in girls, is absence of menstruation, male sexual organs remain in child-type. Anorexia Nervosa düzelirse, the development of puberty is often completed normally, but the first date is delayed menstruation. Bulimia Nervosa 1.Yeme too stubborn to deal with the irresistible desire to consume and there. Bouts of eating large amounts may clog the patient can stop as soon as possible. 2. Patient vomiting, laxatives, such as using drugs work in ways to eliminate the effect of fattening foods. 3. There is a very intense fear of becoming fat. For the patient himself, the most medically appropriate or healthy, and certainly much lower than a specified threshold identified in the body weight. The story is often but not always, there is a period of anorexia nervosa, the time between two periods can vary from a few months to years. This initial period, such as anorexia nervosa can be found all the signs of the temporary absence of menstruation, with moderate weight loss or outgoing light can be found in a hidden form. NAVIGATION Which is important, and a chronic disease course and outcome of anorexia nervosa vary. Anoretik full 40% of patients, moderate improvement in 30% and 20% poor outcome is observed. Bulimia Nervosa tend to the many improvements and relapses. Anorexia is more Nevroza'dan recovery rates, recovery rates have been reported in some studies, up to 85%. TREATMENT Before the start of drug treatment in all patients with eating disorders, especially sodium, potassium, magnesium, chlorine, phosphorus, such as levels of biochemical blood tests, urinalysis, thyroid function tests and ECG should be made. Patients should be examined in terms of cessation of menstrual flow. If there is attenuation of cognitive memory loss in patients with MR or computed tomography as a disk sander. The treatment methods of psychotherapy, nutrition counseling and drug treatment is necessary. Psychiatric patients outside of a volume that uses the methods of unproven efficacy başvurmamalıdırlar. COMPLICATIONS Indicate the presence of eating disorder patients, treatment-related complications are common with other body systems. Eating disorders are the most important complication is death. Anorexia Nervosa is a part of patients to commit suicide, especially because of the risk of death is approximately 5-10%. Those with mental illness, natural or unnatural causes of all deaths that occur in the highest risk of eating disorders and substance use. PROTECTION There is no known effective prevention method of eating disorder. Style of upbringing and education about body image and perception can be protective. PREPARED BY: Dr.. Yakup Albayrak -------------------------------------------------- ----------------- Esophageal Cancer The esophagus, cancer of the esophagus or esophageal cancer, called in from yutaktan. The esophagus (esophageal) cancer, the different frequencies in different races and geographic regions digestive system cancers. There are two different types of microscopic observations. Squamous (squamous cell) cancer and are called adenocarcinoma. Today, both tipininde incidence is increasing. China, Japan and Africa south of the incidence of 170/100 000, 500/100 000, this rate reaches to the east of Asia. Squamous cell cancer in these populations, whereas in developed countries are more than adenocarcinoma. U.S. and European countries, the rate 21/100 000. In our country, more are found in the eastern provinces of cancer of the esophagus. Starting from the end of the oral cavity in the rear of the esophagus continues to your chest and stomach in the abdomen ends with the beginning of the level of diaphragm. A body of 40-50 cm. Immediately after the upper part of the mouth, the rib cage in the middle and the bottom of the esophagus meets the stomach is called. Settled according to the field of tumor metastasis esophageal cancer rates in the different regions varies jump. Esophageal cancer is often the case than the middle-aged and elderly people. Esophagus cancer, genetic predisposition rather than environmental factors and eating habits are responsible. STORE appropriate hygienic conditions of food, the consumption of a long period of time, improper additives, smoked meat, raw foods and prepare the way for cancer of nitrosamines in food canning. Oral health is a violation of corrupt than those of foods, hot drinks, mineral deficiencies (zinc, etc.)., Tobacco, and cigarette smoking, exposure to radiation are the other factors. Other factors predisposing to squamous cancer of the esophagus in the lower end of the swallowing disorder and for a long time in untreated achalasia, disease, human papilloma virus, especially in childhood and occurs due to accidentally swallowed içilmesine burning caustic strictures of the esophagus. To be considered, especially in rural areas, caustic chemicals such as bleach, as a result of introduction of different children accidentally burning bottles to drink fluids. As a result, the esophagus, strictures are formed and may develop cancer in the future. Esophageal adenocancers the last few years, especially in patients with gastroesophageal reflux in 10% of cells in the stomach into the esophagus as a result of changing the progression of Barrett's disease thrive in the floor. Examination, patients suffering from indigestion must go to health facilities. The most common clinical symptoms, weight loss, difficulty swallowing, feeling stuck eating. Before resorting to health facilities for about 6 months before the beginning of a painful swallowing and eating is a sense of hesitation. Complaint of abdominal pain and a sense of escape from the upper back area is food. Sometimes the lymph glands in the neck can occur. Bone pain and loss of energy. To diagnose cancer of the esophagus, patients with the above complaints, always consult the nearest health facility. While the diagnosis of the esophagus is pulled medicated film. Endoscopy of the esophagus is examined and the pathological diagnosis of the so-called optical-light cameras for the piece (biopsy) is taken. Adhesions of the tissues around the esophagus, called endoultrasonografi ultrasound scan is done for research. The patient computed tomography, magnetic resonance imaging (MRI), PET imaging are asked to forward the so-called. Pulling the lungs examined films. Evaluated by ultrasonography of the liver and intra-abdominal organs. If necessary, the camera and checked the lung respiratory borucuklarına (bronchoscopy). In some cancers, and screening programs, such as tumor markers in the blood is maintained. These types of complaints should contact the family doctor. Course of the disease, increasing treatment options today, with the promising results are obtained. The disease is called metastatic spread to surrounding lymph nodes and surrounding tissues remained different. Cancers of the esophagus in the neck to the start of the organs, lymph nodes, neck, chest inside the vessel and spread to the lymph nodes. Within the abdomen into the stomach, liver and lymph nodes around the bypass aperture. Jumps to be established when there is loss of function may vary depending on the course of the illness. The first of surgical treatment of patients when it is leaps and bounds as the removal of tumors of the esophagus. All examinations of the esophagus of patients after surgery, in the chest, abdomen and neck, the esophagus is removed. Esophagus from the stomach or intestinal re-done with different methods of operation is completed. Surrounding lymph nodes removed. Can also be made a part of the patients in different clinical applications. Patients with esophageal obstruction area, called a stent made expansive application of nutrients are made as an umbrella. Endoscopic laser treatment can be applied to the areas where patients strictures. Sometimes called the stomach in patients with gastrostomy feeding tubes can be placed outside. Esophagus cancer, taking into consideration the general condition of patients before and after operation, chemotherapy may be prescribed medication called. Pre-and postoperative radiation therapy (radiotherapy) is useful in many patients. The disease recurred after surgery or jump, where applications are re-radiation and chemotherapy. Complications of the disease is called the side-effects entirely, depend on the areas of disease spread. Programs based on close monitoring of patients after treatment, endoscopic camera and imaging takiplerle monitored. Patients diagnosed in the early period, our country is very successful results. Environmental factors that protect against cancers of the esophagus is the most important factors. Stay away from cigarettes and tobacco. Very hot drinks consume. Smoked food and canned foods, consume very conscious. Stay away from raw foods. Please note that improper hygiene, food production and consumption. Please note that oral health. Burning may irritate the esophagus, mainly children, keep away from liquids such as bleach. Always take complaints seriously, treating, and gastric reflux disease. In such instances, always consult the nearest health facility. PREPARED BY: Dr.. Cetin, Abdullah, Dr. Suat BOX -------------------------------------------------- ----------------- High birth weight Related Disorders 4000 gr weight babies born at the time of the birth weight is defined as high. Risk factors include: Overweight, tall, old age and gave birth to a very Your weight before pregnancy and during pregnancy where the baby's weight directly affect tartısını. This is more than the baby's scales scales, which leads to even more. The long duration of pregnancy Diabetes occurring during pregnancy or before pregnancy Some genetic diseases Follow-up: The family and you have a history of high birth weight Overweight and / or have diabetes More than expected weight gain during pregnancy Prolonged Pregnancy The baby is more than water The increase in the height of the uterus Extended delivery in cases of suspected high-birth-weight infants. Due to the baby's weight, birth trauma and the risk of death is higher in the womb or after birth these babies should be closely monitored. These infants, prolonged labor, operative delivery birth, at birth, and postpartum hemorrhage was increased by installing the shoulder is common in such cases. In addition, due to maternal diabetes in the presence of additional side effects that may occur in infants. These are: Asphyxiation at birth Birth trauma Low blood sugar The increase in the proportion of red cells in the blood If the mother in infant heart disease, diabetes, organ abnormalities 2-fold higher than normal mortality rate for newborn babies. Obstetricians, cesarean delivery for these infants can decide. PROGNOSIS These babies are usually the first 1 with age, accessing a normal weight tend to be overweight again later. Infants with maternal diabetes are at higher risk of diabetes in the future. Prepared by: Dr. Nalan Karabayir, Dr.. M. Gonul AYDOGAN -------------------------------------------------- ----------------- Hypertension All organs in the body circulates blood to the veins feeding the roads. High Blood Pressure vessels, blood pressure is above normal. Fed by a number of organs in the body damages blood vessels in the bloodstream when the problem occurs. Large blood pressure, blood pressure, 9, and be over 14 or under (140/90 mmHg) blood pressure is high. If sugar and kidney disease, a large blood pressure is over 13 and a small blood pressure 8 and classed as high blood pressure, or hypertension. Ideal blood pressure values ​​120/80 mmHg according to the guides. Hipertansiyonluların an estimated half of our people are aware of this. 31% of men with hypertension drugs, 41% of women. Control of systolic blood pressure <140 and diastolic <90 mmHg is defined as, hypertension in 8 of 100 men, 100 women under 10 are kept clear when the blood pressure control. Defined as blood pressure control rates in the United States men and women have been reported as 19% and 28%. Hypertension and stroke, brain hemorrhage, heart failure and heart attack, kidney failure, vision loss can cause diseases such as. Blood pressure values ​​are maintained within the normal range of these diseases can be avoided in patients with hypertension. People between the blood pressure or high blood pressure and 95% when 90% of cases of so-called hipetansiyon cause is unknown. And the language of medicine, this type of essential hypertension or primary hypertension (primary) hypertension is called. The remaining 5% or 10% of the hypertension group, there are other underlying disease or diseases. This disease causes hypertension indirectly. This type of hypertension secondary to medical language (secondary) is called hypertension. The person's age, gender and race of the decisive factors in the prevalence of hypertension. Hypertension in black and is seen more in women. Age person's contribution to the first vessels to hypertension that accompanies aging abnormalities. This is especially vessels carrying blood from the heart vessels, can be explained by loss of flexibility. However, the link between age, hypertension, never been encountered in some primitive societies. In this case, the effective factor "civilization" and its associated way of life can be said that ex. the use of salt, over-nutrition, sedentary living, stress, etc.. One of the most common health problem of hypertension in Turkey about the Turkish Society of Hypertension and Kidney Disease in 2003, the "Turkish Hypertension Prevalence Study" of the disease caused by the frequency and health issues, has revealed important results. One year of sustained hypertension, the most comprehensive study to date has been obtained from the following data is striking: 31.8% incidence of hypertension in Turkey is. One of every three people in our country suffer from hypertension, in other words, an estimated 15 million are suffering from hypertension. Hypertension accounted for 38% saptananların previously received a diagnosis of hypertension, 62% for the first time that he learned during this study were hypertensive. Accordingly, throughout the country and 2 in 3 people with hypertension, hypertensive was not aware of any. Hypertension is seen more in women. While this rate is 36.1% women, 27.5% in men often is. The rate of those suffering from hypertension and adequate control of blood pressure is 21%. This, 5 hipertansiften 4? Thirds of blood pressure control has not been sufficient. Detected in individuals with hypertension, 27.4% in the urine and blood analysis? Thirds of which is an indicator of kidney damage 'has been identified the presence of mikroalbuminüri'nin. Each of the 3 hipertansiften detection of kidney damage in one of the underlying cause of hypertension under control late enough to be noticed and tutulmamasıdır. Causes of High Blood Pressure Makes Exact cause is unknown in 90% of hypertension in adult age. This type of medicine hypertension is called essential or primary hypertension. Among the people "nervous tension" is also called. Usually a lifelong condition. In the case of the formation of a reason or another disease, hypertension, it is called secondary hypertension. Often found in adults, 6-8%. Here you will not be this type of information related to hypertension. Accounting for how the mechanisms of essential hypertension, that today has been quite. There are some important factors that facilitate the development of this type of high blood pressure: a) Heredity: Hypertension is known to occur more frequently in some families. Mother, father or close relatives with hypertension bloodline, if you are also likely to occur. Family members of those who stay at an early age has a heart attack or stroke, other family members is important for early diagnosis ölçtürmeleri blood pressure at regular intervals. Hereditary (genetic) features the contribution of hypertension, is a ratio such as 30-60%. b) Gender: men, hypertension occurs more frequently than women. The incidence increases in women after menopause has been entered. c) Age: Hypertension usually occurs over 35 years of age and is more common with age. 15-20 years around the 20 to 25% of cases of essential hypertension, type. d) Race: Black race white race more often and more severe hypertension. e) Obesity: the scanning of obese people with more than 20% of ideal weight, proved to be a high chance of developing hypertension. However, obesity does not always lead to hypertension. f) use much salt in your diet: Edible salt is sodium and chlorine. Sodium is necessary and sufficient for health, if eaten in normal amounts in the body regulate fluid balance. High blood pressure or who are some people who eat too salty. Excess salt is excreted renally, but some people thrown at this mechanism is working, along with salt water also kept the body may develop hypertension. Salt intake is reduced, the majority of patients with high blood pressure treatment can be helpful. g) Alcohol: Drinking large amounts of alcohol regularly can increase blood basıcını. h) Non: More smoke also affects blood basıcını. i) sedentary (inactive) lifestyle: living in this way and this is usually şişmandırlar predisposes to hypertension. Active life, taking regular walks and prevents weight gain, but also relieves feelings such as distress and anxiety. j) Stress: the office or home for those who live in hardship and tension may increase blood pressure temporarily. This stress'ler hypertension can lead to severe and long-term continuous no. SYMPTOMS Many people live with hypertension and high blood pressure without knowing that they are really dangerous consequences of this encounter. Therefore, hypertension, "an insidious killer," those who have been in. The only way to know is ölçtürmektir blood pressure at regular intervals. Patients, approximately 1 / 3 thirds of the symptoms can be found in the following: dizziness, headache (usually the back of the head and nape of the neck), fatigue, shortness of breath, visual disturbances, chest pain, epistaxis, tinnitus, palpitations, feeling of weight on the head, eye-bleeding . These symptoms are not specific to hypertension are visible to other patients. What are the risks of hypertension? Hypertension to damage the major organs, eyes, kidneys, brain, heart and arteries. Düşürülmeyen normal levels over time in patients with high blood pressure consists of damage to some organs. Hypertension-related target organ damage, adult and older age group is at the beginning of causes of death. This causes early diagnosis and treatment of hypertension, target organ damage if done well, largely due to reduced death rates. Untreated hypertension can damage the following organs: a) Heart: High pressure against the blood-pumping of the heart ventricle and thickening of the left ventricle, muscle growth occurs over time. This growth fazlalaşınca heart muscle fatigue, weakness, heart failure, known as the table grows and emerges on the left. b) of the heart arteries (coronary arteries) supplying the heart muscle due to narrowing and blockages in coronary arteries, hardening of the arteries (cardiac infarction) are more common in patients with hypertension. Which is a process of aging hardening of the arteries (atherosclerosis) due to a very complex process, but hypertension is one of the most important risk factors. c) aortic rupture: rare but fatal in treatment is not done urgently, to play a role in the formation of hypertension is a disease. d) the arteries in the brain: the brain arteries clogging if hypertension is left untreated, can lead to episodes of bleeding and lack of blood flow in the brain. The resulting paralysis (stroke) and injured patients, to remain bedridden, and the cause of early death. e) Brain edema: rapidly rising blood pressure in patients with untreated and is a rare entity. Urgent, but carefully restored with treatment. f) leg arteries: clogging and narrowing the arteries, hypertension, and particularly in patients who smoked more often. Consists of the calf or leg pain while walking, is stopped immediately. If untreated, gangrene may occur when standing. g) Renal: untreated patients with essential hypertension, renal veins and damage the kidneys become impaired over time of settling and moving work. Thus, patients with hypertension is a part of the "uraemia" disease may develop. h) Eye: Hypertension affects the eye, the inner layer of the thin blood vessels can cause bleeding, and visual disturbances, sometimes leading to blindness. Classification of Hypertension In 2007, according to guidelines published by the European community of heart patients are classified as blood pressure, according to the values ​​in the table. Hypertension, often classified according to the cause. Accordingly, there are two types. essential (primary - the primary) hypertension secondary (the secondary), hypertension Approximately 90% of cases of hypertension? Then, the cause (etiology) is not known primary or "essential" hypertension is called. The remaining portion of cases of hypertension, ie, approximately 10%? Flour is known to cause this situation, "Secondary" hypertension is called. That from the kidney (renal) hypertension is the most common of them. ESSENTIAL (PRIMARY) HYPERTENSION This is the most common form of hypertension, due to reasons not known. There is no precise knowledge about these factors, the emergence of hypertension. In addition, the role of hypertension at the beginning of the family, there are many factors. Hypertension, cardiovascular system, nervous and hormonal systems, is a disorder that affects multiple systems including the kidneys, and includes a strong genetic factors. One or another of these factors, a number of different degrees of emphasis and different theories have been suggested familial transmission. Essential hypertension, also with some risk factors're interested. These factors are more prevalent hypertension and / or is more severe. and the resulting change in the control of fluid volume change in kidney function renal salt and water excretion that control the system, abnormalities kılca vessel walls increased sodium and salt re-arrangement of the organs that control the pressure the amount of salt in the diet is high warning of abnormal psychological race gender age diabetes family history of hypertension hyperlipidemia (hypercholesterolemia) smoking obesity (overweight) SECONDARY HYPERTENSION This type of high blood pressure, a known etiology (reason) is due. Why, when treating hypertension may improve the disease. Renal disease: Renal hypertension is called. I have a kidney disease that causes blood pressure to rise. Endocrine diseases: Diseases affecting the blood pressure also affects the endocrine system, adrenal glands because it regulates a variety of mechanisms that control blood pressure. Medications: Some drugs, eg corticosteroids, oral contraceptives (aldosterone TREATMENT A) Life-style changes With high normal blood pressure levels and in all patients, including patients who need drug treatment, when appropriate, lifestyle measures should be taken. The purpose of this lowering blood pressure, other risk factors and clinical conditions that may be used to control and then reduce the dose of antihypertensive medication and the number. Healthy eating habits should be encouraged at all times. However, lifestyle measures of cardiovascular complications in hypertensive patients> prevent them has not been proven and is a very low level of long-term compliance has a negative impression. Lifestyle changes, particularly in patients with higher level of risk, no time to initiation of drug therapy should not delay unnecessarily. Decrease blood pressure or cardiovascular risk should be considered in all patients and widely accepted way of life measures are as follows:

1. Give up smoking

Non-blood pressure and heart rate, continuing a period of more than 15 minutes after smoking causes an acute rise. That led to this mechanism, possibly, the central level and sympathetic nervous system stimulation of the nerve endings. Smoking is an important cardiovascular risk factor. And likely to quit smoking, including stroke and myocardial infarction in the prevention of cardiovascular disease in a large number of the single most important lifestyle measure. Those who quit smoking before middle age, life expectancy is typically not life-long non-smokers in different bireylerinkinden also supports this observation. Therefore, hypertensive smokers should be made on smoking cessation counseling.

2. Moderate alcohol consumption

Alcohol reduces the effect of antihypertensive drug therapy, but this effect, if smoking amount, approximately 80% reduction in 1-2 weeks, at least in part turns back. Try to reduce alcohol consumption, systolic and diastolic blood pressure values ​​showed a significant decrease. Hypertensive men who drink, the amount of ethanol consumption of 20-30 grams per day and hypertensive women, 10-20 grams a day should be advised not to exceed the limits. These patients should be warned about the increased risk of stroke associated with withdrawal syndrome.

3. Sodium restriction (reduce salt intake)

Daily sodium intake of about 180 mmol'lik entry level (10, 5 g sodium chloride) from 80 to 100 mmol (4 7-5. 8 g sodium chloride) to reduce blood pressure by an average 4 to 6 mm Hg indicate decreases. Sodium restriction in diet, along with other recommendations in considering the greater antihypertensive effect and may be used to control blood pressure and reducing the number of antihypertensive drugs may provide a dose of. Excessive salt intake can cause resistant hypertension. The recommended adequate daily amount of sodium recent 100 mmol / day, 65 mmol / day has been reduced, the amount of 3 days Corresponds to 8 g sodium chloride, and today it can be difficult to achieve. Accessing the target as possible, a day formulations under 5 (85 mmol / day) of sodium chloride.

4. Diet; (to increase fruit and vegetable consumption and reduce the intake of saturated and total fat)

As a general measure, hypertensive patients more fruits and vegetables (4-5 servings per day or 300 mg of vegetables), to consume more fish and should be advised to reduce their intake of saturated fat and cholesterol. Diyetisyenlerce trained counseling may be helpful.

5. Weight Loss

Average 5 1 kg of weight loss that occurred with an average reduction in systolic and diastolic blood pressure, respectively, 4 4 and 3 Provides 6 mmHg fall.

6. Physical exercise

Dynamic aerobic endurance exercise resting systolic and diastolic blood pressure 3 0 / 2. 4 mmHg and daytime ambulatory blood pressure 3 3 / 3. Concluded that the decrease of 5 mmHg. Thus, sedentary patients, the middle level on a regular basis, eg. should be advised to exercise 30-45 minutes a day. Type of exercise, the first provider of endurance physical activity (walking, "jogging", swimming) and it should be, resistance exercises should be supported.

Some referrals for drug treatment of high blood pressure

NW borderline or mild hypertension in some people with non-drug treatment, the desired level inmemişse NW, moderate and severe hypertension, or drug therapy should be initiated. The goal of target organ damage, heart and vascular events, and prevent or improve. The selection of a wide range of blood pressure-lowering drugs the physician will decide which tests you. Your own that you know your neighbor, a relative's suggestion of drug use. Because a drug is good for someone else, or even harmful to you or may not be good. Does not receive the drug when a doctor to come good, understandable at the end of a trial period. Your blood pressure kapılmayınız full düşmemişse despair. There are a wide variety of drugs used in medicine in the hands of high blood pressure. One of them, sometimes two or three of the best will come to you. Your doctor will make regulation of them again. As with every drug with a team of side-effects of medicines for hypertension. Some of these side effects tolerable. Inform your doctor if you have had a significant adverse change in medication will be necessary. As can be seen in the treatment of hypertension to be a good patient-physician communication is an issue that increase the success of treatment.

Drug treatment of hypertension is usually lifelong, is something you should maintain control of physicians. For this reason I have good blood pressure to normal inince he can not stop smoking medication. Because the blood pressure will rise again after a few days.

Coronary heart disease-related events early in the morning until noon time (06:00 to 12:00) is more common. Again, a part of the morning wake-up times of patients with hypertension and coronary events increases more than N there is a relationship. For this reason, high blood pressure under control all day long to keep the selection of a drug or medication of drinking hours, according to this setting is important. Usually the patient's adaptation to this treatment will last a lifetime and sustain it for 24 hours or more effective in the long term, a key advantage in the selection of drugs to be used once a day.

If you have high blood sugar, blood pressure control in patients with a more "strict" need to be done. Otherwise, diabetes accelerated vascular and renal diseases lead.

Drug trial period, the drug has been detected is good for you, then your blood pressure 1-2 times a week ölçtürünüz. If you have high ölçtürünüz every day for 3-4 days. Continuous high, please inform your doctor. Arrangement that will make the necessary medication. Meanwhile, a mild elevations of blood pressure is not important. In such cases kapılmayınız haste and panic.

Finally, essential hypertension is a disease that usually continue for life, diet and medications can be taken to control blood pressure, despair not join, treatment, stroke, heart attack, heart failure, kidney disease, high blood pressure caused by the dangerous consequences, such as note korunabileceğinizi

Prepared by: Assoc. Dr. Halil Lutfi fleeting


-------------------------------------------------- -----------------


Ovarian Cancer
Ovary (ovarian) cancer originating in the ovary of women among the people for that too is a form of cancer known as ovarian cancer. The seventh most common cancer in women's cancers in the world. Life-long risk of developing ovarian cancer, 1.4% of the species. Although it may appear at any age, most often 60-64 years of age. Increased risk of ovarian cancer in some circumstances, be over 40 years of age, to be not to have raised children, fat-rich diet, nutrition, use talcum powder and ovarian cancer in the family is to have a history. However, the birth control pill use, childbearing and breast-feeding, removal of the uterus, the tubes connecting the ovaries reduces the risk of cancer.

Normally, cells divide and multiply in the body, and thus the formation of new ones, and to act instead of dying cells is provided. However, turns into the normal cells to cancer cells, and abnormally dividing cells begin to multiply more quickly, losing control, which is called the tumor, also called tumor masses of the people would cause. These masses were adjacent to physical pressure on other organs, such as whether bozabilecekleri functions, the main mass of tumor spread to other parts of the body parts with a breakaway in the medicine called metastasis formation of new tumors may be possible.



SYMPTOMS

Ovary (ovarian) cancer is not yet a new stage due to faint and transient causes complaints by patients, often overlooked and ignored. More advanced stages of tumor growth and put pressure on the large intestine leads to complaints such as constipation or diarrhea. Abdominal pain and swelling, a feeling of fullness, nausea, vomiting, gas, and other complaints such as leg pain may also occur. Ovary (ovarian) cancer, normal obstetrics examination may not be recognized, because the doctor's attention only in the ovary may also be a grown up. Ovary (ovarian) cancer, which is a protein produced by cells from the blood looked, and high levels of CA125 Ovary (ovarian) tumor set. In addition, ultrasound or CT tetkikleriyle the ovary (ovarian) may be possible to detect abnormalities in. However, the ovary (ovarian) cancer diagnosis A biopsy is the only way to fully put it, this doctor that the tumor is examined under a microscope such as pathological.



PROGNOSIS

5-year survival was 70% in the early stages of ovarian cancer, advanced stages, this ratio gradually decreases. Grade 3 and 4 in the first two years ranged from 50-75% likely to relapse despite treatment with disease.



And stage of cancer spread

Sıçramadığını leaping out of ovary cancer is important to determine. Doctors do this by separating the stages of the degree of dispersion, in this process is called staging. Ovary (ovarian) cancer, Stage 1 (early stage), Stage 4 (advanced stage) are classified up to the four-digit evrelemeyle. Ovary (ovarian) cancer treatment, and the expected success rate of this treatment is associated with the current stage. Staging is the process as a surgical examination of the inside of the abdominal cavity and the ovaries (ovarian), academics and the environment is examined in terms of tissue samples taken from the tumor.



TREATMENT

Ovary (ovarian) cancer, the first step in treatment is surgery. All tumor tissue during surgery dismiss journalists who have a purpose and is to remove lymph nodes around the great vessels in the abdomen. Therefore, the ovary (ovarian) cancer, surgical approach, and sometimes the spleen, a portion of the pancreas, the thick and thin intestines may require receipt of a portion. In this case the ovary (ovarian) cancer after surgery iyileşim process will cause the property. If early-stage patients who completed the post-operative chemotherapy iyileşimini are obliged to call the drug regime. First-line drugs administered after surgery and chemotherapy, the combination of these so-called cure is usually composed of two medicines, and often are applied every 21 days to 6 times. In terms of side effects of chemotherapy drugs used to show the property. All organs of the body to change from person to person during chemotherapy-related side effects may occur. However, these side effects that can be tolerated by most patients, chemotherapy side effects that can be treated by applying the team. The majority of patients develop hair loss treatment as well. However, this reversible hair loss and chemotherapy following completion of the hair starts to go again. In addition, one of the most uncomfortable side effects that create nausea and vomiting. However, these side effects during chemotherapy and after the ongoing anti-nausea drugs, reduced to a minimum. Out until after the joint pain, arm and leg numbness may occur. However, these side effects usually do not affect daily life. In addition, during chemotherapy, diarrhea or constipation, mouth sores, allergic reactions, liver and kidney side effects may occur, and these are often transitory. All of these side effects of chemotherapy out of the side effects seen during the temporary suppression of the body's immune system. During this period, people open to infection from persons other than is optimal, and may develop infection, treatment is not carried can be dangerous. For this reason, the person who receives chemotherapy is being protected from infection itself. Anemic condition called anemia, as well as suppression of body's immune system can be seen in the process of chemotherapy. This may require blood transfers. Patients were informed about the side effects of chemotherapy may develop by applying the team in terms of side effects and are closely monitored clinically and laboratory tetkikleriyle. Evaluated and reduced doses of chemotherapy drugs and even the developing side effects of chemotherapy in a chemotherapy can be stopped or else the application can begin.

Patients treated after the end of the first two years and three months after the fifth year and annually thereafter for up to six months are recommended to follow up. The purpose of this follow-up in case of recurrence of the disease belirleyebilmektir it.

Patients who receive chemotherapy are expected to ask the following questions;

Each 1-Chemotherapy for Cancer Are they the same?

You form of chemotherapy, the cancer which caused organ (uterus, cervix, ovary cancer, etc.), type of cancer cells and causes these cells, such as how much depends on the spread. Ovary (ovarian) cancer cell type of origin is usually due to cancer, as we already mentioned, the chemotherapy is administered every 21 days will be the course of six drugs. However, developing a more rare and different ovarian cell types other than (over) there, and these different types of cancer chemotherapy.

2-How to Make Chemotherapy?

Ovary (ovarian) cancer drugs are given through a vein to inject.

3-Day Chemotherapy Affect My Life?

Some medications you discomfort, fatigue, irritability, fatigue can. These are temporary, certainly not a sign of illness progressed. Cope with these side effects, to overcome your fears about the disease and chemotherapy nurse, doctor and ask for help psikoloğunuzdan. Treatment of this difficult period, the chances of success will increase with the participation of you and your family.

Buying or after the 4-chemotherapy or weight gain, and do not give cause trouble?

Recommended to maintain your ideal weight. While the treatment may fall into the bottom of your weight is ideal. This loss of appetite, nausea, and vomiting may be due, is temporary.

5-Diet Should I?

If you do not need a special diet and chronic illnesses (diabetes, heart disease and high blood pressure, etc.) If you do not, you do not need a special diet. In addition, daily drink plenty of fluids and should take at least three liters of water, and water must be something.

6-Is it contagious illness?

Cancer certainly is not contagious. Please share only with your doctor or nurse about your concern with this issue.

Chemotherapy Effects 7-sexual life doing?

Sexual life of many patients undergoing chemotherapy is not affected by chemotherapy. If you, your doctor of any limitation getirmemişse, during chemotherapy, can continue to sexual life. Fatigue, weakness, sadness, and physical weakness also may adversely affect your sex life. This condition is temporary. Before starting treatment your spouse, you and your sexual concerns about your life, your doctor, nurse and psikoloğunuzla shared, it should not hesitate for an interview.

8-Can I get vaccinated?

You receive depends on the type of chemotherapy. Chemotherapy can make flu vaccine with your doctor's recommendation. In normal times to provide protection during treatment, may not be the same safeguards. In addition, if you want to have any vaccine, talk to your doctor before chemotherapy. Because some vaccines may need to avoid during treatment.

9-Do I have to sleep in the hospital when Receiving Chemotherapy?

In general, chemotherapy can return home the same day that you receive or you will stay in the hospital a few days, according to sphere. This will get some side effects may develop when applying chemotherapy and chemotherapy on protocol. Ovary (ovarian) cancer chemotherapy protocol usually days.

10-Can I go on vacation when Receiving Chemotherapy?

Perhaps there may be better to wait until the end of treatment, Before booking holidays, talk to your doctor about this. If you feel good about yourself, your vacation, chemotherapy cycles, it is possible to do them.

There are other use is 11-pharmaceuticals, as we go, should I take my treatment?

If you have systemic illnesses (heart, diabetes, high blood pressure disease), the doctor has prescribed you, you can continue to use. Tell your doctor or nurse for chemotherapy drugs must be this.

12-Buying Herbal Medicines and Dietary Supplement Can I have chemotherapy?

Approved by the Ministry of Health, no plant-based medicines and herbs are not recommended. Please, during treatment, chemotherapy, doctor and nurse consulting, use of these drugs. Because such drugs can reduce the effects of some chemotherapy drugs.



Ovary (ovarian) cancer Other Treatment Approaches

In general, this form of treatment the patient outside the clinic evaluated every 21 days ago in some special cases, after three cycles of chemotherapy after surgery and chemotherapy can be applied to three or six cycles. In this case the ovary (ovarian) cancer is caused by the clinical picture, the patient's general condition is associated with.

Some different types of the ovary (ovarian) cancer, certain characteristics of the patient's earliest legal age for certain if they bear the person, to preserving fertility, surgery may be a treatment option. Repeatability of the disease, but this is important because of the risk. Implement the treatment team and tell us about these risks in detail, but clearly informed the patient decides the shape of the treatment.

Prepared by: Assoc. Dr. H. Jennifer TULUNAY



-------------------------------------------------- -----------------


Ovarian Diseases
The lower abdominal cavity, ovaries, uterus, which is hanging on either side of organs. Function of ovulation in women, occurs in the ovaries under the influence of hormones from the pituitary gland stimulant. This provides the layout of the hormones of menstruation. Each month the pituitary secreted FSH (follicle stimulating hormone) and LH (luteinizing hormone) occurs with the effect of follicle cysts. This cyst is thrown into the abdominal cavity in the maturing egg. Tubes extending to either side of the uterus (fallopian tube) is kept by the egg into the uterus and directed. Consists of an egg by sperm in a confrontation with the pregnancy. Menstrual bleeding, pregnancy does not occur with the egg is thrown.

For questions on the ovaries of patients should be evaluated by ultrasound examination and at the same time. Abdominal pain, menstrual pain (dysmenorrhea), pain, sexual and maintenance of an (disparuni), bladder or anus feeling of pressure, frequent urination, menstrual irregularities in case of gynecological examination, the process is very useful complementary diagnostic ultrasound.



Ovarian Cysts:

Functional Ovarian Cysts

Cysts found incidentally during examination, any finding that does not innocent. Usually 1 - 3 months in the spontaneously disappear. However, these cysts around the ovaries return to their (torsion) may cause or may bleed into the abdominal cavity can be opened as the cyst (cyst rupture).

Dermoid Cyst

Reproductive cells of developing cysts in the ovaries of this additional hair, teeth, bone, cartilage, such as intestinal tissues contain. Treatment of the surgical removal.

Endometriosis (chocolate cyst)

As chronic dysmenorrhea and pelvic pain, which led to a condition that can lead to infertility. Described as consisting of egg cysts chocolate cysts. The treatment is surgical removal of these cysts.



Early menopause (premature ovarian failure)

Expected, the development of early menopause. Early menopause is regarded as the limit for the age 40. As well as the genetic origin, may be autoimmune in origin. In addition, radiation therapy, chemotherapy, and ovarian surgery or trauma can also occur as a result of injuries. Usually known for menstrual. Infertile patients. Treatment, hormone replacement therapy.



Polycystic Ovary Syndrome

Approximately 4-6% of women 'is in. Characterized by irregular menstruation and ovulation problems. Therefore, infertility in women (to conceive), or are confronted with a low risk. In addition, increasing testosterone (male hormone) levels increase in hair growth and acne, depending on the situation arises. Increase in facial hair growth, especially the chest, belly and thigh circumference seen in the interiors. Ultrasonography in the ovaries 2-8 mm in diameter, has 10 or more cystic follicles. 50% of women with polycystic overli percent are obese (overweight) is. These women are high blood cholesterol, uterine cancer, diabetes and heart disease are at increased risk. Hormone-regulating drugs used in treatment.



OVARIAN CANCERS

Is one of the most common gynecologic cancers. Are seen more frequently in developed countries. Especially people who are genetically prone, one those who do not (amenorrhea), infertile, increased susceptibility to infection and radiation exposure. Diagnostic abdominal swelling, pain, those with irregular menstrual bleeding should be suspected in patients with bleeding or postmenopausal period. In general, are known in advanced stages. There are 3 types. Epithelial ovarian tumors, germ cell tumors and are classified as sex-cord stromal tumors. Ovarian tumors, 90% of the beam which epithelial ovarian tumors. 80% of these tumors after menopause, while pre-menopausal ovarian germ cell tumors are the most common.

Seek medical advice immediately in case of existence of the complaints mentioned above, and as a gynecological examination and ultrasound should be the priority. If necessary, magnetic resonance imaging, smear test and other diagnostic indicators of tumor markers may be to look at. These methods of diagnosis of ovarian tumors staged with. Staging guidance for treatment. Surgical treatment, radiotherapy, immunotherapy, chemotherapy and hormone therapy include.

Prepared by: Assoc. Dr. Bekir ÇAKIR




-------------------------------------------------- -----------------



Ovaritis
Salpingitis, the fallopian tube (s) inflammation. Oophoritis, ovarian (s) and inflammation. Salpingitis and oophoritis may be one or two-sided. Oophoritis, salpenjit'in is the result of the spread of the ovaries.

Salpingitis and oophoritis, and general health status of low socioeconomic level is broken, is more common in young women. However, sexually active woman is a candidate for salpingitis and oophoritis. Another risk factor in the spiral (IUD) use. Microorganisms in the vagina due to spiral upward climb the rope. For patients who develop infections after birth and abortion are at risk.

SYMPTOMS

Salpingitis and oophoritis watch silently, without symptoms. Symptoms begin immediately after the menstrual period is usually going to be. Diagnosis, history, exam and laboratory findings should be evaluated together. The most common complaint in the patients with pain and tenderness. In general, both located in the groin. Quantity pangs shape mimics appendicitis can be seen at a width ranging from severe to mimic. Cramping is usually transient, not permanent.

DIAGNOSIS

40% of patients but is not required for diagnosis? When the fire is 38 degrees or higher. Vaginal discharge may appear. Membrane irritation, nausea and vomiting, the stomach may be a result of advanced cases.

TREATMENT

Treatment of infections in the patient's condition and planned according to the severity of the disease. Mild cases can be safely treated. For this purpose, the antibiotics taken by mouth or by injection, is used. Outpatient treatment is usually not too high fever, abdominal examination, serious cases are not signs of peritonitis. In addition to antibiotics, the patient may be given pain medication. In these patients, bed rest promotes healing. Prohibited sexual intercourse during the treatment period. Treatment should last at least 7-10 days. In severe cases, inpatient treatment in hospital or in some cases, surgery may be required. In patients with removable spiral spiral.

COMPLICATIONS AND PROGNOSIS

Adhesions made the most important complication of salpingitis. Damage to reproductive organs and can cause infection passed to each yapışıklığa. This reduction in the movement of adhesions and fallopian tubes, causing blockages in the tubes make it difficult to conceive. The same reasons, the risk of ectopic pregnancy in these cases will increase 6-10 layers. If an abscess in the groin area, the infection can spread into the blood and the body and may become life threatening. Patients recovering from salpingitis and oophoritis to repeat once again the possibility of disease is higher than normal. For these reasons, patients with such complaints should contact their physician as soon as possible and should be treated.

Prepared by: Doç.Dr.Cüneyt Eftal TANER



-------------------------------------------------- -----------------



Walking and Movement Disorders
Many systems of the human body for standing and walking, should work together in harmony. Degradation as a result of this mechanism can be seen in different gait abnormalities.

Voluntary movement disorders arising from the center of the walking brain disorders. Only the lower half of the right or the left half of the body or kept oraklayarak disease called cerebral palsy can be seen walking or makaslayarak.

Diseases that occur during transmission of orders from the brain to the muscles in the gait disorders. Is not possible to draw back the nerves that move the foot to foot injuries, foot and horse can not be removed from the tip of a simulated walk march will occur. This gait can be seen in cerebral palsy.

Parkinsonism and Huntington's chorea disease specific illnesses in the walk takes a shape. The patient's head and chest bent forward as a slow and small steps, walks. Patient rock or sway when walking arms, touching the body remains. After the walk can easily be seen walking the unstoppable march double-time.

Beyincikten problems arising from the walking disorders. Walks his feet by opening the unstable patients. This situation does not change the fact that the eyes open or closed. Wobble left to right and falls occur. There is a walk Sarhoşvari. A single line can not walk on the heel toe. This broad-based gait disorder is seen in multiple sclerosis.

Cord lesions in the spinal cord and dorsal root sensory messages are moved to be seen in the gait disorders. Patients concatenating their feet while standing, his eyes shut when they are loosened and fall into place. Beyond measure by throwing his legs as they walk forward. Eyes closed, significantly increases the fault of walking. Patients unable to walk in the dark.

Frontal lobe injuries may deteriorate seriously of standing and walking. Walking slow, hesitant and insecure. More severe forms of the patient's feet are stuck to the ground, a kind of start the movement of walking. It was like walking is as forgotten. In this situation, especially after head trauma or brain tumors may be associated with.

Muscle diseases, especially because of the weakness of the muscles surrounding the spine and holds onto the top of the abdominal muscle groups that came forward that the two sides, such as duck-walk is worth noting yalpalayarak. The patient's departure from the typical, his hands holding her legs gradually gets up. Bilateral hip dislocation is seen in the same walk. Osteomalasili patients may present a similar gait.

By disturbing the balance in the ear pathologies may cause walking abnormalities. Problematic side of the patient tends to fall. Can be seen walking in the pathology of limb deficiencies.

DIAGNOSIS

Three-dimensional gait analysis and gait and movement abnormalities can be detected. Review the requested person executing a treadmill, walking at an angle and the forces of the joints of the legs and pelvis are measured and graphed the data obtained by transforming all the presents. Band, which is located within walking with the help of the force platform, all phases of walking along the joints formed by the computer how much torque is calculated as a quick and automatic.

Gait Analysis Who can benefit?

The most frequently used applications;

Cerebral Palsy
Parkinsonism
Multiplskleroz
Cases of cerebrovascular
Head trauma
Spinal cord diseases
Spinal cord injuries
Sports injuries
Orthopedic Problems
10. Amputation

Prepared by: Dr. Murat Onder DELİALİOĞLU



-------------------------------------------------- -----------------


Pharynx cancer
Located just behind the larynx is the part of Hipofarinks yutağın. This region is called a malignant tumor hipofarinks cancer. Pharynx from the back of the nose below the hollow tube-shaped structure that extends up into the esophagus. Hipofarinks the air in front of the nose or mouth through the trachea yönlendirilirken, eaten meals is directed into the esophagus. There are three part Hipofarinksin. Cancer can hold one or more of these parts.

Smoking, tobacco and alcohol use to enhance growth of all other head and neck cancers, such as the development of cancer increases hipofarinks. So should not use this product. In addition, some women with iron deficiency anemia, stricture of the esophagus may occur at the top. This also carries a risk for the development of cancer hipofarinks.



SYMPTOMS

Main complaint of swallowing difficulty. Initially, the problem only when swallowing solid foods difficult to swallow gıdalarıda liquid progresses. But the cancer progresses, symptoms may not hipofarinks. Obsession in the throat, pain, discomfort and ear pain şikayetlerdendir other important. These symptoms may also occur in other diseases. But to insist on not more than a sore throat, ear pain, neck swelling, pain or difficulty swallowing, hoarseness, if there are any complaints should consult your family doctor. In such cases, ear, nose and throat physician will guide you to family physicians.



DIAGNOSIS

Ear, nose and throat, your doctor after taking a detailed history examination, will make all the ear, nose and throat. Hipofarinks featured in a region, and examination may be difficult. First of all, with the help of mirror throat and yutağınız evaluated. Ta, this examination can be done in patients with reflex throat sedation. If your doctor sees an abnormal condition in theater, for examination, under anesthesia or under local anesthesia, direct laryngoscopy and esophagoscopy by the so-called process (special lighting devices of the larynx, pharynx and esophagus examination) will be re-examined and a biopsy (piece) will. Examination of the neck is also important in cancer patients. The lymph nodes (glands) involvement will change the treatment approach. Your doctor also computed tomography, magnetic resonance imaging, barium özefagografi, lung tomography, bone studies, such as abdominal ultrasound may also ask for additional tests.



PROGNOSIS

Depending on the course of the earlier apprehension of the tumor in women is stated to be better. Improves survival in early-stage arrest.



TREATMENT

The result is cancer is a biopsy of the few treatment options offered to you. These are surgery, radiation therapy (radiotherapy), drug therapy (chemotherapy) or with the use of these options might be.



PROTECTIVE TREATMENT

Cancer in the preventive treatment and early diagnosis is very important. Therefore, the above-mentioned cases, the complaints continued to insist absolutely should consult a doctor, and cigarettes, tobacco, alcohol, etc. should try to stay away from products.



Prepared by: Assoc. Dr. CAN Ilknur Haberal



-------------------------------------------------- -----------------



Swallowing Difficulties
The term solid dysphagia and / or liquid food or saliva in the mouth into the stomach to pass any means to feel a level of difficulty.

Swallowing process;

1) during the oral stage, food and beverages, chewing and saliva at the same time with the softer tongue pushes the food and drinks to the rear section of the mouth and starts swallowing the job.

2) the pharyngeal phase, food and drinks yutaktan pass into the esophagus.

3) Finally, the stage of the esophagus, the esophagus into the stomach through food and drinks.

Disruption that may occur in any of these stages can cause difficulty in swallowing. Therefore, a simple throat infections, as well as a number of causes of neurological and psychiatric diseases, soft tissue rheumatism, other serious infectious diseases, tumors of the pharynx and esophagus can take place. Takes a long time swallowing difficulties, weight loss, pain, fever, vomiting, mouth, food remains, to arrive, accompanied by bad breath and so on. If the application must be accompanied by a physician and must be taken seriously.

DIAGNOSIS

After examination, if necessary, blood tests, medication (barium), pharynx-esophagus film, endoscopy and so on.

TREATMENT

Treatment varies depending on the disease that causes difficulty swallowing.

Prepared by: Assoc. Dr. Pamela ŞAŞMAZ



-------------------------------------------------- -----------------


Facial Paralysis and Facial Nerve Disorders
Commands from the brain to the muscles of the face as a result of disruption of the facial muscles can be described as kasılamaması. Given the mirror iyileşmeyeceği, will improve the form of hit-to-face with the back of slippers are superstitious beliefs. Sometimes the "devil shock" is also considered to be. Has been known since ancient times.

The facial nerve may be affected by middle ear inflammation. Is more common in diabetic patients.

SYMPTOMS

People voluntarily close the eyes, eyebrows, remove, close the lips firmly. Shift to one side of the mouth, eyes closed, shows itself in the form. Leak into drinking water by mouth, can be realized in the form of tearing.

Facial paralysis can be divided mainly into two. Kapatılabildiği part of the eye, usually caused by type for lifting of the eyebrows on the brain. In such cases, as well as facial paralysis or numbness in arm and leg weakness may also.

Weakness in both lower and upper side of the face affecting the facial nerve injury in question. More common, and this is the mind in regard to facial paralysis. Most patients were exposed to cold refers to the face before. An underlying cause can be found in most people.

DIAGNOSIS

Diagnosis is made by examination of the patient and the doctor 's instructions. Diagnostic tests do not have to put it. Some tests can be done to investigate the underlying causes. If you face disastrous tekrarlamışsa, the two sides, have had the result of a collision, if there are other findings that accompany a detailed examination would be useful to do.

If you have an ear examination should be done if the ear pain and fever. Will be different because the underlying disease and treatment. If in doubt, measure blood sugar, blood count is done. If you have any other symptoms that accompany you to apply detailed assessments.

TREATMENT

Facial nerve is often affected by facial paralysis resulting from a full recovery. Improvement may not be sufficient in a minority.

Early treatment with cortisone, and some of the drugs used in rheumatic diseases are treated Bvitamini .. In some cases, medications may also be required for viruses. These treatments are short-lived, however, recommended the use of, or objection. In addition, ointments and drops for the protection of the eye may need to remain open. Is useful to be kept closed to protect the eye from harmful external influences. If diabetes, ear infections and treatment of these diseases is made, or if you have any other disease. Exercises are useful for running on the facial muscles. Recovery is not enough physical therapy methods are attempted.

In some cases, surgical treatment might be preferred, is not sufficient improvement. If you look at post-treatment still remains open eyelids with sutures combined with a part of. Sometimes, the eye closure can be achieved by using different methods.

COMPLICATIONS

Healing of damaged nerves, muscles, nerve fibers can go wrong. In this case, the patient's eye while trying to close the mouth is kıpırdayabilir or otherwise. When eating is excessive tearing. "Crocodile tears" is called. Another disorder of involuntary movements that may occur during healing. Close look at the request of a person other than a short period of time, since the drift mouth. These movements occur in different frequencies. -Elektronörografi electromyography (EMG-ENG) method can be examined with the injury and recovery status.



PROTECTION

Facial paralysis to prevent diabetes if you, if you have diseases such as middle ear infections should be treated. It is useful to avoid currents of cold air outside. Most importantly, the disease is not noticeable to contact a doctor.

PREPARED; Dr.Figen Tokuçoğlu,

Doç.Dr.Mehmet Çelebisoy




-------------------------------------------------- -----------------


Poisoning
Toxic to the body (toxic) substance into a result of disruption of normal functions. Some foreign substances entering the body from the outside, the body's vital functions may damage the poisonous (toxic) are considered.

Three groups, the ways of poisoning.

Digestive tract: The most common way of poisoning. Poisons from the digestive tract is usually used in home or garden chemicals, poisonous mushrooms, bad food, drugs and excessive alcohol.

Inhalation: Toxic substance with the receipt of the respiratory tract occurs. Generally, carbon monoxide (tube leaks, water heater, butane gas stoves), sump, or rocks, accumulated carbon dioxide, chlorine used in swimming pool hygiene, adhesives, coatings composed of substances such as household cleaners.

Skin by: toxic substance enters the body through the skin directly. In this way, the food poisoning bug bites, animal bites, drug injections, hair dyes, such as pesticides and toxic substances absorbed through the skin occurs.

SYMPTOMS

Digestive system disorders, nausea, vomiting, abdominal pain, gas, bloating, diarrhea.

Nervous system disorders, loss of consciousness, seizures, discomfort, muscle pain, convulsion, uncoordinated movement, shock symptoms appear.

Respiratory system disorders, shortness of breath, respiratory arrest, headache, dizziness, tinnitus, skin rash due to oxygen deficiency, bruising observed.

Disorders of the circulatory system disorder, heart rate, headaches, cold sweats, heart failure is observed.

FIRST AID

The toxicity of the digestive tract;

Consciousness is control. If already in contact with toxic substances mouth with water, shake, If already in contact with toxic substances handled hand washed with soapy water. Signs of life are evaluated. Vomiting, nausea, symptoms such as diarrhea are evaluated. Çalışılmaz Do not induce vomiting, especially if the patient never received kusturulmaz caustic substances. If there is loss of consciousness, coma position. Covered over. Asked for medical assistance (112), collected and recorded information about the incident;

The toxicity of the digestive tract to help medical intervention

-What is the type of toxic substance?

-Does the drug or drugs?

-The patient found what time?

There are-at home, what type of drugs?

Poisoning with respiratory tract;

The patient is removed to fresh air, or glass and the door opened and ventilated environment. Vital signs are assessed (ABC). Kept in semi-sitting position. Consciousness is a closed position in the coma. Asked for medical assistance (112). During the first aid intervention should take the necessary measures to protect itself and its surroundings. Respiratory protection is used to mask or wet cloth. Switches and other electrical appliances and lighting equipment is not used. If there is any rope used to pull out heavy smoke. Fire department will be notified immediately (110).

Poisoning through skin;

Signs of life are evaluated. Hand contact with toxic substances should be avoided. Poison contaminated clothing is removed. Wash skin with plenty of water for 15-20 minutes. Asked for medical assistance (112).

General Poisoning First Aid Rules

1 - the substance that caused the removal of Poison (Dirty uzaklaştırılırsa matter how quickly the body absorbs, the less amount),

2 - Ensuring the continuation of vital functions,

3 - the health institution is notified (112).



Prepared by Ministry of Health Emergency and Disaster Health Services Department





-------------------------------------------------- -----------------


List of Herbs
Healing potential present in each plant. However, this discovery, and drug use into the subject of science. Various internet sites, newspapers, magazines and books described aspects of medicinal plants in Turkey and around the world thousands of grown. Medical doctors and their patients, an increasingly common way to resolve various ailments or recommends applying the treatment plant. However, especially the Internet into our lives more and more easy to access information due to the infinite damage to wanting to avoid the need to apply the treatment. For this reason, and given the warning to remember that all information is advisory, medical diagnosis, treatment and does not contain the prescribed information is worth emphasizing once more.

WHAT A GOOD INCOME WHICH PLANT?

• lupine: Semen Lupine is used against diabetes.
• bitter apple butter: Salvia triloba Gas expectorant, midevi, antiperspirants, urine enhancer. Good curing, and is used as an antiseptic for external wounds.
• Hot Chip: Lignum Quassiae appetizer, tonic, antipyretic, and wolf
• quassia: opens the appetite, facilitates digestion. Reduces fever. Ifrazatını increases saliva. Stomach, intestine, liver and kidneys to regulate the operation. Cuts the pain of kidney stones, helps to reduce. Intestinal worm. Stops bleeding. Insecticides are also used as kaçırıcı. If more than used, dizziness, nausea and vomiting makes.
• Sage: Gastric intestinal gas removes mercury. Nausea and cuts. Digestive system to work properly. Throat, tonsil and gingival inflammation resolves. Soften the chest. Passes asthma problems. Expectorant urine and sweat. Yıkanılırsa join the bath water; invigorate. Day, 3 more than the coffee mug smoking.
• Mandrake: a poisonous plant. Painkillers, sedatives, sexual enhancing effects. Indiscriminate use is harmful.
• Ahlat (Yabanarmudu): diarrhea, cut fruit. Bites of venomous animals, crushed ore is applied to the wound.
• Raspberry: It cleans the blood, accumulated in the body of toxic substances in food. Sweat, and a diuretic. It cures constipation. Gives vigor to the body.
• Hawthorn: fixes nervous palpitations. Nerve disorder passes. Reduces high blood pressure. Used for arrhythmia. Insomnia. His heart is strengthened. Hardening of the arteries and chest fever is beneficial.
• Altınotu: Herba Ceterachi has a diuretic effect and constipation. Against basura, is used externally.
• Amber: Ambra Grisea to obtain the fish of the sperm whale. The heart strengthens, increases appetite and sexual desire.
• Anise: part used, fruits and leaves. Fully ripened fruits are then collected and dried in the shade. Facilitates digestion. Addresses loss of appetite. Expectorant gastric and intestinal gases. Increases urine. Migraine agrilarini cuts. Asthma, shortness of breath and bronchitis which resolves complaints.
• Anise: makes it easy to digest. Loss of appetite and removes the disgust felt for the food. Expectorant gastric and intestinal gas. Increases urine. On the other hand, vomiting and diarrhea.
• anise oil: Oleum anise nervous system stimulant.
• samphire root: radix Hellenic Bile expectorant, cough, chest emollient, tonic and worm reducer.
• Juniper: The cones are bluish-black in color. Eat and diuretic properties.
• seed Juniper: Juniper Fructus increasing urine, sweaty, midevî and has antiseptic properties.
• Aslanağzı: expectorant. Bronchitis for added comfort
• Suspended: The leaves and stops bleeding with drugs. Gives strength to the body. Jaundice cuts. Stops diarrhea.
• Safflower: Flush carthami effective against rheumatic pains. Internally diaphoretic, and to reduce the wolf getiricidir pieces.
• grape Bear: Gives strength. Diarrhea. Clears the urinary tract. A diuretic. Reduces fever. Helps reduce urinary tract stones. Resolves complaints of enlargement of the prostate.
• Ayrıkotu: the plant's fleshy roots from time immemorial the people is an important medication used in urinary disorders. Roots, including bladder and kidney infections, bladder stones and sand used to lower a good diuretic.
• Quince: Diarrhea and dysentery cuts. It strengthens the stomach and intestines. The small intestine inflammation resolves. It cleans the blood. It relieves Çarpıntıyı.
• Almonds: physical and mental fatigue. Kidney, bladder, and fixes the generative tract infections. Headache, Relieves liver and kidney.
• Almonds: Aci almond essential oil, fragrance and taste of a good reliever (fish oil is added) and a mild disinfectant. Almond seeds, almond syrup used in the preparation. A good laxative for children. Enters the composition of cream. Fruit peel is used against sore throats among the people.
• Almond oil: Oleum amygdala laxative internally, externally and soften the wound raw and well-used as the carrier.
• Beans: Clears the urinary tract. It relieves kidney pain. Kidney inflammation resolves. Sand and helps with kidney stones.
• hemlock (Ağuotu): grows in damp places, 1-2 feet tall in a toxic bitkidir.Ev kullanılmaz.Tıpta medicine, especially in the field of dentistry kullanılır.Ağrı relief, relieving spasm and sciatica, and epilepsy is beneficial in treating tetanus.
• berry: Fructus Cocculi Indice wolf lowering internally, is used as a mitigating epileptic seizures. Drogdur dangerous.
• Okra: The fruit of five compartments, Greenish-gray seeds are round and a vegetable. Useful is a vegetable. Wet or dry as the supplies are. Are also preserved. Müsilajlıdır fruits. And regular bowel function is useful for the treatment of constipation.
• Okra flower: Flush Hibisci chest softening internally, externally as poultice for boils olgunlaştırıcıdır.Kabızlığa drogdur effective and harmless.
• henbane: Soft-haired, is a herbaceous plant. Infidel in the name of poppy seeds bilinmektedir.Meyve very seedy, and a lid opening and has a radiant kapsüldür.Altı type. (Black henbane) with the (Egyptian henbane) therapy used in the field. Malatya is located around the Egyptian henbane. Especially important for alkaloid industry. Black henbane has almost all of Anatolia and Thrace. Fruits are wrapped around by the calyx, opened the cover and a capsule. This capsule dark gray in color, small pits on the part of the large amount of seed used bulunur.Bitkinin, leaves, roots and seeds. The leaves, when plants are collected and dried flowers. After the seeds are fully ripened, sun-dried in the oven or 40-50 degrees. A strong drug and pain reliever. Some laxative effect makes it easier being able. Is a plant which is used without knowing the cause poisoning.
• Besbase: Rhizoma Polypodii laxative, expectorant, and gall and worm-lowering effects.
• Peas: Fresh and frozen peas can be used as B1, vitamin C, protein, fiber and folic acid. It is recommended to those problems in the nervous system.
• Rosemary (herb Kuşdili): 1-2 m high, evergreen leaves in winter as a bitki.Kuşdili bilinir.Yapraklar and flowers essential oils, tannins, bitter substances, organic acids and their glycosides are obtained. Stomach and bowel stimulant, diuretic, and has the effect of increasing bile. Essential oils, used externally as a stimulant. Also removes indigestion.
Cuts palpitations, migraines and menstrual keser.İdrar expectorant.
• Rosemary oil: Oleum Rosmarini externally for rheumatism pain relief is used as.
• Pipe flower (bell flower): Shortness of breath, bronchitis, and asthma caused by the disease resolves.
• Berries: a view of prickly plants and shrubs. Uncultivated areas, fences, roads and ditches at the edges of the fruit with too many bulunur.Meyva sphere in the form of the compound formed. Parts of the leaves and flower buds are used. The leaves are turning flowers are collected, dried in the shade. The leaves contain tannin and organic acids. Although a slight effect on constipated; gums, inflammation of the tonsils and throat, diarrhea, and is used basurda.
• Broccoli: to protect us against cancer and prolong our life is a great vegetable. Exactly because it contains plenty of calcium osteoporosis. Mineral and broccoli that addresses the lack of iron, vitamin store. Broccoli enthusiasts bowel and lung cancer is rarely seen, much to the cardiovascular disease is rare. Prevents breast cancer in women. Breast cancer and spinabifida effective against the disease. Abundant in broccoli, that reduces the risk of breast cancer 'indole' contains a substance called. Indole, which causes breast cancer, estrogen prevents disorders. In addition, another feature of broccoli, spinabifida disease (congenital spine in the last spine is not closed) to prevent.
• Wheat: High-fiber foods the foundation of a healthy diet. Wheat bran from the outer bark, usually corn flakes type of food consumed. Wholemeal wheat biscuits and so on. keeps bowels regular and prevent constipation. Exceptionally nutritious grain of wheat extracts. The body absorbed calcium, iron and zinc are stored here. Nutritional value, which is higher than the potential of oats as wheat and maize, the intestine and rectum cancer include preventive factors. But, a little more difficult to digest than oats and corn.

• Walnuts: The leaves and cleans the blood of their shells, prepared medications, anemia resolves. Diarrhea and dysentery cuts. Tuberculosis and diabetes and nutritious, as well as treatment abrasive. Hair dye is also used, and hands. According to scientists, plenty of Plant A, B1, B2, C, E, and vitamin K and contains the active ingredient called Chinon Juglon walnuts and house, and tree bark and leaves is good for many health problems. Each morning at breakfast that is developing some intelligence experts eaten walnuts, green walnuts boiled and drunk male sexual power and increase the fruits of said shells. Nurture and strengthen the body, some of the benefits of walnuts are as follows: • calluses do not have them in time to be placed on the walnut oil provides. • Fresh fruits, branches, bark, and bark is mixed with the liquid obtained by boiling strengthens the stomach. • Walnut tea is made from the leaves of an appetite, strengthens the stomach, and throat diseases. • bath water mixed with a little walnut leaves are good for skin diseases. • Walnut leaves are cooked on the wrapped helps heal the boils. • Walnut oil stains on the driven face massage is done no stains.
• Walnut oil: Juglandis regia is used as a laxative, and to increase bile.
• Mercury yarrow (Thousand and One leaf herb, Lamp Flower): plant part, leafy and flowering branches. Branches and flowers are collected and dried in the shade completely open yet. These parts of the plant's volatile oil, fixed oil, and bitter substances contain glycoside. Tonic, stimulant, urinary, and cleans the gas. Sincolden due within antiseptic, expectorant and midevidir. The Terminator has a good feature of the wound. Extracts are given in aqueous Basurda wick.
• Çakşırotu root: Ferula effective in increasing the power of sexual meifoliae.
• Pine nuts: bronchitis, tuberculosis, lung diseases, heals quickly. Addresses the mental trauma. Heart diseases are also helpful.
• resin: Terebenthina Communis an effective antiseptic used in the respiratory and urinary tract disease.
• Çamtere-Bentin oil: Oleum Terebinthinae also known as oil of turpentine. Hari-cen-relieving rheumatic pains, and her hair is used as a feeder
• Location: Fructus Visci albi constipation, urinary-building, emetic, tonic and blood pressure-lowering effects. Rheumatic pains.
• Fenugreek: expectorant. Gives comfort to the body.
• Cigdem (Mahmur Flower): yumrusudur seeds and plant part. Diuretic, cures constipation. Certainly be used more than the recommended amount. Colchicum and prepared tuber preparations against the disease has long been used to drop. More ziraatta used.
• Strawberry: Fresh and juicy strawberries system removes it. For those with skin problems is also a good fruit. Kidney, urinary tract and bowel problems pleasurable for. Also strengthens the gums, tooth tartar, prevents the mouth and throat pain, eliminates odors. Where a high vitamin C such as strawberries, include high blood pressure and cholesterol lowering agents. Strawberry Shortcake Meets the need for vitamin C. Also contains plenty of potassium and fiber in foods has an important place. Diabetic patients can eat plenty of this fruit strawberry sugar şaartıyla not.
• Nigella: Opens appetite. Gives the body strength and vigor. Makes it easy to digest. It removes the stomach and intestinal gas. If Koklanacak cuts headache.
• Black Cumin Seed oil: Nigella Sativa is used externally against hair loss and dandruff.
• soapwort root: radix alba Saponaria is rarely used in treatment. Especially used for making tahini halva. Cleans the urine and sputum.
• Dağcan: Sideritis stimulating, gas, appetite and stomach pain relief properties.
• Laurel: sweat, reduce fever. Gives comfort to the body. Urine and menstrual expectorant. Appetite. It relieves nerve pain
• Laurel oil: Lauri expressum relieving rheumatic pains, and body lethal parasites. Also, prevents hair loss.
• Bay leaves: Folium Lauri, diaphoretic, antiseptic, and has midevi effects.
• Tamarind pulp, and müleyyin Tamarindorum a laxative effect. There is no irritant effect.
• carrageen: Respiratory and digestive system removes nezlelerini. His body is also used as a feeder.
• Seaweed: metabolism speeds up the operation. Thyroid hormone imbalances maddelir to prevent the water containing algae, the metabolism speeds up. Also, B vitamins, calcium and zinc-containing algae, skin, nails and hair against.
• Dill: the fruit of the plant part used. Fruits are collected and dried in the shade at the end of September. Fruits of fixed and volatile oils, pectin, and there are nitrogenous compounds. Fruits soothing, stomach and intestinal gas is used as a preventative. The influence of indigestion, and hiccups are good. Its leaves are also used in cooking and salads.
• Camel refuted: Fructus Tribuli Stone-lowering, diuretic and is used as a tonic.
• Thistle: reduces fever. Sweat and gives comfort to the body.
• Tomatoes: cancer preventive and anti-aging and mental and physical slowing down as a vegetable. Contains vitamins C and E,. Tomatoes are a rich source of potassium and very little salt. It can help lower high blood pressure and prevents water retention. Effective against heart disease and prostate cancer. 'Beta karotin'e contain lycopene, which is close to. Lycopene is one of the substances that protect the body against heart disease. Studies showed that tomatoes reduce the risk of prostate cancer. Men who ate tomatoes at least twice a week, compared to the others at the risk of prostate cancer
• Mulberry: White mulberry leaves are a diuretic. Flush the water accumulated in the body. Eaten on an empty stomach, intestinal worms expectorant white mulberry.
• Mulberry fruit: Fructus Mori NIGR Ouzo prepared syrup, mouthwash in the mouth and throat diseases (thrush) is used against.
• Wedding Flower: Poplar with ointment is applied externally against basura.
• Hibiscus: Breast softens. Cough cuts. Prevents nausea and vomiting. Gives comfort to the body reduce fever. Throat and tonsil inflammation resolves. Gum disease is treated.
• Propolis root: Rhizoma Calame Gas aromatic expectorant, diaphoretic and antispazmotiktir. Prostate internally, externally and is used for rheumatism.
• ferns: ancient times has been used against intestinal parasites. In case of dust or docket is taken. Should not be more than the recommended amount.
• Apple: eat an apple a day keeps the doctor away from home. If you eat two apples, you will be protected against heart and circulatory problems. Destroys cholesterol and prevents constipation. Makes it easy to digest. The smell relaxes and lowers blood pressure. Arthritis, rheumatism and gout are also useful against diseases.
• Artichoke: urea in the blood and lowers cholesterol. A diuretic. Adjusts the amount of sugar in the blood. Prevents hardening of the arteries and heart disease. The sand helps to kidney loss. Prostate, breast and cervical cancer is good against. Silymarin substance found in the artichoke, which indicates cell damage engellediğine researchers, as well as substance Silymarin, prostate, breast and cervical cancer and effective prevention, he said. In artichoke, fiber, magnesium, folate and vitamin C, where, in those who consumed large amounts of these vegetables, which is lower than the age in which are located.
• Basil: Stops coughing. Stops the dizziness. Bee bites are useful. Treats the wounds of the mouth. The smell of basil, such as mosquitoes and bedbugs misses vermin.
• Nuts: physical and mental fatigue. Gives strength to the body. Recovery circuit enables you to move quickly.
• Funda (Broom grass): the branches of some types of silk used as a suspension böcekçiliğinde. Branches besom making, also used as firewood. Generally used as a diuretic to urinary tract stones. Funda also used to treat diarrhea and kidney stones. Boils and eczema ointment is prepared with olive oil is beneficial. Are also used for slimming.
• Poppy: Shortness of breath, asthma and bronchitis for added comfort. Coughing up blood and prevents vomiting. Heal burns.
• Ginseng: Ginseng Heart troubleshooter amplifier and fatigue. There is increasing effects of sexual power.
• Grapefruit: rich in vitamin C. Half a grapefruit provides sixty percent of daily vitamin C needs. The level of cholesterol lowering agent is pectin. Property is protective against cancer. Appetite.
• Roses: Roses rose oil and rose water are obtained. Rose oil in cosmetics and perfumery kullanılır.Gülyağının antiseptic (germ-killing) effect. Throat and tonsil inflammation resolves. Eye-eye fever vascularity and effective. A mild laxative effect internally. Rose water and rose as the popularly used in jams.
• hollyhock: expectorant. Gives comfort to the body. Resolves complaints from colds and cough. Sore throat, inflammation of the tonsils and the gums are used. Intestinal inflammation is effective.
• Daily: Gummi Olibanum internally tonic, sedative, constipation, urinary-building, one diuretic, and rheumatic pain Relief generating units.
• Daily Tree: dried wood chips, daily, and is used as incense. Shortness of breath resolves. Is used as incense.
• belladonna: used in making drugs for pain relief. In addition, the stomach, bowel, asthma, heart, nerve and brain diseases, drugs are also used for the treatment.
• Halile (Black Yellow): Yellow halile Fructus Myrobalani laxative, is used as the Black halile the constipated. Externally the wound therapeutics.
• Honey: medicine for gargling leaves, flowers, antispasmodic, the berries are also used as diuretic and emetic.
• Mustard seed: Sinapis nigra externally porridge, made plaster and bath. Used to cut the skin to collect the blood and pain.
• Poppy Seed: Used plant parts obtained by incision of the fruits of raw opium, the raw dried fruits, leaves, seeds, and seeds obtained from the yağıdır.Bilhassa externally into the composition of some ointments and pain opium alkaloids, depending on the time of assembly are dindiricidir.Bileşiminde. As an external pain relieving, especially used in dentistry. In oil seeds, seeds in the cold pressure is obtained by contrasting it to be. Acids in the composition of the oil obtained in the cold less, in the heat of the acid is obtained from the oil. Cold from the oil, some ointments into the composition. Obtained in hot oil, cooking oil and soap used in the construction industry. Because it contains toxic item, the physician should not be used without the advice and control.
• Marshmallow: the mouth, throat and gum infections improves. Intestinal inflammation resolves.
• Marshmallow flower: Flush Althea chest and irritation of softening the troubleshooter.
• Havacıva: Radix Alkannae constipation and sore remedies.
• Carrots: five times a week, if eaten, according to Harvard's research, cardiac infarction in women, 68 percent reduces the risk of stroke. Two carrots a day for men been shown to reduce blood cholesterol by 10 percent. A carrot eaten each day halves the risk of lung cancer. Beta-Carotene is Havuçtaki seeing the weakness remains in the eyes of aging and strengthens the immune system. It prevents stomach and intestinal bleeding, anemia, fixes, increases breast milk, face and neck, removes wrinkles, urinary and intestinal gas expectorant, ülserdeki resolves complaints. To be effective against cancer, and strengthens the immune system such as preventing the skin from drying. Beta carotene (cancer-causing free radicals and enhances the immune system stops) that are included in one of the greatest features of carrot containing this substance turn into vitamin A in preventing dry skin.
• Carrot seed: Dauci carota Midevi, gas expectorant, contraceptive and sexual stamina enhancer.
• Chaste: a diuretic. Cramps cut. Regulate menstrual bleeding. Increases breast milk. Corrects indigestion. Abdominal pain and diarrhea. Reduces foot skewers. Scorpion and bee stings are used.
• Chaste seed: Agni-cast to increase urine, expectorant and yatıştırıcıdır gas.
• Coconut: a diuretic. Helps reduce the sand and stones in the kidney. Stomach pain resolves.
• Castor oil: Oleum Ricini that do not irritate the small intestine and a purgative, acting on
• Borage: the plant's flowers and leaves are used. Excess amounts of mucilage, resin, mineral salts is. Leaves and flowers transmitter sweat, urine and sputum cleans. Is used against sore throats and coughs.
• Dates: hearts found a new friend: Dates To date, the prevention of cardiovascular diseases known to force the magic apple. Israeli scientists have proved that the heart's true friend's palm. Israeli scientists, dates, apples are recommended for protection against cardiovascular diseases is more effective announced. In a study conducted in Israel, compared to the benefits of apples and dates. See our products in fiber, rich in minerals and phenols, saying that scientists, in apple that more copper and zinc, whereas hurmada sodium, potassium, magnesium, calcium and iron indicated that more than twice the amount of apples. Scientists, if eaten regularly reduces the risk of cardiovascular disease, the beneficial substances in fruits that have made more shells.
• Jujube: Jujubae Chest softener, cough, laxative and blood purifier. Sugar is also used against the disease.
• sweet william: resolves complaints arising from the stomach flu. İktidarsızlıkta are also helpful.
• Linden: Linden blossom soothing, urine donor, emollient and expectorant tea chest in a soothing bath kullanılır.Ihlamur flowers are a feature. Stomach ulcers, mixed with honey is beneficial if drunk. Improves blood circulation.
• Nettle: the accumulated blood to internal organs when it is applied to the outside wheel. Nose bleeding cuts. Expectorant.
• Spinach: heart disease, stroke, high blood pressure, eye diseases of aging, cancer, or even a vegetable to be effective against psychic disturbances. Effective against diseases of the eye, and skin blotchiness. Visual disturbances due to chemical substances contained in spinach are effective against both. 86 percent who ate spinach 6 times a week with the progression of age spots on the skin, such as emerging issues will not be a show. Also effective against eye diseases occurring with age. One serving of spinach, one-tenth of the daily iron meets our need.
• flower Oleaster: Flush Elaeagni constipated, tonic and antiseptic. Vitamin C. Effective against influenza.
• Fig: softens the intestines. It cures constipation. Bronchitis, cough, and is useful for treating sore throat. It gives energy.
• Pumpkin: seeds (beans), tapeworms and the wolves as a reducer is used, especially in children. Seeds left the beaten bark of teeth, can be mixed with sugar. The average dose in children büyüklerde approximately 100 gr 40 gr. Pumpkin is very nutritious containing the feature C and vitamin B1. Portion of cooked meat and other foods also can be applied as a poultice boils and swollen areas.
• Camphor: Camphora nervous system, respiratory and cardiac stimulant effects on there.
• Coffee: Caffeine in coffee at vardır.Kafeinin alkoliti vessels by expanding the amount of stimulant vardır.Kalbi strengthens, facilitates digestion, kidney vessels, expanding the urine replicates, breathing speeds up. Pulling the blood to the brain, brain activity increases, and narcotics used against poisoning. When large amounts of the stimulating effect fazlalaşır, palpitation of the heart increases, causing the ears uğuldamasına.
• Cocoa: as in coffee because caffeine has a calming and stimulating effect. It strengthens the heart of small amounts, facilitates digestion, a diuretic. Excess amount is harmful.
• Cocoa butter: Oleum cacao hemorrhoids breasts, women göğüslerindeki used externally to soften the scar and stretch marks.
• Cardamom: Cardamomi appetizer, diuretic and midevi has an impact on the gas. Coffee is placed.
• Wort: Tea tonic, appetizer, antipyretic, and is given as a digestive. Also known to be beneficial in asthma, and stomach pains.
• Nettle Lavandula: Relieves pain. Gives strength to the heart. It removes phlegm. Drowsiness fixes, invigorate.
• Lavandula oil: Lavandula Romana is used externally and internally as an antiseptic.
• Pepper: warms the stomach. appetite. Makes it easy to digest. Kills germs in the stomach and small intestines. It gives energy. Has aphrodisiac properties.
• Carnation: kills germs. It relieves pain. Stimulates the nerves. Makes it easy to digest. Removes the odor. Appetite.
• Clove oil: Oleum Caryophylli in dentistry as an antiseptic and analgesic, is used internally as a diuretic in the gas.
• Cauliflower: Mental fatigue resolves. Has aphrodisiac properties. It strengthens the nerves. A diuretic. Spleen diseases. Known to be beneficial for diabetics.
• Watermelon: removes toxins from the body and kidney health and fitness by melting sand saves. Also helps in bone development.
• Chrysanthemum: Insect lethal drug is made.
• broom: Urine and sputum expectorant. Makes it easy to digest. Helps to reduce the kidney and gall bladder stones. Treats diseases of the bladder. Useful in rheumatism. It cures constipation. Used in heart diseases.
• Melon: Melon fruit eaten as much as the seeds (beans) is also used as medicinal. Mature melons and dried beans. Folk art of medication, a cough kernels (kernels in water, drinking boiled water halfway up falls) is used. In addition, melon, calms the nerves, kidneys, purifies the blood, helps with the stones. Those with ulcers or inflammation of the intestines, people with diabetes and high blood pressure should not eat those.
• Beech: European kayınının the oil from the seeds, is used as a cooking oil margarine industry. Beech tar creosote is used as an antiseptic to obtain distillation. This is also used externally against skin diseases and rheumatism. Obtained by boiling the shells in water spots and freckles, removes the water face.
• Apricots: kernel oil is obtained. Fleshy fruit, sugar, organic acids and vitamin C is important in the sense that it contains. The oil extracted from the core of almond oil instead of shockingly leaves are used to keep fish in streams.
• Kaynanadili: Dysentery and diarrhea resolves.
• kebab: cubeba respiratory antiseptic. Belsoğukluğunda used.
• Carob: Mature fruits are used as food. Dried fruits, especially infants that cleared the stomach and bowel disorders are used. In addition, breast softens and removes phlegm. Useful for non-drinkers.
• Thyme: It strengthens the body. Makes it easy to digest. Heart palpitation cuts. Improves bowel inflammation. Helps to reduce intestinal worms. Reduces the amount of sugar in the blood.
• Oregano Oil: Thyme Oleum internally to increase the bile, relieving pain and to reduce the wolf, is used externally as an antiseptic while.
• Hemp: the central nervous system, affects, and sedative drug. Digestive system, there is little effect.
• Celery: celery B vitamins, iron and lime are. Celery forgetfulness and nerve strain, fixes, removes urine, kidney stones and helps to reduce sand, makes blood and milk, liver cleanses. Sugar, high blood pressure and may also be useful in rheumatism.
• Celery seed: Apii graveolentus appetite stimulant and bronchodilator. Used for the prostate.
• Chestnut: shells in water obtained by boiling the tea, reduces fever and soothes the nerves. The fruit strengthens the muscles. Improves blood circulation. Prevents the occurrence of varicose veins and hemorrhoids breasts. Fatigue and swelling of the liver passes. Corrects anemia. Hardening of the arteries and high blood pressure among those who complained, diabetics should not eat.
• Flaxseed: Lini semen laxative, digestive system, protects against inflammation and irritation.
• Flax oil: Linseed oil is known as Oleum Lini. Is used to treat wounds and burns.
• Henna Tree: it prevents the foot to sweat. Used for wrapping. It is good for scabies and eczema. For goiter is connected to. Treat mouth sores and cracks in the skin, nourishes and strengthens hair.
• cinchona: reduces fever. Treat malaria. Tifoda useful. Heavy and infectious diseases shorten convalescence period. Volume kaşıntılarında useful. Appetite. Gives strength. It cures constipation.
• Short mahmut: Chamaedrys midevi, stimulant, is effective against diabetes.
• Cranberries: Cranberries are fruits, pasta, jam, fruit juice is made. Has effect on constipated. Such as the shells were used as a fever-reducing benefit as food.
• Cherry: Cherry cherry dining instead of aspirin is more effective than aspirin in relieving pain. People living in the state of Michigan, and grows in this region, too, eat plenty of cherries. Some of the fruit caused by gout and arthritis pain claimed to be the one to one. Muraleedharan Nair Michigan State University in the cherries and "anthocyanin" known as the red color of chemicals can create this effect is remarkable. Nair and his team that is usually applied to the experiments using the pain relievers such as aspirin and ibuprofen belişimlerin contains the enzymes studied. Then, by examining the properties of chemicals destructive effects of free radicals and compared them with vitamins. After all, 20 of cherry, and 12-25 milligrams of anthocyanins and contains an analgesic effect of this substance proved to be ten times greater than aspirin. Article of the vitamin E and anthocyanins in cherries Ca also saw a similar antioxidant effects created. According to Nair, 20 a day to take an aspirin an identical effect on cherries. Nair is trying to convert it into a tablet kirazdaki antosiyaninin.
• Coriander: an appetizer, relieving intestinal gas, sedative, dizziness kullanılır.Fazlası against harmful.
• Tragacanth: Tragacantha Throat diseases and inflammation is protective.
• Kiwi: a kiwi, has twice the vitamin C, which is an oranges. Rich in potassium. Facilitate digestion and prevent constipation.
• Bitter melon: Momordica charantia is used internally for stomach and intestinal ulcers. Wounds, boils and is used externally ekzemalarda.
• Rose hips: eyes are very intense due to the abundance of vitamin-friendly. Provides vitality to the body. Vitamin C is equivalent to 100 grams of oranges to a crate kuşburnunda. Rickets is a good drug, an effective blood cleanser. Strong wolf-lowering and intestinal yumuşatıcısıdır. Stomach cramps and beneficial to the challenges of the digestive system. Eliminates the pain of rheumatism. Gives good results in the treatment of hemorrhoids.
• Asparagus: effective against indigestion. Kidneys of toxins and nutrients in these vegetables contain substances Antitoksit refining makes it easy to digest
• Cabbage: At the beginning of vegetables is known to be effective against cancer. Plenty of B, C, and vitamin E, potassium. Especially effective against breast and cervical cancer. Accumulated in the body of toxic substances in food. Reduces the amount of sugar in the blood. It is good for jaundice, and gallbladder disease. Useful in asthma. Effective against intestinal cancer. Cabbage with a chemical that prevents the growth of cancer cells (isotiocyanates) contains. According to a study in the United States, who ate cabbage once a week reduced by two thirds the risk of developing bowel cancer.
• Lavender: Lavender flowers, tonic, diuretic, and in case tea is used against rheumatism. Very good scent encouraging. Also used externally as a sedative. Is an important herb used in perfumery industry.
• Lemon oil: Limonis Oleum is used as a stimulant, and fragrance.
• Mahleb: Prune mahaleb aphrodisiac, expectorant, shortness of breath, and for the prostate, also used against diabetes.
• Mushrooms: strengthens the immune system. Of medicine, especially the Chinese, they eat the vegetables, in strengthening and enhances the immune system protects against disease.
• Lettuce: effective against osteoporosis. It contains even more calcium from milk and vegetables, a number in terms of strengthening the bones. 100 grams, contained in a small glass of milk has more calcium than. This amount is equivalent to one-quarter of the daily calcium requirement.
• Parsley: Parsley Salad and trim foods is not a cure for almost like there's trouble .. A and vitamin C, iron, sulfur, and manganese elements fosfos store makes it easy to digest the parsley, kidney stones, reduces the visual power and increases the mother's milk. An iron store. Maydanozda usually eaten fresh, calcium, potassium and vitamin A are. A pinch of parsley, meets most of the daily vitamin C needs. Makes running the urine and kidney stones reduces blood sugar at normal levels and reserves also protect against cancer. Eaten before bedtime, wake up in the morning provides a sweet breath. Increases breast milk. Throws out toxic substances in the body. Increasing the power of vision, boiled içiildiğinde and skin blisters, when this water is good for dressings. Boiled parsley juice prevents inflammation of the eyes and burning in the eye when going through dressing. Lengthening and strengthening of the hair gives the hair is washed with boiled vinegar ..
• Thuja: The leaves are used to destroy warts. Kozalağından bowel-lowering drug is established. Used to avoid becoming pregnant. Some are used as antidote to poisoning is known. Hemorrhoids are also benefits to mammals.
• Angelica: The blood circulation. Sweat. If you kill bits will become dried angelica beaten back. Useful in asthma attacks.
• Melissa: The leaves are soothing, mîdevî, gas expectorant, diaphoretic and antiseptic effects. Restlessness and resolves problems. Beneficial to the weakness of memory. Complaints such as dizziness and tinnitus cuts. Indigestion, headache and migraine are also useful. More tea is used in case.
• Violet: flowering branches of the plant's diuretic, as some skin diseases, blood purifier and is used against rheumatism.
• Pistacia: Terebinthina Chia is used internally as a urinary antiseptic, and respiratory tract.
• Mersin: Fruits are eaten as a constipation reliever and is used as an antiseptic.
• Mersin oil: Oleum Myrti internally bronchitis, tuberculosis, and treatment of diseases such as gonorrhea and are used against diabetes.
• Licorice: Flu, colds, shortness of breath, angina and is useful. Expectorant cough and sputum. Reduces high blood pressure.
• Egypt: as high as 18.3 percent contain fiber. High carbohydrate content of corn, increases energy levels. In protein, calcium, iron, phosphorus, vitamins A and B2 are.
• Corn silk: Stylus Maydis diuretic and stone reducer.
• Verbena (pigeon grass): Medical, the constipated, abusive, has soothing effect. Head and relieves joint pain. Fatigue and insomnia.
• Muscat: Myristicae gas used for abdominal pain, especially as a diuretic and antiseptic.
• Bananas: Folic acid, vitamin B6, potassium and a very rich fruit. Potassium prevents cramps.
• myrrh: Gummi Myrrihae antiseptic and stimulant. In particular, for use against respiratory diseases.
• Mint: In case of tea leaves a soothing, mîdevî, gas diuretic, is used as relieving nausea. In addition, as used in the composition of various medicines, raw or dried leaves as the food is placed. Mint essence, to be effective for a lot less than the amount of poison used against stomach pains and nausea. The essential oil of peppermint oil that is used quite a lot.
• Peppermint oil: Mentha piperita mild antiseptic, refreshing fragrance and is used for the healing of stomach sickness.
• Pomegranate: It strengthens the body. Diarrhea. Nasal polyps are useful. Reduces the ribbon. His heart is strengthened. Stomach, bowel disease, small children and pregnant women should not use more.
• Nazarotu: eczema, and as a fumigant used against basura.
• Narcissus: emesis and diarrhea, is effective. Dried flowers, soothing, tea as a laxative and antipyretic kullanlır case.
• Britney Spears: The Roots of Irritating constipated. White lotus flowers, and soothing drug.
• Chickpeas: It strengthens the body. Increases breast milk.
• Lemon balm: Folium Melissa Soothing, midevi, diaphoretic and antiseptic.
• Eucalyptus: kullanılır.Öksürüğü cuts, especially respiratory diseases, throat and nasal inflammation resolves. Clears the urinary tract. Also used externally as an antiseptic on the skin driven by contrasting it. Eucalyptus leaves are boiled and used directly, such as medicine, the oil has many benefits. In taking any medication, or boiling with the vapor, odor, used in the case. The leaves are shortness of breath, constipation, expectorant, insect bites, all kinds of fever, colds, neuralgia, bronchitis, rheumatism, diabetes, diseases such as uremia, ekşitilerek oil or vinegar, soap powder, used in the form of powders and pastes.
• Eucalyptus oil: Oleum eucalypt is used externally as an antiseptic.
• Mistletoe: the heart beat increases. Vascular useful osteoarthritis. Sara used to stop bleeding, and lung.
• Beet: the liver to work properly. Corrects anemia. Protects against diabetes and tuberculosis. It strengthens the stomach and intestines. Calms the nerves.
• Daisy: Flower heads of state, gathering flowers in the shade before opening the case kurutulur.Çay drinking a cup in the morning on an empty stomach. Urine Coupler, appetizer, sedative and diuretic effects, has gas. Mammals Hemorrhoid pain relief, therapeutic effects. Also used as a coloring agent.
• Potatoes: Roasted do not eat a weight he does not care. Facilitates digestion, prevents constipation. Pleasurable against fatigue. Includes plenty of vitamin C and protein. Effective against fatigue. The carbohydrate-containing substance that gives energy to the body of potatoes, the richest in terms of vitamins C and E and beta carotene. 100 grams, potato 80 calories, 2 grams protein, 17 mg carbohydrate, 7 mg calcium, 53 mg phosphorus, 20 mg of vitamin C there. Will not feel any difficulty in finding the time of the year. We always said, once again, is said to not be a problem, most of the nutritional value of potatoes instead of peeling the shell that is better than scraping with a special knife. Again, losing 25 percent of vitamin C peel peel cooked potato. Shell or steamed or baked potatoes, and therefore need less water to cook.
• Eggplant: corrects anemia. The liver and the pancreas to work properly. Helps you to lose weight. Kidney pain of burns and cuts. Calms the nerves. Heart çarpıntılarını fixes. Skin diseases, diabetes, stomach, intestine and liver diseases, who should not eat excessively.
• wormwood: Herba Absinthii Midevi, antipyretic, effects units are generating.
• Leeks: a diuretic. It is good for stomach discomfort. It cures constipation. Haemorrhoidal useful. Helps reduce the sand and stones in the kidney.
• Orange: Antioxidants filled with the fruit. Contains all the substances known as cancer preventive. Also contains plenty of vitamin C. Prevents weight gain. Düşürür.Vucüdun kolestorolü blood vitamin C, potassium, protein, vitamins B and E reduces the risk of heart disease and cancer with anticarcinogenic substances, reduces kolestorolü
• Fennel: Foeniculi Midevi, gas and milk enhancer diuretic.
• Saffron: nervous system stimulant, appetite, menstrual diuretic, kullanılır.Fazla amount should not be used as a fragrance and coloring. Pregnant women should not use strictly.
• Cucumber: cucumber itself, or a tonic water, our skin clears up. Cucumber prevents constipation, kidney and heart diseases, helps to rid the water accumulated in the body. Effective against heart disease and infections. And the substance of the body contain sulfur as well as increased resistance against infections, lowering cholesterol also.
• Sahlep: Cough and bronchitis are useful. Makes regular menstrual bleeding. Increases the strength of mind to run.
• Sandalos: as effective in relieving pain of rheumatism Sandaraca externally and internally.
• Aaron's beard: Herba Hyperic antispazmotik internally, constipation, soothing, antiseptic and wound therapeutics is externally.
• aloe: Aloe colon is an effective laxative.
• Purslane: Stomach and intestinal bleeding and bloody urine is beneficial. It cleans the blood. Removes thirst in diabetes. Insomnia, nervous exhaustion and mind are useful.
• cypress cone: Cupressi children işemelerinde night, is used externally against basura sweating and smelly feet.
• Sweetgum spring: Styrax Liquidus externally antiseptic, wound curing, and anti-parasitic used as well.











His heart is strengthened.

Makes it easy to digest.




Reduces fever. A diuretic. Gives comfort to the body.


Makes it easy to digest.

www.kisslivelife.blogspot.com

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder